Chuyên viên pháp chế

1. Thông tin cơ bản

• Tuổi: 26 
• Giới tính: Nữ 
• Số năm kinh nghiệm ở ngành nghề này: 2 năm 
• Trình độ học vấn và chuyên ngành: Cử nhân Luật, chuyên ngành Luật Quốc tế 
• Các chứng chỉ chuyên môn: Chứng chỉ Pháp chế doanh nghiệp 
• Số giờ làm hằng tuần: 44 giờ/ tuần 
• Loại hình & quy mô công ty: Công ty Cổ phần, quy mô 15000 nhân viên

2. Trách nhiệm chính của anh/chị ở công việc hiện tại là gì? Công việc này đem lại giá trị gì cho tổ chức, cho các bên liên quan?

Trách nhiệm chính của tôi ở công việc hiện tại là: 

• Soạn thảo, rà soát pháp lý hợp đồng, các thỏa thuận, biên bản ghi nhớ, văn bản lưu hành nội bộ doanh nghiệp,… 
• Tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp: tư vấn cho lãnh đạo, các phòng ban về các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động kinh doanh, hợp đồng, thuế, lao động,… 
• Xử lý tranh chấp, khiếu nại cho doanh nghiệp. 
• Thực hiện các thủ tục hành chính với cơ quan nhà nước: đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, đăng ký nhãn hiệu, giấy phép quảng cáo, PCCC,… 
• Giám sát quá trình tuân thủ quy định pháp luật và quy định, quy trình, quy chế của công ty. 
• Làm việc với cơ quan nhà nước: Chuẩn bị hồ sơ, giấy tờ để xin giấy phép, báo cáo, hoặc khi có thanh tra kiểm tra. 
• Xây dựng quy trình nội bộ. 
• Lưu trữ hồ sơ, tài liệu mật. 

Công việc này đem lại giá trị gì cho tổ chức, cho các bên liên quan: 

• Đảm bảo doanh nghiệp kinh doanh và thực hiện các hoạt động kinh doanh theo đúng quy định pháp luật. 
• Nhận diện, đánh giá và xử lý sớm các nguy cơ vi phạm pháp luật trong hoạt động kinh doanh. 
• Hạn chế thiệt hại tài chính: Tránh các khoản phạt, bồi thường, kiện tụng do sai phạm pháp lý. 
• Hạn chế tranh chấp: Soát xét hợp đồng, văn bản, tài liệu,… để tránh rủi ro kiện tụng sau này.

3. Anh/chị bắt đầu vào nghề như thế nào? Vì sao anh/chị chọn con đường này?

Tôi đến với ngành này vì cảm thấy lĩnh vực pháp lý có nhiều điều thú vị và cơ hội phát triển lâu dài. Với người mới vào nghề, chưa có kinh nghiệm, mức lương khởi điểm khoảng 8–10 triệu đồng/tháng. Khi tích lũy đủ kinh nghiệm, tôi có thể phát triển theo nhiều hướng như trở thành giám đốc pháp chế, cố vấn pháp lý, tham gia trở thành thành viên ban điều hành doanh nghiệp hoặc chuyển sang lĩnh vực quản trị doanh nghiệp. Ngoài ra, tôi cũng có thể hướng đến việc mở công ty luật chuyên tư vấn cho doanh nghiệp.

4. Một ngày làm việc tiêu biểu của anh/chị như thế nào?

5. Anh/chị thích nhất những điều gì ở công việc của mình? Vì sao?

Điều tôi thích nhất ở công việc này là công việc có nhiều thách thức, đòi hỏi khả năng tư duy, phân tích cao và tìm cách áp dụng quy định pháp luật sao cho phù hợp với thực tế. 

Bên cạnh đó, công việc cũng cho tôi cơ hội tiếp xúc với lãnh đạo, cơ quan nhà nước và nhiều phòng ban chuyên môn khác nhau, từ đó học hỏi thêm kiến thức và kinh nghiệm. 

Tôi cũng thấy đây là công việc có thu nhập tương đối ổn định và nhiều cơ hội phát triển lâu dài nếu mình có đủ năng lực và kinh nghiệm.

6. Anh/chị không thích nhất những điều gì? Vì sao?

Điều tôi không thích lắm ở công việc này là cần nhiều thời gian và sự kiên nhẫn để tích lũy kiến thức, kinh nghiệm và phát triển lâu dài với nghề. 

Ngoài ra, vì phải làm việc với nhiều phòng ban và con người khác nhau nên đôi khi cũng khó tránh khỏi những bất đồng.

Đặc biệt, bộ phận Pháp chế có trách nhiệm đảm bảo các hoạt động của doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, trong khi các phòng ban khác thường có những mục tiêu riêng. Vì vậy, đôi lúc tôi phải góp ý hoặc ngăn chặn những việc chưa phù hợp với quy định, dù điều đó có thể khiến người khác không vui hoặc ảnh hưởng đến mối quan hệ trong công việc.

7. Những điều kiện cần có để hoàn thành tốt công việc này (kiến thức, kỹ năng, thái độ, v.v…)? Nếu em muốn thăng tiến trong công việc thì em nên trau dồi những gì ạ?

Để hoàn thành tốt công việc này, các em cần lưu ý trau dồi như gợi ý sau:

• Kiến thức chuyên môn bắt buộc phải vững: Hiểu rõ các lĩnh vực liên quan nhiều đến doanh nghiệp như luật doanh nghiệp, luật thương mại, luật đầu tư, luật sở hữu trí tuệ, các văn bản pháp luật liên quan đến thuế,…
• Tư duy pháp lý và đánh giá rủi ro tốt: Đọc – hiểu – phân tích – áp dụng luật đúng, linh hoạt vào thực tiễn. Sớm nhận diện được rủi ro trước khi nó xảy ra (hay còn gọi là “tầm nhìn”), phòng ngừa tốt rủi ro pháp lý.
• Xác định đúng trọng tâm vấn đề, đặt đúng câu hỏi để làm rõ vấn đề và tìm hướng xử lý tối ưu.
• Đọc và nghiên cứu nhiều những vấn đề học thuật khô khan, vì pháp luật là những nguyên tắc chung đối với từng lĩnh vực cụ thể. Phải có khả năng đọc sâu, hiểu đúng. 
• Thường xuyên cập nhật các văn bản pháp luật sửa đổi, bổ sung, mới ban hành; bắt buộc ghi nhớ và áp dụng đúng những nguyên tắc cơ bản trong việc vận dụng quy định pháp luật. 

Với mục tiêu thăng tiến trong công việc, các em sẽ cần bồi dưỡng thêm:

• Kiến thức pháp lý chuyên sâu và liên ngành một số mảng: Luật doanh nghiệp – thương mại – đầu tư, đọc và rà soát tốt rủi ro ở những hợp đồng phức tạp, biết nhiều về chính các ngành mà công ty đang kinh doanh. Phải nắm vững cả kiến thức về tài chính và thuế vì rủi ro pháp lý thường liên quan đến lợi nhuận, thuế, dòng tiền,… 
• Kinh nghiệm, trải nghiệm thực tế phải nhiều để tăng khả năng quản lý rủi ro. Biết đánh giá rủi ro ở cấp độ chiến lược chứ không chỉ là những rủi ro pháp lý nhỏ lẻ. Từ đó, có thể đưa ra giải pháp hợp pháp, khả thi và phù hợp với mục tiêu kinh doanh. 
• Không ngại chịu trách nhiệm với đề xuất của mình. 
• Có chứng chỉ Luật sư hoặc Thạc sĩ Luật, văn bằng 2 liên quan là một lợi thế. Chuyên viên pháp chế thì không bắt buộc phải có các chứng chỉ này, nhưng muốn thăng tiến trở thành Trưởng phòng pháp chế, Giám đốc pháp chế, Cố vấn pháp lý thì cần phải có. 
• Cần giỏi ngoại ngữ: tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Pháp,… vì các doanh nghiệp lớn thường hợp tác hoặc mở rộng kinh doanh với nước ngoài, giỏi ngoại ngữ để đọc hiểu các thoả thuận và để có thể nghiên cứu được pháp luật nước của đối tác. 
• Khả năng nghiên cứu pháp luật quốc tế. 
• Khả năng giao tiếp để mở rộng mạng lưới chuyên nghiệp.

8. Những điều mà mọi người hay hiểu lầm về công việc này là gì? Tại sao họ lại hiểu sai như vậy?

Pháp chế chỉ cần biết luật là đủ

Thực chất hiểu biết luật là chưa đủ mà phải biết vận dụng trong từng hợp đồng, từng tình huống cụ thể. Ngoài ra, chuyên viên pháp chế phải hiểu về sản phẩm, dịch vụ của công ty, phải hiểu về cách kinh doanh của công ty, phải có “tầm nhìn” và tư duy nhạy bén để vừa tránh được rủi ro vừa giúp công ty kinh doanh có lợi nhuận. 

Pháp chế là lách luật cho riêng doanh nghiệp

Thực chất, chuyên viên pháp chế sẽ vận dụng vốn hiểu biết của mình cũng như liên tục cập nhật luật pháp để giúp tạo điều kiện thuận lợi cho công ty kinh doanh có lợi nhuận mà không vi phạm pháp luật. 

Pháp chế chỉ hướng doanh nghiệp làm đúng pháp luật là xong

Thực tế không đơn giản như vậy, pháp luật Việt Nam luôn thay đổi và không phải lúc nào cũng có quy định chi tiết cho từng vấn đề. Cần phải nắm nguyên tắc áp dụng pháp luật để áp dụng đúng và cũng cần hiểu về doanh nghiệp để khi áp dụng luật không gây cản trở cho hoạt động kinh doanh sinh lời của công ty.

9. Công việc này có giúp em tự nuôi mình khi mới ra trường không?

Công việc này có thể tự nuôi sống bản thân khi mới ra trường nếu có định hướng đúng và chịu khó học hỏi ngay từ đầu.

Hãy cố gắng học tốt kiến thức chuyên ngành ngay từ khi vào đại học, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động đoàn hội để rèn luyện kỹ năng cần thiết. Đến năm 3, năm 4, nên tìm cơ hội thực tập tại công ty luật hoặc doanh nghiệp để tích lũy kinh nghiệm thực tế. Bên cạnh đó, đừng quên trau dồi ngoại ngữ để tự tin tìm việc sau khi tốt nghiệp và có mức thu nhập đủ trang trải cuộc sống.

10. Nhìn lại con đường phát triển sự nghiệp cũng như quá trình tìm việc của mình, anh/chị có lời khuyên nào cho em nếu em muốn theo nghề này?

Mức lương và chi phí đầu tư cho nghề

Mức lương của chuyên viên pháp chế thường dao động từ 8 – 20 triệu đồng/tháng, tùy vào quy mô doanh nghiệp và năng lực của chuyên viên; mức phổ biến khoảng 8 – 15 triệu đồng/ tháng.

Nếu muốn phát triển lâu dài và có cơ hội thăng tiến, bạn có thể cân nhắc học thêm để trở thành luật sư hoặc học lên Thạc sĩ Luật. Lộ trình này đòi hỏi nhiều thời gian và chi phí: khoảng 4 năm học cử nhân, sau đó có thể mất thêm 2 – 3 năm để học các chương trình chuyên môn.

Chi phí tham khảo:

– Học phí đào tạo luật sư: khoảng 30 – 40 triệu đồng.

– Học phí Thạc sĩ Luật: khoảng 80 – 100 triệu đồng.

Các khoản chi phí này có thể tăng theo từng năm.

Những điều cần cân nhắc trước khi chọn ngành Luật

Ngành Luật đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc về thời gian, tiền bạc và công sức. Trong khi đó, hiện nay có nhiều trường đại học đào tạo ngành này, vì vậy người học cần cân nhắc khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động.

Luật không phải là lựa chọn sai, nhưng bạn không nên chọn ngành chỉ theo cảm tính hoặc vì nghĩ rằng học Luật sẽ dễ kiếm tiền. Nếu chưa hiểu rõ bản thân có phù hợp với ngành hay không, chưa có định hướng phát triển và chưa sẵn sàng đầu tư lâu dài, bạn có thể mất 4 – 7 năm học tập nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc tìm một vị trí phù hợp.

Trước khi quyết định, hãy cân nhắc kỹ các yếu tố: kinh tế gia đình, thời gian, năng lực bản thân và định hướng.

Nếu đã tìm hiểu kỹ, hiểu rõ những thử thách mà vẫn muốn theo đuổi, đồng thời có khả năng học hỏi, tư duy tốt, yêu thích đọc và viết, có năng lực ngoại ngữ và nghiên cứu tài liệu, bạn có thể cân nhắc học Luật tại Việt Nam hoặc tìm kiếm cơ hội học bổng du học. Điều kiện kinh tế gia đình cũng là yếu tố cần tính đến, đặc biệt nếu bạn không muốn chịu áp lực phải kiếm tiền ngay sau khi tốt nghiệp.

Cơ hội phát triển và thu nhập trong tương lai

Trong các doanh nghiệp tại Việt Nam, mức lương tham khảo cho một số vị trí có kinh nghiệm như sau:

– Trưởng phòng Pháp chế: khoảng 25 – 40 triệu đồng/ tháng.

– Giám đốc Pháp chế hoặc Cố vấn pháp lý: khoảng 40 – 100 triệu đồng/ tháng.

Mức thu nhập thực tế phụ thuộc vào quy mô doanh nghiệp và năng lực của từng người.

Đối với con đường luật sư quốc tế, thu nhập có thể cao hơn, nhưng quá trình học tập và lấy chứng chỉ hành nghề cũng có những yêu cầu riêng. Chẳng hạn, tại Mỹ, Canada và Úc, lộ trình đào tạo luật sư có thể khác với Việt Nam. Ở Mỹ, một con đường phổ biến là hoàn thành bằng cử nhân trước, sau đó học chương trình Juris Doctor (JD) thường kéo dài 3 năm, rồi đáp ứng các yêu cầu cấp phép hành nghề của từng bang hoặc khu vực tài phán. Vì vậy, nếu muốn theo đuổi con đường này, bạn cần tìm hiểu kỹ điều kiện học tập và hành nghề tại quốc gia mình hướng đến.

Dù học Luật ở Việt Nam hay nước ngoài, để đạt được vị trí tốt và thu nhập cao, bạn đều cần quá trình học tập, làm việc và tích lũy kinh nghiệm lâu dài. Con đường này có nhiều thử thách, nhưng sự kiên trì và nỗ lực có thể giúp bạn từng bước đạt được mục tiêu.

Nếu đã quyết định học Cử nhân Luật tại Việt Nam, bạn có thể tham khảo một số trường sau:

Khu vực miền Nam:Trường Đại học Luật TP.HCM, Trường Đại học Kinh tế – Luật, ĐHQG TP.HCM.

Khu vực miền Bắc:Trường Đại học Luật Hà Nội.

Đây là những lựa chọn bạn có thể tìm hiểu thêm về chương trình đào tạo, học phí và cơ hội nghề nghiệp trước khi quyết định.

Chúc bạn có được quyết định phù hợp và có đủ niềm tin, động lực, ý chí, nỗ lực để đạt được kết quả tốt đẹp.