Giáo viên Giáo dục Đặc biệt

1. Thông tin cơ bản

• Tuổi: 28
• Giới tính: Nữ
• Số năm kinh nghiệm ở ngành nghề này: 6 năm
• Trình độ học vấn và chuyên ngành: Cử nhân Giáo dục Đặc biệt – Đại học Sư phạm TP.HCM
• Các chứng chỉ chuyên môn: Chứng chỉ Can thiệp Ngôn ngữ – Âm lời nói, Chứng chỉ bồi dưỡng phương pháp PECS (Giao tiếp qua tranh ảnh)
• Số giờ làm hằng tuần: 44 giờ (Thứ 2 – Thứ 6 và sáng Thứ 7)
• Loại hình & quy mô công ty: Trường chuyên biệt tư thục tại TP.HCM, quy mô khoảng 40 nhân viên (bao gồm giáo viên, bảo mẫu và các chuyên gia trị liệu)

2. Trách nhiệm chính của anh/chị ở công việc hiện tại là gì? Công việc này đem lại giá trị gì cho tổ chức, cho các bên liên quan?

Trách nhiệm chính của tôi là can thiệp sớm cho trẻ có nhu cầu đặc biệt (tự kỷ, chậm phát triển trí tuệ, tăng động giảm chú ý…). Cụ thể:

• Đánh giá đầu vào: Xác định xem học sinh đang ở mức độ nào để lập Kế hoạch Giáo dục Cá nhân (IEP)
• Giảng dạy trực tiếp: Dạy trẻ các kỹ năng trong các lĩnh vực phát triển, cách dùng giao tiếp để đòi hỏi thay vì la hét, dạy trẻ tự đi vệ sinh, tự ăn cơm và kiểm soát cảm xúc
• Phối hợp với gia đình: Hướng dẫn phụ huynh cách tương tác với con tại nhà để kết quả dạy ở trường không bị “đổ sông đổ biển”

Giá trị mà công việc này mang lại: 

Đối với trẻ, tôi là người mở ra cánh cửa giao tiếp với thế giới.

Đối với phụ huynh, tôi là điểm tựa tinh thần giúp họ bớt hoang mang và nhìn thấy tương lai của con mình.

3. Anh/chị bắt đầu vào nghề như thế nào? Vì sao anh/chị chọn con đường này?

Tôi bén duyên với nghề sau một lần đi thiện nguyện tại mái ấm cho trẻ khuyết tật vào năm lớp 11. Lúc đó tôi đã tự hỏi: “Nếu không có ai kiên nhẫn với các em, các em sẽ đi về đâu?”.

Ban đầu, gia đình có phản đối vì sợ nghề này vất vả, thu nhập thấp và “dễ bị stress”. Nhưng tôi vẫn quyết tâm thi vào Sư phạm. Sau khi tốt nghiệp, tôi làm việc tại một trung tâm nhỏ trước khi chuyển về trường chuyên biệt hiện tại.

Nếu được chọn lại, tôi vẫn sẽ chọn nghề này. Dù có những lúc rất vất vả, nhưng khoảnh khắc nghe một đứa trẻ cất tiếng gọi “Cô” sau suốt 6 tháng kiên trì đồng hành và hỗ trợ thực sự rất ý nghĩa. Chính những tiến bộ nhỏ ấy là động lực để tôi tiếp tục gắn bó với công việc mỗi ngày. 

Bên cạnh đó, tôi may mắn được làm việc trong một môi trường tích cực. Trung tâm có các chuyên gia nước ngoài hỗ trợ về chuyên môn, đồng thời xây dựng được văn hóa làm việc lành mạnh. Vì vậy, dù công việc đôi khi áp lực và mệt mỏi, tôi vẫn luôn giữ được tinh thần ổn định và cảm thấy công việc mình đang làm là xứng đáng.

4. Một ngày làm việc tiêu biểu của anh/chị như thế nào?

5. Anh/chị thích nhất những điều gì ở công việc của mình? Vì sao?

Điều tôi thích nhất là sự chân thành tuyệt đối. Những đứa trẻ đặc biệt không biết nói dối. Khi các con yêu quý mình và chạy lại ôm, đó là tình cảm thật nhất. Công việc này cũng rèn cho tôi một tinh thần thép và sự bao dung mà tôi thỉnh thoảng vẫn ngỡ ngàng vì thấy mình có thể kiên nhẫn đến vậy.

6. Anh/chị không thích nhất những điều gì? Vì sao?

Áp lực lớn nhất không đến từ các con, mà đến từ sự kỳ vọng quá mức hoặc sự bỏ cuộc của phụ huynh. 

Ngoài ra, việc bị trẻ tấn công (cắn, cào) khi các con lên cơn bùng phát hành vi cũng là một “mảng tối” khó tránh khỏi của nghề.

7. Những điều kiện cần có để hoàn thành tốt công việc này (kiến thức, kỹ năng, thái độ, v.v…)? Nếu em muốn thăng tiến trong công việc thì em nên trau dồi những gì ạ?

• Kiến thức: Phải vững tâm lý học phát triển và các phương pháp can thiệp (ABA, TEACCH, PECS).
• Kỹ năng: Kỹ năng quan sát (để hiểu trẻ muốn gì khi chưa nói được) và kỹ năng sơ cứu cơ bản.
• Thái độ: Kiên nhẫn là số 1, tiếp theo là sự thấu cảm.
• Thăng tiến: Nếu em muốn đi xa, hãy học sâu về trị liệu chuyên biệt (như trị liệu ngôn ngữ hoặc âm nhạc) hoặc quản lý giáo dục.
• Nguồn học: A365 – trang web về dạy trẻ tự kỷ ở Việt Nam, Understood – trang web của Mỹ

8. Những điều mà mọi người hay hiểu lầm về công việc này là gì? Tại sao họ lại hiểu sai như vậy?

Nhiều người nghĩ rằng giáo viên giáo dục đặc biệt chỉ là người “giữ trẻ đặc biệt” hoặc đang làm một công việc vì lòng thương. Nhưng thực tế, đây là một nghề nghiệp mang tính khoa học cao. Mỗi hoạt động, mỗi cách tương tác với trẻ đều được xây dựng dựa trên phân tích hành vi và những mục tiêu giáo dục cụ thể. 

Chúng tôi không đơn thuần là người trông trẻ; chúng tôi là những người dạy học, can thiệp và đồng hành cùng trẻ trên hành trình phát triển từng kỹ năng nhỏ nhất.

9. Công việc này có giúp em tự nuôi mình khi mới ra trường không?

Tại thành phố Hồ Chí Minh, nếu em làm tại các trường chuyên biệt tư thục hoặc trung tâm can thiệp, mức lương khởi điểm dao động từ 8 – 10 triệu đồng/tháng. Nếu em nhận dạy thêm can thiệp cá nhân tại nhà vào buổi tối (2-3 buổi/tuần), thu nhập dao động: 15 – 20 triệu đồng.

10. Nhìn lại con đường phát triển sự nghiệp cũng như quá trình tìm việc của mình, anh/chị có lời khuyên nào cho em nếu em muốn theo nghề này?

Đừng chọn nghề này vì “nghĩ mình hiền” hay “thương trẻ em”. Hãy chọn nó nếu em có sự kiên trì bền bỉ.