Tác giả: Regina Gavin Williams và Jennifer Barrow
Kỳ nghỉ lễ có thể gây ra căng thẳng đáng kể cho nhiều người. Theo một cuộc khảo sát từ Hiệp hội Tâm lý Hoa Kỳ (APA, 2023), 89% người trưởng thành tại Hoa Kỳ cho biết họ gặp phải nhiều yếu tố gây căng thẳng trong dịp lễ, như nỗi nhớ người thân, áp lực tài chính và lo sợ xung đột gia đình. Những yếu tố gây căng thẳng theo dịp này có thể đặc biệt khó khăn đối với người đang chịu áp lực công việc gia tăng và tình trạng kiệt sức. Những thách thức này có thể dẫn đến việc mất cân bằng giữa công việc và cuộc sống, cũng như làm giảm năng suất làm việc (Salemi, 2024). Theo khảo sát của Monster năm 2024, 41% nhân viên vẫn kiểm tra email và 23% vẫn gửi email công việc trong kỳ nghỉ lễ (Salemi, 2024). Việc tham gia các buổi lễ tiệc hàng năm tại nơi làm việc cũng được biết đến là một yếu tố gây lo lắng và căng thẳng cho nhân viên (Smith & Tischler, 2015). Bằng cách nhận diện sự giao thoa giữa những yếu tố gây căng thẳng trong dịp lễ và các mối bận tâm liên quan đến công việc, các chuyên viên hướng nghiệp có thể cung cấp sự hỗ trợ toàn diện, lấy con người làm trọng tâm cho các thân chủ đang trải qua căng thẳng gia tăng trong mùa lễ.
Tạo dựng không gian an toàn để giải tỏa căng thẳng
Một trong những bước quan trọng mà các chuyên viên hướng nghiệp có thể thực hiện là cung cấp một không gian an toàn, không phán xét, nơi thân chủ có thể bày tỏ nỗi bận tâm một cách cởi mở và chân thành. Việc sử dụng các kỹ năng giao tiếp như lắng nghe tích cực, phản hồi khích lệ đơn giản (ví dụ: gật đầu, động viên bằng lời nói), và phản hồi cảm xúc góp phần giúp họ cảm thấy được công nhận và thấu hiểu. Ghi nhận cảm xúc mà không giảm nhẹ mối bận tâm của họ sẽ giúp xây dựng mối quan hệ tin tưởng giữa thân chủ và chuyên viên hướng nghiệp.
Ví dụ, một thân chủ đang bị choáng ngợp bởi các hạn chót công việc, đồng thời, phải chăm sóc con cái trong kỳ nghỉ và hỗ trợ cha mẹ lớn tuổi, có thể được lợi khi những trải nghiệm của họ được nhìn nhận là bình thường, và nhận được sự hỗ trợ thông qua việc nhìn nhận mỗi ưu tiên đang tác động đến sức khỏe toàn diện của họ như thế nào. Các chuyên viên hướng nghiệp có thể hỗ trợ thân chủ bằng cách cùng họ xem xét các lựa chọn tại nơi làm việc và thảo luận về những can thiệp khả thi, bao gồm việc thiết lập các mục tiêu phù hợp với ưu tiên cá nhân và nghề nghiệp của họ.
Thiết lập mục tiêu bằng Hệ thống WDEP
Cuối năm có thể là giai đoạn bận rộn đối với nhiều nhân viên khi họ cố gắng hoàn thành các hạn chót còn dang dở. Trong bối cảnh này, các chuyên viên hướng nghiệp có thể hỗ trợ thân chủ vượt qua áp lực công việc trong dịp lễ bằng cách sử dụng Hệ thống WDEP (Wants – Mong muốn, Doing – Hành động, Evaluation – Đánh giá, Planning – Lên kế hoạch), một mô hình thực tiễn trong Liệu pháp Hiện thực, dựa trên thuyết lựa chọn (Wubbolding, 2002). Để áp dụng hiệu quả mô hình này, chuyên viên hướng nghiệp có thể hướng dẫn thân chủ thực hiện theo các bước sau:
- Khám phá mong muốn của thân chủ: Họ mong muốn đạt được điều gì về mặt cá nhân và nghề nghiệp trong dịp lễ này?
- Đánh giá những gì thân chủ đang làm để đạt các mục tiêu đó: Xác định những hành vi có thể đang cản trở và góp phần gây ra căng thẳng.
- Đánh giá: Bước này bao gồm việc thảo luận về mức độ hiệu quả của các hành động đó và mức độ phù hợp của chúng với giá trị cũng như các ưu tiên của thân chủ.
- Lên kế hoạch: Cuối cùng, giai đoạn lập kế hoạch sẽ giúp thân chủ xây dựng một kế hoạch hành động thực tế. Kế hoạch này có thể bao gồm việc đánh giá lại các yêu cầu trong lịch trình, tận dụng mạng lưới hỗ trợ cá nhân và nghề nghiệp, cũng như xác định những cam kết nào là thiết yếu và đâu là những cam kết có thể điều chỉnh hoặc từ chối.
Phương pháp có cấu trúc này giúp thân chủ làm rõ mục tiêu và trao cho họ quyền chủ động đưa ra quyết định sáng suốt trong việc quản lý thời gian vào giai đoạn bận rộn của mùa lễ.
Tìm kiếm hỗ trợ tư vấn sức khỏe tâm thần
Trong một số trường hợp, các chuyên viên hướng nghiệp có thể cần giới thiệu thân chủ đến các chuyên viên tham vấn tâm lý có giấy phép hành nghề hoặc các chuyên viên khác khi nhu cầu của thân chủ vượt ra ngoài phạm vi hỗ trợ nghề nghiệp. Các chuyên viên tâm lý được cấp phép có thể hỗ trợ những người đang trải qua căng thẳng tăng cao hoặc kéo dài trong dịp lễ, bằng cách cung cấp các biện pháp can thiệp quản lý căng thẳng như kỹ thuật chánh niệm, hướng dẫn thiết lập ranh giới lành mạnh, và các chiến lược duy trì thói quen hỗ trợ sức khỏe tinh thần (chẳng hạn như tập thể dục đều đặn). Chuyên viên tâm lý cũng có thể hỗ trợ giải quyết lo âu gia tăng liên quan đến các buổi tiệc tất niên nơi công sở thông qua liệu pháp hành vi nhận thức (Aldao, 2019). Làm việc với một chuyên viên tâm lý có chứng chỉ có thể giúp thân chủ nhận được hỗ trợ có hệ thống và những thông tin có chiều sâu hơn, từ đó quản lý căng thẳng hiệu quả hơn và duy trì sự cân bằng trong dịp lễ.
Khám phá các lựa chọn tại nơi làm việc
Căng thẳng gia tăng trong dịp lễ có thể khiến những thân chủ đang làm việc trong môi trường không lý tưởng cảm thấy bất mãn sâu sắc hơn. Đây có thể là thời điểm then chốt để họ xem xét lại các cơ hội nghề nghiệp. Các chuyên viên hướng nghiệp có thể hỗ trợ quá trình suy ngẫm này bằng cách giúp thân chủ đánh giá vai trò hiện tại, xác định hệ giá trị cá nhân và khám phá những lựa chọn thay thế. Việc lồng ghép hoạt động khám phá giá trị vào quy trình này sẽ giúp thân chủ có thêm sự rõ ràng về điều gì thực sự quan trọng với họ, từ đó định hướng cho quá trình ra quyết định và lựa chọn nghề nghiệp. Theo Hayes và cộng sự (2005), việc làm rõ các giá trị cá nhân là một yếu tố then chốt trong Liệu pháp Chấp nhận và Cam kết (Acceptance and Commitment Therapy – ACT), giúp cá nhân điều chỉnh hành động sao cho phù hợp với giá trị cốt lõi nhằm nâng cao cảm giác viên mãn và sự bền bỉ trong sự nghiệp.
Ví dụ, chuyên viên hướng nghiệp có thể hướng dẫn thân chủ thực hiện bài tập xác định giá trị bằng cách gợi mở các hoạt động phản tư, như liệt kê năm giá trị quan trọng nhất liên quan đến công việc, thảo luận cách những giá trị này đang thể hiện trong vai trò hiện tại, và khám phá những con đường nghề nghiệp phù hợp hơn với hệ giá trị đó. Thông qua việc tích hợp hoạt động làm rõ giá trị vào thực hành, chuyên viên hướng nghiệp có thể giúp thân chủ đưa ra những quyết định nghề nghiệp sáng suốt và ý nghĩa, từ đó, đạt được sự hài lòng cao hơn và phù hợp hơn với khát vọng cá nhân lẫn nghề nghiệp.
Hỗ trợ toàn diện
Mùa lễ có thể làm gia tăng mức độ căng thẳng đối với nhiều cá nhân, đặc biệt là những người đang đối mặt với thách thức tại nơi làm việc. Điều này càng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyên viên hướng nghiệp cần cung cấp sự hỗ trợ toàn diện cho thân chủ. Bằng cách tạo dựng một không gian an toàn để thân chủ bày tỏ mối quan tâm, sử dụng hệ thống WDEP để thiết lập mục tiêu, và khuyến khích hợp tác với các chuyên viên tham vấn tâm lý khi cần thiết, chuyên viên hướng nghiệp có thể giúp thân chủ ứng phó hiệu quả với các yếu tố gây căng thẳng. Phương pháp tiếp cận này giúp thân chủ khám phá giá trị cá nhân và đưa ra các quyết định nghề nghiệp sáng suốt, qua đó tăng cường khả năng phục hồi và giữ vững sức khỏe tinh thần trong giai đoạn đầy thử thách này.
Tham khảo
Aldao, A. (2015). Managing the stress around the office party: Five tips for making the best out of them. Psychology Today. https://www.psychologytoday.com/us/blog/sweet-emotion/201911/managing-the-stress-around-the-office-party
American Psychological Association. (2023). Even a joyous holiday season can cause stress for most Americans. https://www.apa.org/news/press/releases/2023/11/holiday-season-stress
Hayes, S. C., Luoma, J. B., Bond, F. W., Masuda, A., & Lillis, J. (2005). Acceptance and commitment therapy: Model, processes and outcomes. Behaviour Research and Therapy, 44(1), 1-25. https://doi.org/10.1016/j.brat.2005.06.006
Salemi, V. (2024). Holiday work-life balance poll 2024. Monster. https://www.monster.com/career-advice/job-search/news-and-insights/holiday-work-life-balance-poll-2024
Smith, K. J., & Tischler, R. J. (2015). Keeping the company holiday party holly and jolly for all. Employment Relations Today, 42(3),79–85.
Wubbolding, R. E. (2002). Reality therapy: A new approach to personal growth. Routledge.
Thông tin tác giả
Regina Gavin Williams, Tiến sĩ, LCMHC (Bắc Carolina), QS, NCC, hiện là Phó Giáo sư ngành Đào tạo Tư vấn viên và Giám đốc Chương trình Tham vấn Hướng nghiệp tại Khoa Tư vấn và Giáo dục Đại học, Đại học North Carolina Central tại Durham, Bắc Carolina. Bà cũng là chuyên gia tư vấn sức khỏe tâm thần lâm sàng có giấy phép hành nghề (tại Bắc Carolina), hiện đang làm việc tại phòng khám tư nhân. Nghiên cứu của bà tập trung vào mức độ sẵn sàng học tập và nghề nghiệp, khả năng tự lập của người trưởng thành và sức khỏe tâm thần/phúc lợi của thanh thiếu niên rời khỏi hệ thống chăm sóc thay thế. Hướng nghiên cứu phụ của bà liên quan đến giao điểm giữa phát triển nghề nghiệp và sự đa dạng. Các lĩnh vực giảng dạy bà quan tâm bao gồm tham vấn hướng nghiệp, các vấn đề văn hóa và giới trong tư vấn, và giám sát thực tập tư vấn. Hiện tại, bà giữ vai trò Trưởng Ban Tài trợ Thực hành Tốt nhất trong Ban Điều hành của Hiệp hội Phát triển Nghề nghiệp Bắc Carolina. Bà có thể được liên hệ qua email: rwill233@nccu.edu.
Jennifer Barrow, Tiến sĩ, LCMHCS, là Giám sát viên Tư vấn Sức khỏe Tâm thần Lâm sàng có giấy phép hành nghề, đồng thời là một chuyên viên tham vấn học đường giàu kinh nghiệm. Tiến sĩ Barrow hiện là Phó Giáo sư tại Khoa Tư vấn và Giáo dục Đại học, Đại học North Carolina Central, nơi bà phụ trách Chương trình Tư vấn học đường và Đánh giá. Bà có thể được liên hệ qua email: jbarrow4@nccu.edu.
Người dịch: Cẩm Thanh
Biên tập: Yến Nhi
Nguồn bài viết: Link
Photo by Standsome Worklifestyle on Unsplash
Bài viết liên quan: