Hành trình trở thành chuyên viên hướng nghiệp đòi hỏi chúng ta rất nhiều thực hành, sai sót và trải nghiệm. Vì vậy, với những người hành nghề trong ngành giúp đỡ cần được giám sát để giảm thiểu những sai sót mà chúng ta có thể mắc phải. Sông An mời bạn xem chi tiết tại video bên dưới về chủ đề này nhé.

Khi nào tôi có thể tự hướng nghiệp cho bản thân và khi nào tôi cần được tư vấn hướng nghiệp? Trong hành trình hướng nghiệp tuỳ vào từng cá nhân mà có người hoàn toàn có thể tự hướng nghiệp cho bản thân trong khi những người khác thỉnh thoảng cần sự trợ giúp. Không có công thức chung để một người biết khi nào tự hướng nghiệp là đủ, và khi nào bạn mới cần gặp một chuyên viên. Sông An mời bạn tham gia Hướng nghiệp nhập môn dưới đây để được giải đáp.

? Bạn có nhớ mình của năm 17, 18 tuổi đã chọn nghề nghiệp như thế nào không? Lúc ấy quyết định nghề nghiệp của bạn đến từ niềm tin gì?

? Bạn có từng đưa ra lời khuyên nghề nghiệp cho ai chưa? Cơ sở của lời khuyên ấy là gì?

? "Ngành hot", "nhu cầu cao" có là một lý do để bạn đưa ra quyết định hay lời khuyên không?

Một ngộ nhận mà ta thường thấy trong hướng nghiệp đó là có nhiều người việc nối thẳng nhu cầu tuyển dụng với tên 1 ngành học hay tên 1 nghề nghiệp đang phổ biến, với niềm tin rằng học ngành ấy xong sẽ tìm được việc làm.

? Qua số Hướng Nghiệp Nhập Môn này, Sông An muốn gửi lời nhắn đến cả nhà là: mặc dù nhu cầu tuyển dụng quả thực rất quan trọng, đây lại là một biến số mà ta không kiểm soát được; hãy đi tìm điều ta có thể kiểm soát được và ra hành động được ngay - chính là xây dựng năng lực hành nghề và mạng lưới chuyên nghiệp.

Với những ai mới bắt đầu tìm hiểu về hướng nghiệp và đặt những bước chân đầu tiên lên hành trình này, việc đầu tiên và tối quan trọng là phải hiểu đúng về hướng nghiệp. Hướng nghiệp nhập môn sẽ giúp bạn trả lời những thắc mắc, băn khoăn rất căn bản như “hướng nghiệp là gì?”, “tại sao cần hướng nghiệp?”, “kết quả cuối cùng của hướng nghiệp đối với một cá nhân là gì?”, v.v.

Tư vấn Hướng nghiệp là một hoạt động tương đối mới mẻ tại Việt Nam, đặc biệt, đối với các bạn học sinh, sinh viên. Trong hành trình hướng nghiệp cho các bạn, Sông An nhận được nhiều câu hỏi về lộ trình của một gói tư vấn, những bài tập thực hành trước - trong - sau buổi tư vấn là gì cũng như đầu ra của loại hình dịch vụ này. Để tìm lời giải đáp, Sông An mời bạn xem video dưới đây.

Việc tự hướng nghiệp là yếu tố cần thiết cho hành trình khám phá ngành nghề phù hợp với bản thân. Vậy tự hướng nghiệp cho bản thân cần có những bước nào? Chắc hẳn có không ít bạn trẻ có cùng câu hỏi với Sông An. Để tìm lời giải cho câu hỏi này, Sông An mời bạn cùng tìm hiểu qua video bên dưới nhé.

Ở video trước chúng ta đã cùng tìm hiểu với chuyên gia Phoenix Ho những bước cần thiết để tự hướng nghiệp cho bản thân. Tiếp nối với chủ đề này, Sông An mời bạn đón xem những lưu ý nào là quan trọng khi tự hướng nghiệp cho bản thân nhé.

Ắt hẳn bạn đã nghe đến việc hướng nghiệp cho bản thân càng sớm càng tốt để định hướng nghề nghiệp một cách phù hợp. Tuy nhiên, có những bạn sẽ thắc mắc rằng: "Khi nào tôi cần hướng nghiệp?". Hướng nghiệp nhập môn sẽ giúp bạn lý giải băn khoăn này.

Đối với các Chuyên viên/Giáo viên Hướng nghiệp, họ sẽ thuộc nhóm đặc tính nghề Holland nào để có thể hành nghề trong lĩnh vực phát triển nghề nghiệp? Hướng nghiệp nhập môn sẽ giúp bạn giải đáp các thắc mắc, băn khoăn về chủ đề này.

Bạn có thắc mắc vì sao người sắp về hưu đã trải qua nhiều năm làm việc nhưng khi sắp về hưu họ vẫn nên được hướng nghiệp hay không? Sông An mời bạn cùng tìm hiểu về chủ đề đầy thú vị này nhé.

Hành trình định hướng nghề nghiệp của mỗi người không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Dù ít hay nhiều cũng sẽ có những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển nghề nghiệp của chúng ta và ngược lại. Để giải thích cho những điều này, chúng ta hãy cùng với chuyên gia Phoenix Ho tìm hiểu về Khung lý thuyết Hệ thống nhé!

Những bạn học sinh, sinh viên thường chia sẻ với Sông An sự băn khoăn về khoảng cách giữa chương trình đào tạo và nghề nghiệp trên thực tế. Thông qua video này, Sông An sẽ cung cấp đến những bạn đang trên hành trình chọn lựa nghề nghiệp những tài liệu tham khảo để bạn có thể đối chiếu chương trình đào tạo và nghề nghiệp, từ đó, giúp bạn đưa ra lựa chọn ngành học sáng suốt. Bên cạnh đó, các anh chị chuyên viên hướng nghiệp có thể tham khảo những tài liệu này trong quá trình thực hành hướng nghiệp.

Các câu hỏi thường gặp dành cho trắc nghiệm Indigo: https://huongnghiepsongan.com/indigo-faq

Cách thức xem lại kết quả trắc nghiệm trên trang web của Sông An

Bước 1: Truy cập trang https://tracnghiem.huongnghiepsongan.com/login

Bước 2: Nhập E-mail và Mật khẩu tài khoản mà bạn đã tạo khi thực hiện trắc nghiệm

Một số lưu ý:

1. Nếu bạn đã làm trắc nghiệm bằng cách sử dụng tài khoản Google, vui lòng chọn đăng nhập với tài khoản Google bằng cách bấm vào G+
2. Nếu bạn quên mật khẩu và cần cấp lại mật khẩu, vui lòng gửi email yêu cầu hỗ trợ về hộp thư hi@huonghiepsongan.com với tiêu đề "Yêu cầu cấp lại mật khẩu trang trắc nghiệm"

Bước 3: Ấn chọn vào mục Kết quả của tôi, sau đó tìm kết quả trắc nghiệm mà bạn đã thực hiện

Khóa Chuyên viên Hướng nghiệp: https://huongnghiepsongan.com/cvhn-faq/
Khóa Chuyên viên Giáo dục hướng nghiệp: https://huongnghiepsongan.com/cvgdhn-faq/

Chuyên viên hướng nghiệp, nhà khai vấn và nhà cố vấn là 3 vai trò dễ bị nhầm lẫn vì đều có thể đóng góp vào sự phát triển nghề nghiệp của một nhóm/cá nhân. Tuy nhiên, mỗi vai trò lại hướng đến mục đích khác nhau, cụ thể:  

• Hướng nghiệp: Sông An thường ví buổi tư vấn hướng nghiệp giống như bước khởi đầu để bạn có thể hiểu bản thân mình và bắt đầu những bước đi "không sai". Chuyên viên hướng nghiệp sẽ được đào tạo để sở hữu nền tảng lý thuyết khoa học, bài bản và kỹ năng thực tiễn. Từ đó, các chuyên viên sẽ đồng hành cùng thân chủ trong từng cột mốc, nơi thân chủ đang cần đưa ra quyết định chọn ngành - nghề hoặc giải quyết vấn đề nghề nghiệp. Sau buổi tư vấn, thân chủ sẽ biết mình cần làm gì trong hành trình nghề nghiệp tương lai và phải tự chủ trong việc thực thi những bước tiếp theo. Độ tuổi để tiếp cận hướng nghiệp rất rộng, có thể thực hiện từ rất sớm cho trẻ từ 3 tuổi, đến độ tuổi chọn ngành - chọn nghề, gia nhập thị trường lao động và cho đến khi về hưu. 
• Khai vấn: Theo cách định nghĩa của LCV (Life Coaching Vietnam), khai vấn là lựa chọn và đồng hành. Hành trình đồng hành cần đủ dài, gồm nhiều buổi để giúp thân chủ đạt được mục tiêu đề ra. Nhà khai vấn tuyệt đối không đưa lời khuyên và tập trung vào kỹ năng lắng nghe, đặt câu hỏi. Do đó, khai vấn chỉ phù hợp với nhóm đã sẵn sàng cho việc lựa chọn và chịu trách nhiệm. Trong bối cảnh Việt Nam, nhóm thân chủ thường là phải sau khi tốt nghiệp Đại học hoặc đi làm ít nhất 2-3 năm.
• Cố vấn: Cố vấn là hoạt động giúp đỡ, hướng dẫn bằng kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn để một người phát triển trong sự nghiệp nhanh hơn. Hình thức cố vấn đa dạng từ nhóm đến cá nhân. Cố vấn có thể là một người tiền bối đi trước đồng hành cùng hậu bối, phổ biến là sếp với nhân viên. Cố vấn cũng có thể diễn ra đồng đẳng ở hình thức peer mentor để hai người học hỏi lẫn nhau. 

Vì có sự giao thoa trong hành trình phát triển nghề nghiệp của thân chủ, nhiều chuyên viên hướng nghiệp từ Sông An đã học và thực hành thêm về khai vấn hoặc cố vấn và ngược lại để mở rộng cơ hội thực hành và cơ hội nghề nghiệp.

Lưu ý: Câu trả lời chỉ gói trong lĩnh vực phát triển nghề nghiệp, nhà khai vấn và nhà cố vấn có thể xuất hiện trong nhiều lĩnh vực đa dạng khác thì sẽ có cách giải thích khác. 

Các câu hỏi thường gặp dành cho dịch vụ Tư vấn hướng nghiệp: https://huongnghiepsongan.com/tuvan-faq/

Thời gian Sông An phản hồi và tương tác với khách hàng (qua tin nhắn, điện thoại) là từ 19:00 đến 21:00 các ngày từ Thứ 3 đến Thứ 6, và từ 10:00 đến 18:00 Thứ 7, Chủ Nhật.

Riêng với dịch vụ Tư vấn hướng nghiệp, Sông An có hỗ trợ lịch tư vấn buổi tối và cuối tuần theo thời gian đặt trước giữa chuyên gia/chuyên viên và khách hàng.

Sông An thường tổ chức các chương trình, sự kiện về hướng nghiệp xuyên suốt cuối tuần. Do đó, để đảm bảo hiệu suất công việc và thời gian nghỉ ngơi cho các thành viên, Sông An sẽ có ngày nghỉ vào thứ 2 hằng tuần.

Anh/Chị vui lòng gửi email vào hi@huongnghiepsongan.com để bạn phụ trách kinh doanh trả lời và liên hệ lại ạ.

Trong email nhờ anh/chị chia sẻ:

• Thông tin về người tham dự (đặc điểm, nhu cầu)
• Thời gian đề xuất tổ chức chương trình
• Địa điểm thực hiện
• Mục tiêu ở cấp tổ chức cho chương trình

Theo Quy chế tuyển sinh 2026, năm 2026 các trường đại học có thể sử dụng các nhóm phương thức tuyển sinh chính sau:

• Xét kết quả học tập cấp THPT (học bạ)
• Xét điểm thi tốt nghiệp THPT
• Xét kết quả kỳ thi độc lập
  • ví dụ: các kỳ thi đánh giá năng lực, kỳ thi riêng của một số trường
• Xét kết quả kỳ thi bổ trợ
  • ví dụ: thi năng khiếu, thi tài năng, phỏng vấn
• Xét bằng chứng chỉ quốc tế hoặc chứng chỉ ngoại ngữ
• Xét tuyển theo phương thức kết hợp
  • ví dụ: kết hợp học bạ với chứng chỉ ngoại ngữ, hoặc kết hợp điểm thi với các điều kiện khác

Nói ngắn gọn, học sinh có thể gặp các phương thức quen thuộc như học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT, IELTS/chứng chỉ ngoại ngữ, HSA, V-ACT, V-SAT, thi năng khiếu hoặc các phương thức kết hợp. Tuy nhiên, không phải trường nào cũng dùng tất cả các phương thức này; mỗi trường chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh và phải công bố rõ trong đề án tuyển sinh của mình.

Có. Theo Quy chế tuyển sinh 2026, nếu trường áp dụng phương thức xét học bạ thì phải công bố rõ cách tính điểm, tổ hợp xét tuyển và điều kiện áp dụng. Thông thường, trường có thể xét theo một trong các hướng sau:

• Dùng điểm trung bình cả năm lớp 10, 11, 12 (tức là 6 học kỳ) của tối thiểu 3 môn để quy về thang điểm xét tuyển;
• Dùng điểm trung bình cả năm lớp 10, 11, 12 (tức là 6 học kỳ) của tối thiểu 2 môn và kết hợp với chứng chỉ ngoại ngữ, nếu trường có công bố phương án này.

Khi tính điểm xét tuyển, tổ hợp bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn, và điểm của môn Toán hoặc Ngữ Văn phải chiếm ít nhất khoảng 1/3 tổng điểm xét tuyển.

Ngoài cách tính học bạ, học sinh cũng cần lưu ý thêm về ngưỡng đầu vào. Theo Quy chế tuyển sinh 2026, với tuyển sinh đại học, thí sinh thi từ năm 2026 cần có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển đạt tối thiểu 15/30. Riêng một số ngành đặc thù như sư phạm, sức khỏe, pháp luật có thể có ngưỡng cao hơn theo quy định riêng.

Vì vậy, năm 2026 vẫn có thể còn xét học bạ, nhưng không phải trường nào cũng xét giống nhau và cũng không phải chỉ cần nhìn vào học bạ là đủ. Học sinh cần xem đúng đề án tuyển sinh của từng trường để biết trường có còn xét học bạ hay không, xét theo tổ hợp nào, tính điểm theo công thức nào và có yêu cầu thêm về ngưỡng điểm thi tốt nghiệp THPT hay không.

Mỗi trường đại học có thể chọn phương thức tuyển sinh khác nhau và phải công bố rõ trong thông tin tuyển sinh của mình. Vì vậy, có trường xét học bạ, có trường không xét, hoặc chỉ dùng học bạ cho một số chương trình nhất định.

Tuy nhiên, khi đã trúng tuyển vào cùng một chương trình đào tạo, thì việc bạn đỗ bằng học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT hay kỳ thi riêng thường không làm thay đổi chương trình học hay giá trị bằng tốt nghiệp. Nói cách khác, bằng đại học không ghi bạn trúng tuyển bằng phương thức nào.

Sự khác nhau nếu có thường nằm ở chương trình đào tạo mà bạn chọn, ví dụ chương trình chuẩn, chất lượng cao hay quốc tế. Những chương trình này có thể khác về học phí, ngôn ngữ giảng dạy, nội dung học và cơ hội trải nghiệm, chứ không phải khác vì phương thức xét tuyển đầu vào.

Phương thức xét tuyển là cách trường dùng để tuyển sinh, ví dụ: xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ, xét kỳ thi đánh giá năng lực, xét tuyển kết hợp với chứng chỉ ngoại ngữ, hoặc dùng kỳ thi bổ trợ như năng khiếu. 

Tổ hợp xét tuyển là tổ hợp các môn hoặc thành phần điểm cụ thể được đưa vào để tính điểm xét tuyển trong từng phương thức.

Ví dụ, một trường có thể dùng phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT, nhưng trong phương thức đó lại có nhiều tổ hợp như Toán - Văn - Anh, Toán - Lý - Hóa hoặc các tổ hợp khác do trường công bố. Vì vậy, khi xem thông tin tuyển sinh, học sinh nên đọc cả hai phần: trường xét theo phương thức nào và trong mỗi phương thức dùng tổ hợp nào.

Có. Hiện nay có một số trường đại học sử dụng IELTS kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT trong tuyển sinh. Tuy nhiên, cách sử dụng IELTS không giống nhau giữa các trường: có trường dùng để quy đổi điểm môn ngoại ngữ, có trường dùng làm điểm khuyến khích, và cũng có trường dùng như một điều kiện trong phương thức xét tuyển kết hợp. Theo Quy chế tuyển sinh 2026, nếu trường sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh thì phải công bố rõ cách dùng và bảng quy đổi.

Nếu học sinh cần danh sách trường để tham khảo ban đầu, có thể xem một số trường đã công bố thông tin tuyển sinh 2026 có liên quan đến chứng chỉ ngoại ngữ như UEL, TDTU, Trường Đại học Quốc tế – ĐHQG TP.HCM. Tuy nhiên, đây chỉ là danh sách gợi ý, vì mỗi trường có thể áp dụng IELTS theo cách khác nhau và quy định cũng có thể cập nhật. Vì vậy, học sinh vẫn nên xem trực tiếp đề án tuyển sinh chính thức của từng trường để biết áp dụng cho ngành nào và theo cách nào.

• Kỳ thi Đánh giá năng lực của ĐHQG Hà Nội (HSA) là một kỳ thi Đánh giá năng lực do Trung tâm khảo thí Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức, nhằm mục đích đánh giá đúng năng lực, kiến thức, kỹ năng của học sinh THPT và phục vụ cho công tác xét tuyển Đại học, Cao đẳng của các trường.
• Kỳ thi Đánh giá năng lực của ĐHQG TP. Hồ Chí Minh (V-ACT) là kỳ thi được tổ chức bởi ĐHQG TP. Hồ Chí Minh nhằm đánh giá năng lực cơ bản để học đại học của thí sinh như sử dụng ngôn ngữ; tư duy logic, sử dụng dữ liệu; giải quyết vấn đề.
• V-SAT là kì thi đánh giá đầu vào do các trường Đại học phối hợp với Trung tâm Khảo thí Quốc gia (Bộ GD&ĐT) tổ chức. Các trường tổ chức thi V-SAT tự chủ trong việc sử dụng kết quả kỳ thi để tuyển sinh Đại học theo quy định của Bộ GD&ĐT; đồng thời ưu tiên công nhận và sử dụng chung kết quả của các kỳ thi V-SAT.

Do các trường Đại học sẽ có thông tin xét tuyển khác nhau, nên Sông An đề xuất bạn tìm hiểu kỹ xem trường bạn quan tâm có chấp nhận điểm của kỳ thi đó hay không.

Bên cạnh đó, bạn cũng cần lưu ý một điểm như sau. Theo Đề án tuyển sinh, mỗi phương thức xét tuyển sẽ có số lượng chỉ tiêu cụ thể, các trường không được tuyển sinh vượt quá chỉ tiêu đề ra. Vì vậy, các trường có tỷ lệ nộp hồ sơ xét tuyển càng nhiều thì tỷ lệ cạnh tranh đầu vào càng cao. Thí sinh cần có chiến lược xét tuyển hiệu quả bằng cách đầu tư vào các hình thức xét tuyển khác để tăng khả năng cạnh tranh của mình, chẳng hạn như: Kỳ thi Đánh giá năng lực của khối ĐHQG hoặc Kỳ thi V-SAT.

Quy chế tuyển sinh 2026 cho phép trường dùng chứng chỉ ngoại ngữ để quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc dùng làm điểm khuyến khích, nếu trường có công bố rõ. Tuy nhiên, quy chế không mặc định rằng thí sinh được cộng dồn nhiều chứng chỉ theo ý mình.

Vì vậy, nếu học sinh có nhiều chứng chỉ ngoại ngữ, việc có được dùng đồng thời một chứng chỉ để quy đổi điểm và một chứng chỉ khác để cộng điểm khuyến khích hay không sẽ phụ thuộc vào đề án tuyển sinh của từng trường. Nhiều trường chỉ cho thí sinh sử dụng một kết quả có lợi nhất, trong khi một số trường có thể quy định khác.

Cách an toàn nhất là học sinh cần xem kỹ đề án tuyển sinh chính thức của trường mình quan tâm hoặc hỏi trực tiếp bộ phận tuyển sinh của trường để tránh hiểu nhầm.

Thông thường, điểm thi năng khiếu không tự động dùng chung cho mọi trường. Theo Quy chế tuyển sinh 2026, thi năng khiếu là một dạng kỳ thi bổ trợ, và mỗi trường có quyền quy định riêng về cách tổ chức thi và cách sử dụng kết quả.

Vì vậy, có trường chỉ chấp nhận điểm năng khiếu do chính trường mình tổ chức, nhưng cũng có trường có thể chấp nhận kết quả từ trường khác nếu đã công bố rõ trong thông tin tuyển sinh. Do đó, học sinh không nên mặc định thi một lần là dùng được cho tất cả các trường, mà cần xem kỹ đề án tuyển sinh của từng trường trước khi đăng ký.

Thông tin khái quát về ba kỳ thi này như sau:

• HSA – Kỳ thi Đánh giá năng lực của ĐHQG Hà Nội, do ĐHQG Hà Nội tổ chức. Bài thi làm trên máy tính, gồm 3 phần: tư duy định lượng, tư duy định tính và khoa học/tiếng Anh. Năm 2026, HSA có 6 đợt thi từ tháng 3 đến tháng 5. Lệ phí hiện công bố là 600.000 đồng/lượt thi.
• V-ACT – Kỳ thi Đánh giá năng lực của ĐHQG TP.HCM, do ĐHQG TP.HCM tổ chức. Bài thi làm trên giấy, gồm 120 câu trong 150 phút, với các phần: sử dụng ngôn ngữ, toán học và tư duy khoa học. Năm 2026, kỳ thi có 2 đợt, vào 05/4 và 24/5. ĐHQG TP.HCM có công bố chính sách miễn/giảm lệ phí cho một số nhóm thí sinh; mức lệ phí cụ thể cần xem tại cổng đăng ký của kỳ thi.
• V-SAT – Kỳ thi đánh giá đầu vào trên máy tính, do các trường đại học tham gia tổ chức và sử dụng kết quả theo quy định riêng. V-SAT gồm nhiều môn thi độc lập như Toán, Lý, Hóa, Sinh, Sử, Địa, Tiếng Anh, Ngữ văn; thí sinh chọn môn theo nhu cầu xét tuyển. Lịch thi và lệ phí không cố định chung toàn quốc, mà phụ thuộc từng trường tổ chức. Có trường công bố mức lệ phí khoảng 150.000 đồng/môn, riêng Ngữ văn 220.000 đồng/môn.

Khác nhau cơ bản là:

• HSA và V-ACT là các bài thi đánh giá năng lực tổng hợp do một hệ thống đại học lớn tổ chức;
• V-SAT có tính phân tán hơn, vì nhiều trường cùng tham gia tổ chức và bài thi được thiết kế theo từng môn riêng lẻ để thí sinh lựa chọn.

Về việc các trường có dùng các kết quả này để xét tuyển hay không:
Có, nhưng tùy từng trường và từng ngành. Theo Quy chế tuyển sinh 2026, các trường có thể sử dụng kết quả kỳ thi độc lập để xét tuyển nếu công bố rõ trong thông tin tuyển sinh; đồng thời mỗi trường chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh và phải nêu rõ điều kiện áp dụng.

Ví dụ: năm 2026, HUTECH công bố 4 phương thức tuyển sinh gồm: xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ, xét kết quả V-SAT và xét kết quả kỳ thi Đánh giá năng lực ĐHQG TP.HCM. Nghĩa là trường này có dùng V-SAT và kỳ thi Đánh giá năng lực của ĐHQG TP.HCM, nhưng không công bố HSA là một phương thức chính thức trong nhóm này. Điều đó cho thấy không phải trường nào cũng dùng tất cả các kỳ thi giống nhau. Vì vậy, học sinh cần đọc kỹ đề án tuyển sinh chính thức của từng trường để biết trường đó dùng kỳ thi nào, áp dụng cho ngành nào và theo cách nào. 

Lưu ý: Việc biết nhiều kỳ thi để xét tuyển không có nghĩa là học sinh cần thi tất cả; điều quan trọng là chọn đúng kỳ thi phù hợp với trường/ngành mình quan tâm.

Theo Quy chế tuyển sinh 2026, chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS không được dùng theo một cách giống nhau ở mọi trường. Về nguyên tắc, trường có thể dùng chứng chỉ này để quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc dùng làm điểm khuyến khích, nếu đã công bố rõ trong thông tin tuyển sinh.

Nếu trường dùng IELTS để quy đổi điểm môn ngoại ngữ, trường phải có bảng quy đổi rõ ràng. Với chứng chỉ tiếng Anh, bảng quy đổi phải có tối thiểu 05 mức điểm chênh lệch tương ứng với thang điểm của chứng chỉ sử dụng. Vì vậy, học sinh cần xem kỹ đề án tuyển sinh của từng trường để biết IELTS đang được dùng theo cách nào và áp dụng cho ngành nào.

Quy chế tuyển sinh 2026 không quy định một tỷ lệ phần trăm chung áp dụng cho tất cả các trường về việc điểm thi tốt nghiệp THPT phải chiếm bao nhiêu phần trăm trong xét tuyển. Tỷ lệ này phụ thuộc vào phương thức tuyển sinh mà từng trường công bố.

Có trường dùng hoàn toàn điểm thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển. Có trường dùng điểm thi tốt nghiệp THPT trong phương thức kết hợp với học bạ, chứng chỉ ngoại ngữ hoặc tiêu chí khác. Cũng có trường sử dụng chủ yếu kỳ thi riêng hoặc kỳ thi độc lập cho một số ngành.

Vì vậy, học sinh không nên tìm một con số phần trăm chung cho mọi trường, mà cần xem đúng đề án tuyển sinh của trường hoặc ngành mình quan tâm để biết vai trò của điểm thi tốt nghiệp THPT trong từng phương thức.

Theo Quy chế tuyển sinh 2026, thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng trên hệ thống tuyển sinh chung và phải sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp. Nếu đủ điều kiện trúng tuyển ở nhiều nguyện vọng, thí sinh chỉ được công nhận trúng tuyển ở nguyện vọng cao nhất. Quy chế cũng nêu rõ rằng trong đợt 1, thí sinh chỉ nộp lệ phí xét tuyển một lần duy nhất trên hệ thống; tuy nhiên, Quy chế không ấn định một mức tiền cụ thể ngay trong văn bản, mà để mức thu dịch vụ tuyển sinh do các cơ sở đào tạo quy định.

Về thời điểm nộp lệ phí, theo kế hoạch tuyển sinh năm 2026 do Bộ GD&ĐT công bố, thí sinh nộp lệ phí xét tuyển trực tuyến từ ngày 15/7 đến ngày 21/7/2026. Một số nguồn dẫn lại kế hoạch này cũng nêu rõ hạn cuối là 17h ngày 21/7/2026.

Về lệ phí cụ thể, Bộ sẽ có văn bản hướng dẫn riêng về việc nộp lệ phí xét tuyển ngay sau khi kết thúc thời gian đăng ký nguyện vọng. 

Điều này phụ thuộc vào việc bạn đang ưu tiên ngành học hay ưu tiên trường học. Nếu bạn ưu tiên một ngành học cụ thể, có thể đặt nhiều nguyện vọng ở nhiều trường khác nhau nhưng cùng hoặc gần cùng ngành đó.

Nếu bạn ưu tiên một trường học cụ thể, có thể đặt nhiều nguyện vọng trong cùng một trường với các ngành gần nhau mà bạn thật sự sẵn sàng theo học.

Học sinh không nhất thiết phải đặt tất cả nguyện vọng cho đúng một ngành, nhưng cũng không nên chọn các ngành quá xa nhau, ít liên quan với nhau chỉ để “tăng cơ hội đậu”. Cách an toàn hơn là chọn theo một hướng chính hoặc nhóm ngành gần nhau, để nếu trúng tuyển ở bất kỳ nguyện vọng nào, bạn vẫn có thể học với tâm thế rõ ràng và phù hợp hơn.

Điều quan trọng là sắp xếp nguyện vọng theo mức độ mong muốn thật sự, vì khi đã trúng tuyển ở nguyện vọng cao hơn, bạn sẽ không còn được xét các nguyện vọng phía sau nữa.

Học sinh nên tham khảo điểm chuẩn các năm trước, nhưng nên xem đó là một mốc tham chiếu, không phải mức điểm chắc chắn đỗ. Điểm chuẩn mỗi năm có thể thay đổi tùy theo số lượng thí sinh đăng ký, mức độ cạnh tranh, độ khó đề thi, phổ điểm, tổ hợp xét tuyển, phương thức tuyển sinh và chỉ tiêu thực tế của từng trường.

Vì vậy, khi tham khảo, học sinh nên xem theo đúng ngành, đúng chương trình đào tạo và đúng phương thức xét tuyển; đồng thời nên nhìn nhiều năm liên tiếp thay vì chỉ nhìn một năm duy nhất. Nói ngắn gọn, điểm chuẩn các năm trước rất hữu ích để tham khảo, nhưng không nên dùng như một con số cố định để quyết định toàn bộ nguyện vọng.

Với học sinh cần giấy tờ để nộp cho cơ quan giáo dục nước ngoài, các em nên theo dõi thông báo của trường THPT nơi đăng ký dự thi và Sở GD&ĐT địa phương để nhận hồ sơ sau kỳ thi.

Theo cập nhật mới, năm 2026 không nên mặc định tìm riêng “mẫu giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời” như các năm trước, vì loại giấy tờ này đã được tích hợp trong Giấy chứng nhận kết quả thi do trường cấp cho thí sinh.

Vì vậy, nếu cần chứng minh tình trạng tốt nghiệp để nộp hồ sơ ra nước ngoài, học sinh nên chuẩn bị:

• Giấy chứng nhận kết quả thi
• Học bạ
• và các giấy tờ liên quan theo yêu cầu của nơi tiếp nhận

Trường hợp phía nước ngoài yêu cầu tên gọi cụ thể như “temporary graduation certificate”, học sinh nên liên hệ trực tiếp trường hoặc Sở để được xác nhận loại giấy tờ tương đương đang áp dụng trong năm 2026.

Theo Quy chế tuyển sinh 2026, nếu một chương trình đào tạo có nhiều phương thức xét tuyển thì trường không tách chỉ tiêu riêng cho từng phương thức, trừ diện xét tuyển thẳng. Thay vào đó, trường phải xây dựng quy tắc quy đổi tương đương giữa các phương thức để xét chung trong cùng một ngành. Nói đơn giản, trường sẽ kéo các phương thức khác nhau về một mặt bằng điểm chung, rồi xếp thí sinh từ cao xuống thấp trên cùng mặt bằng đó để xét tuyển.

Ví dụ, một ngành nhận hồ sơ từ 2 phương thức:

• Phương thức A: điểm thi tốt nghiệp THPT
• Phương thức B: điểm HSA

Vì 26 điểm thi tốt nghiệp THPT và 90 điểm HSA là hai loại điểm khác nhau, trường không thể so trực tiếp. Khi đó, trường có thể công bố bảng quy đổi theo hướng:

• 26,0 điểm THPT tương đương 90 điểm HSA
• 25,0 điểm THPT tương đương 85 điểm HSA
• 24,0 điểm THPT tương đương 80 điểm HSA

Lúc này, học sinh theo phương thức A và phương thức B sẽ được đưa về cùng một hệ quy chiếu, rồi xét chung vào cùng ngành. Có thể hiểu là không phải A đổi sang B vì B là chuẩn, cũng không phải B đổi sang A vì A là chuẩn, mà là cả A và B đều được quy về một mặt bằng tương đương do trường xác định và công bố.

Vậy nếu hai bạn ở hai phương thức khác nhau nhưng sau quy đổi lại ở cùng một mức điểm, trường sẽ không ưu tiên mặc định cho phương thức nào. Khi đó, trường tiếp tục phân định theo nguyên tắc xét tuyển. Theo quy chế bạn đã gửi, nếu nhiều thí sinh cùng điểm xét ở cuối danh sách, thì sẽ ưu tiên:

1. thí sinh có điểm cộng thấp hơn
2. nếu vẫn bằng nhau, ưu tiên thí sinh có thứ tự nguyện vọng cao hơn

Ngoài ra, trường có thể công bố thêm tiêu chí phụ, nhưng phải nêu rõ trong thông tin tuyển sinh.

Có thể, nếu học sinh đáp ứng đúng điều kiện theo Quy chế tuyển sinh 2026.

Theo quy chế hiện hành, người đã có bằng tốt nghiệp trung cấp được dự tuyển đại học chính quy khi ngành trung cấp đã học thuộc cùng nhóm ngành dự tuyển và đã hoàn thành đủ khối lượng kiến thức văn hóa cấp THPT theo quy định. Vì vậy, nếu học sinh có bằng Trung cấp và giấy chứng nhận hoàn thành phần văn hóa THPT thì vẫn có thể tham gia xét tuyển đại học chính quy trong nước.

Việc có được xét tuyển hay không còn phụ thuộc vào đề án tuyển sinh của từng trường. Về phương thức xét tuyển, học sinh có thể gặp một số hướng phổ biến như:

• xét kết quả học tập cấp THPT
• xét kết quả thi tốt nghiệp THPT nếu có dự thi
• hoặc xét bằng kỳ thi riêng, kỳ thi đánh giá năng lực hay phương thức kết hợp nếu trường cho phép

Về ngành học, học sinh không bị cấm đăng ký đại học chỉ vì đi từ hệ 9+3. Tuy nhiên, với các ngành đặc thù như sư phạm, sức khỏe, pháp luật, điều kiện đầu vào thường chặt hơn và có thể có yêu cầu riêng. Vì vậy, học sinh cần xem kỹ thông tin tuyển sinh chính thức của từng trường để biết mình có phù hợp về ngành, phương thức và hồ sơ hay không.

Theo Quy chế tuyển sinh 2026, học sinh có thể được cộng điểm theo 3 nhóm sau:

1. Điểm ưu tiên theo khu vực

Mức điểm cụ thể như sau:

• Khu vực 1 (KV1): cộng 0,75 điểm
• Khu vực 2 nông thôn (KV2-NT): cộng 0,50 điểm
• Khu vực 2 (KV2): cộng 0,25 điểm
• Khu vực 3 (KV3): không cộng điểm

Khu vực ưu tiên được xác định theo nơi học THPT lâu nhất của thí sinh.

2. Điểm ưu tiên theo đối tượng chính sách

Mức điểm cụ thể như sau:

• Nhóm ưu tiên UT1: cộng 2,00 điểm
• Nhóm ưu tiên UT2: cộng 1,00 điểm

Nếu học sinh thuộc nhiều diện đối tượng ưu tiên, thì chỉ được hưởng mức cao nhất, không cộng dồn các nhóm lại với nhau.

3. Điểm cộng do cơ sở đào tạo quy định

Ngoài điểm ưu tiên, trường còn có thể cộng thêm một số loại điểm khác nếu đã công bố trong đề án tuyển sinh:

• Điểm thưởng: từ 0 đến 3,00 điểm

Áp dụng cho một số đối tượng đủ điều kiện xét tuyển thẳng nhưng không dùng quyền tuyển thẳng.

• Điểm xét thưởng: từ 0 đến 1,50 điểm

Áp dụng cho học sinh có thành tích, giải thưởng hoặc năng khiếu đặc biệt.

• Điểm khuyến khích: từ 0 đến 1,50 điểm

Áp dụng cho học sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế.

Những lưu ý khi tính điểm cộng

• Nếu học sinh thuộc nhiều diện ưu tiên đối tượng, thì chỉ được hưởng mức cao nhất, không cộng dồn các diện ưu tiên lại với nhau.
• Tổng điểm cộng do cơ sở đào tạo quy định (gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng, điểm khuyến khích) không được vượt quá 10% thang điểm xét tuyển. Nếu xét theo thang 30, tổng điểm cộng có thể hiểu là không vượt quá 3 điểm.
• Điểm xét tuyển cuối cùng không được vượt quá 30 điểm nếu trường xét theo thang 30.
• Với thí sinh có tổng điểm từ 22,50 trở lên, điểm ưu tiên khu vực và đối tượng sẽ được giảm dần theo công thức của quy chế.
• Vì vậy, học sinh cần phân biệt rõ đâu là điểm ưu tiên theo quy định chung, và đâu là điểm cộng thêm do trường đại học/cao đẳng tuyển sinh công bố riêng.

Có thể. Theo Quy chế tuyển sinh 2026, thí sinh học THPT ở nước ngoài hoặc học chương trình giáo dục nước ngoài bằng tiếng nước ngoài tại Việt Nam vẫn có thể được xét vào đại học chính quy tại Việt Nam nếu bằng cấp hoặc kết quả học tập được xem là tương đương trình độ THPT của Việt Nam và đáp ứng yêu cầu của trường.

Tùy từng trường, thí sinh có thể được xét theo:

• phương thức riêng dành cho học sinh tốt nghiệp THPT nước ngoài
• hoặc được trường xem xét hồ sơ trực tiếp căn cứ vào kết quả học tập và yêu cầu đầu vào của chương trình

Một số trường cũng có thể yêu cầu thêm về năng lực ngôn ngữ hoặc học bổ sung kiến thức trước khi vào học chính thức.

Vì vậy, thí sinh nên chuẩn bị:

• bằng tốt nghiệp
• học bạ hoặc bảng điểm THPT ở nước ngoài
• làm thủ tục công nhận tương đương văn bằng nếu trường yêu cầu

Đồng thời, học sinh nên xem kỹ thông tin tuyển sinh của từng trường hoặc liên hệ trực tiếp trường muốn đăng ký để được hướng dẫn đúng về hồ sơ và cách xét tuyển.

Sau khi có kết quả trúng tuyển, thí sinh phải xác nhận nhập học trên hệ thống trong thời hạn quy định. Nếu không xác nhận đúng hạn và không có lý do chính đáng, thí sinh có thể bị xem là từ chối nhập học.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp như:

• ốm đau
• tai nạn
• thiên tai
• hoặc lỗi kỹ thuật khách quan

Trường có thể xem xét tiếp nhận nhập học muộn hoặc bảo lưu kết quả nếu thí sinh có minh chứng phù hợp.

Ngoài ra, Quy chế tuyển sinh 2026 cũng cho phép bảo lưu kết quả trúng tuyển trong một số trường hợp như:

• đi nghĩa vụ quân sự
• đi công an
• hoặc bị bệnh nặng, tai nạn nghiêm trọng có hồ sơ xác nhận

Vì vậy, nếu gặp sự cố, học sinh nên liên hệ ngay với trường để được hướng dẫn cụ thể.