Viết bởi Diane Miller
Thông thạo giao tiếp phi ngôn ngữ là điều không thể thiếu khi giao tiếp với các nhà tuyển dụng tiềm năng, đặc biệt là trong các cuộc phỏng vấn. Được biết đến như ngôn ngữ cơ thể, giao tiếp phi ngôn ngữ đề cập đến những thông điệp ta gửi đi không qua lời nói và cách ta giải mã những thông điệp phi ngôn ngữ nhận được. Những người tìm việc thông thạo giao tiếp phi ngôn ngữ có thể đọc ngôn ngữ cơ thể và giải mã những gì người phỏng vấn đang nói không thể hiện qua lời nói của họ. Người tìm việc cũng có thể hiểu cách ngôn ngữ cơ thể của chính họ nhấn mạnh thông điệp họ muốn truyền tải về những điểm mạnh và thương hiệu cá nhân của mình.
Các chuyên viên hướng nghiệp có cơ hội cải thiện kỹ năng phỏng vấn của thân chủ bằng cách huấn luyện họ về giao tiếp phi ngôn ngữ. Sau khi đề cập về khoa học của việc tạo ấn tượng đầu tiên, bài viết này bao hàm các yếu tố chính của ngôn ngữ cơ thể nhằm đảm bảo cách tiếp cận toàn diện khi làm việc với thân chủ về vấn đề này. Nội dung bao gồm các biểu cảm vi mô, cử chỉ của bàn tay, cánh tay, bàn chân và tư thế của cơ thể. Tất cả những điểm này có thể củng cố, nhấn mạnh hoặc tạo ra sự mâu thuẫn với lời nói.
Tại sao ngôn ngữ cơ thể có “sức mạnh đặc biệt”
Ngôn ngữ cơ thể hiệu quả gấp khoảng năm lần so với lời nói. Hình ảnh ấn tượng ban đầu có ảnh hướng lớn nhất đến việc tạo ra cảm giác tích cực hoặc tiêu cực về ai đó, thường là trong vòng năm phút đầu tiên trong một lần tương tác (Schneider, 2019). Đây là điều khiến sự chú trọng chi tiết đến ‘việc quản lý hình ảnh’ là yếu tố quan trọng cho sự thành công khi tìm việc.
Các cuộc phỏng vấn có thể khiến người tìm việc căng thẳng và lo sợ – ngay cả sau khi đã chuẩn bị nội dung trả lời cho các câu hỏi phỏng vấn thường gặp. Nhiều người có thói quen thể hiện ngôn ngữ cơ thể lo lắng khi họ căng thẳng, và điều này có thể xuất hiện trong một cuộc phỏng vấn. Với sự chuẩn bị và nhận thức, có nhiều cách để ta có thể trở nên tự tin, đĩnh đạc và quyết đoán cũng như đồng thời giải mã các tín hiệu phi ngôn ngữ của người phỏng vấn.
Sức ảnh hưởng vĩ mô của những biểu cảm vi mô
Biểu cảm vi mô là những biểu hiện ngắn và vô thức về cảm xúc và tâm trạng, được bộc lộ qua nét mặt và cử động. Chúng cho thấy cái nhìn tổng quan nhanh về trạng thái thực tế của cơ thể và tâm trí. Có 7 biểu cảm vi mô phổ quát:
- sợ hãi
- tức giận
- chán ghét
- bất ngờ
- khinh thường
- buồn bã
- hạnh phúc
Bằng việc học cách đọc các biểu hiện vi mô phổ quát, người tìm việc có thể hiểu được tính cách của người quản lý tương lai và sau cùng thì giao tiếp hiệu quả hơn trong một cuộc phỏng vấn (Ekman, 1970).
Khuôn mặt cung cấp cho chúng ta cửa sổ tốt nhất để nhìn vào đời sống tình cảm của người khác và là nơi các biểu hiện vi mô được bộc lộ. Bất kể đến từ nguồn gốc, văn hóa hay ngôn ngữ nào, tất cả chúng ta đều chia sẻ hình thức giao tiếp phi ngôn ngữ chung này. Ví dụ như hạnh phúc được thể hiện qua một số đặc điểm sau: gò má cao lên, mí mắt dưới có nếp nhăn, vết chân chim hình thành gần bên ngoài mắt và khóe môi hếch lên. Khi người ta căng thẳng, hoặc không thích những gì họ đang nhìn thấy hoặc nghe thấy, môi của họ sẽ thu vào và nhỏ lại. Căng thẳng và tức giận cũng có thể được nhìn thấy bằng cách mím chặt môi.
Giao tiếp bằng tay, cánh tay và bàn chân
Trong một cuộc phỏng vấn, điều quan trọng là phải sử dụng và mở rộng tay ra. Trong suốt thời kỳ lịch sử, con người đã sử dụng lòng bàn tay mở để thể hiện sự tin tưởng, trung thực và phục tùng. Nhiều lời tuyên thệ đã được thực hiện với bàn tay đặt lên trái tim hoặc giơ tay lên và để lộ lòng bàn tay. Lòng bàn tay mở là một trong những phương pháp có giá trị nhất để khám phá sự trung thực vì chúng thể hiện sự chân thành và sẵn lòng. Amanda Augustine (Gillett, 2017) nói rằng không nên đút tay vào túi quần hay ra hiệu lung tung giữa bàn. Thay vào đó, khi thích hợp, việc ấn các đầu ngón tay vào nhau tạo thành tháp chuông nhà thờ thể hiện sự tự tin.
Những chuyên viên hướng nghiệp cũng nên khuyên thân chủ tránh khoanh tay trong các cuộc phỏng vấn vì điều này thường thể hiện sự phòng thủ. Hầu hết các chuyên viên khuyên bạn cũng nên tránh bắt chéo chân. (Schneider, 2019). Hãy đối mặt thẳng với người phỏng vấn, rốn đối diện với rốn của họ, đặt cơ thể và bàn chân hướng trực diện về phía người phỏng vấn. Những biểu hiện, cử động chân của một người là dấu hiệu chính xác nhất để hiểu được thái độ của họ. Khoảng cách từ một bộ phận cơ thể đến não càng xa thì ta càng ít nhận thức được các chuyển động của nó và do đó chúng ta càng ít có khả năng điều khiển được nó. Điều này có nghĩa là mặc dù chúng ta có thể dễ dàng điều khiển nét mặt của mình, nhưng thật khó để làm điều đó với đôi chân. Hướng mà chúng ta đặt chân về phía trước cho biết chúng ta muốn đi đâu hoặc muốn nói chuyện với ai (Parvez, 2015).
Tầm quan trọng của tư thế và vị trí
Tư thế và vị trí thể hiện các khía cạnh của tính cách. Ví dụ, tư thế tốt (tức là thân thẳng đứng, vai mở, v.v.) thể hiện sự tự tin. Khi những người tìm việc cảm thấy bị đe dọa hoặc lo lắng (đây là điều có thể thường thấy trong một cuộc phỏng vấn), cơ thể của họ có xu hướng co lại như một cơ chế phòng thủ, bảo vệ – khiến họ trở nên nhỏ hơn. Tư thế cũng có thể truyền đạt sự tự tin. Khi ai đó đứng hoặc ngồi khom người, ngôn ngữ cơ thể đó sẽ gửi một thông điệp thể hiện sự thiếu tự tin. Tư thế ngồi thẳng, đầu ngẩng cao, vai mở, người hơi hướng về phía trước thể hiện sự gắn kết và quan tâm. Tất nhiên, những quy tắc tương tự áp dụng cho người phỏng vấn. Người tìm việc có thể cảm nhận được mức độ gắn kết và hứng thú của người phỏng vấn bằng cách quan sát các yếu tố về tư thế và vị trí này.
Các chuyên viên hướng nghiệp có thể giúp thân chủ bằng cách làm mẫu tư thế và vị trí thích hợp trong các phiên tư vấn, cả trực tiếp và trực tuyến. Ngoài ra, các chuyên viên có thể thực hiện các cuộc phỏng vấn thử hoặc đóng vai, lý tưởng nhất là được ghi hình, trong đó thân chủ thực hành tư thế tốt, cùng với việc điều chỉnh cơ thể của họ để bắt chước tư thế của người phỏng vấn và duy trì tư thế cơ thể mở bằng cách giữ yên và không bắt chéo chân.
Đừng bỏ qua tầm quan trọng của ngôn ngữ cơ thể
Trong các tình huống cạnh tranh như phỏng vấn, ngôn ngữ cơ thể là một trong những điều đầu tiên được chú ý. Sự thành thạo trong ngôn ngữ cơ thể là một khả năng quan trọng có thể mang lại lợi thế trong nhiều khía cạnh của cuộc sống. Nói một cách đơn giản, ngôn ngữ cơ thể là một cách thể hiện thông tin. Hiểu vấn đề này ngoài những điều rõ ràng khi giao tiếp bằng mắt và bằng một cái bắt tay có thể cho phép những chuyên viên hướng nghiệp nâng cao hiệu quả của thân chủ trong quá trình tìm việc.
Tham khảo
Ekman, P. (1970). Universal facial expressions of emotions. California Mental Health Research Digest, 8(4), 151-158.
Gillett, R. (2017, July 15). 12 Body language tricks to use during a job interview. https://www.businessinsider.com/body-language-tricks-to-use-during-a-job-interview-2016-7
Parvez, H. (2015, June 4). Body language: Truth of the pointing foot. https://www.psychmechanics.com/body-language-truth-of-pointing-foot/
Schneider, L. (2019, June 25). How body language and image affect your job interview. https://www.thebalancecareers.com/intangible-success-factors-during-a-job-interview-2071480
— Thông tin tác giả
Dianne Miller, Thạc sĩ giáo dục, Chuyên gia tham vấn hướng nghiệp, đã làm việc trong lĩnh vực giáo dục hơn 25 năm, từng là Giám đốc Cao đẳng và Tham vấn hướng nghiệp, giảng dạy, tổ chức hội thảo, quản lý học tập trực tuyến và là quản lý trường và hiện đang làm việc với vai trò là một chuyên gia tham vấn hướng nghiệp tại Đại học St. Louis. Là một nhà quản lý, Diane đã học được tầm quan trọng của động lực nội tại và cách giữ chân nhân viên tình nguyện gắn kết với sứ mệnh. Diane có bằng Cử nhân về Giáo dục Sức khỏe – Tập trung vào sức khỏe thể chất và tinh thần và bằng Thạc sĩ giáo dục chuyên sâu về Tham vấn. Sứ mệnh của cuộc đời cô là gắn kết người khác không chỉ để tồn tại mà còn để phát triển bằng niềm đam mê, sự bền bỉ, lòng trắc ẩn và sự hài hước – giúp mọi người trở thành phiên bản tốt nhất của chính họ. Có thể liên hệ với cô tại dianelmiller@att.net hoặc www.linkedin.com/in/dianemitchell-miller/
Người dịch: An Chi
Biên tập: Tâm Tình
Nguồn bài viết: https://www.ncda.org/aws/NCDA/pt/sd/news_article/384027/_PARENT/CC_layout_details/false
Photo by SHVETS production on Pexels
Bài viết liên quan: