HƯỚNG NGHIỆP THẾ HỆ 0X – ĐAM MÊ CỦA EM LÀ GÌ?

L. đến với tôi vào lúc em còn ở lớp 10, với câu hỏi, ”Con chưa biết đam mê của mình là gì. Con sợ con sẽ chọn sai ngành học và sẽ chán lúc vào đại học.” Và L. không phải là người duy nhất trong lớp em có vấn đề tương tự.

Cha mẹ của các bạn trẻ sinh ra trong những năm 2000, tôi gọi là thế hệ 0x, luôn cam đoan với tôi rằng, ”Mình chẳng ép con mình học gì đâu. Chúng nó muốn học gì, làm gì cũng được mà.” Điều họ lo lắng là dù họ bật đèn xanh, tụi nhỏ vẫn chẳng quyết định được vì ”chẳng tìm được đam mê của bản thân.”

Khi tôi hỏi các bạn nhỏ về định nghĩa đam mê, họ thường không trả lời được. Và khi tôi hỏi họ vì sao lại phải tìm ra đam mê thì họ hay nói về những phim youtube của các nhân vật nổi tiếng trên thế giới, với lời chia sẻ và khuyên bảo là phải làm công việc mình đam mê thì mới có hạnh phúc và thành công. Tôi gọi đùa điều này là ”hội chứng đam mê.”

Sự thật là truyền thông đương đại dễ làm các em thế hệ 0x hiểu lầm về đam mê nghề nghiệp.

Thứ nhất, để hiểu được bản thân yêu thích điều gì đó một người cần một quá trình dài thăm dò, trải nghiệm, chiêm nghiệm, ra kết luận, rồi lại tiếp tục thăm dò, trải nghiệm, chiêm nghiệm. Do đó, đam mê thường là kết quả của một cuộc hành trình nghề nghiệp chứ không phải là điều kiện tiên quyết cho một quyết định hướng nghiệp.

Thứ hai, không phải ai cũng có điều kiện để kiếm sống bằng đam mê nghề nghiệp. Ví dụ, có người rất mê đánh trống và đánh trống rất tốt, nhưng bạn ấy phải chọn công việc kinh doanh gia đình vì là con trai trưởng nên phải gánh trọng trách, và vì bạn phải có trách nhiệm với gia đình nhỏ của mình. Do đó, bạn chỉ chơi trống vào các buổi tối cuối tuần cho thỏa đam mê của mình mà thôi.

Thứ ba, không phải ai cũng quan tâm đến đam mê nghề nghiệp. Có rất nhiều người chỉ cần một công việc ổn định, môi trường làm việc tốt, đồng nghiệp và cấp trên hợp tính, vì điều quan trọng nhất trong cuộc đời họ là mối quan hệ gia đình, là vai trò làm mẹ hay làm cha, là những trách nhiệm ngoài công việc. Vì vậy, đi tìm cho bằng được đam mê của mình rồi mới chọn ngành học và sau đó chọn công việc làm không phải là một bước nên làm trong quy trình hướng nghiệp.

Từ câu chuyện hướng nghiệp của ba thế hệ, tôi kết luận rằng để giúp các con ra quyết định hướng nghiệp tốt, cha mẹ nên:

👉 Cùng con tìm hiểu về hướng nghiệp để con bắt đầu suy nghĩ về nghề nghiệp và tìm hiểu bản thân sớm (càng sớm càng tốt).
👉 Cùng con tìm hiểu định nghĩa đam mê nghề nghiệp là gì, từ đâu con có ý tưởng đó, rồi kết luận xem có cần phải tìm ra đam mê trước khi chọn ngành và chọn trường hay không.
👉 Giúp con hiểu rằng có thể phải mất thời gian tìm ra ngành học phù hợp nhất. Ở hiện tại, khi chưa biết rõ, các con có thể dùng phương pháp loại trừ để không chọn ngành trái với sở thích và khả năng. Rồi trong thời gian học, các con sẽ tìm hiểu thêm và học thêm qua những hoạt động ngoại khóa hay các lớp bên ngoài.
👉 Giúp con chấp nhận rằng chương trình cử nhân rất tổng quát; do đó, việc con chỉ thích khoảng 70% chương trình là điều bình thường. Con hãy kiên nhẫn trong quá trình đào tạo và lấy động lực bằng cách tham gia những điều mình yêu thích ở bên ngoài lớp học.
👉 Giúp con hiểu rằng quá trình hướng nghiệp cần sự kiên trì và kiên nhẫn. Con nên học cách sống và trân trọng sự phát triển nho nhỏ trong khoảnh khắc hiện tại hơn là luôn đòi hỏi một kết quả tốt thật lớn ngay lập tức.

Phoenix Ho.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *