Bác sĩ Răng Hàm Mặt

1. Thông tin cơ bản

• Tuổi: 28
• Giới tính: Nam
• Số năm kinh nghiệm ở ngành nghề này: 4 năm
• Trình độ học vấn và chuyên ngành: Đại học – Bác sĩ Răng Hàm Mặt
• Các chứng chỉ chuyên môn: Chứng chỉ hành nghề Bác sĩ Răng Hàm Mặt
• Số giờ làm hằng tuần: 60-84 giờ/ tuần
• Loại hình & quy mô công ty: Công ty TNHH – tầm 100 nhân viên

2. Trách nhiệm chính của anh/chị ở công việc hiện tại là gì? Công việc này đem lại giá trị gì cho tổ chức, cho các bên liên quan?

Trách nhiệm chính hiện tại của tôi là thăm khám và điều trị tổng quát các vấn đề răng miệng cho bệnh nhân.

Một số công việc hiện tại tôi đang thực hiện hàng ngày gồm có: vệ sinh vôi răng, trám răng sâu, điều trị tủy răng, nhổ răng, thủ thuật phục hình răng miệng như phục hình sứ… 

Công việc này không chỉ mang lại nguồn thu cho tổ chức mà còn góp phần xây dựng và nâng cao uy tín của phòng khám nha khoa.

3. Anh/chị bắt đầu vào nghề như thế nào? Vì sao anh/chị chọn con đường này?

Những tháng cuối của năm lớp 11, tôi chưa định hình được sẵn điều tôi thích là gì nên cũng có xu hướng chọn những ngành nghề có thu nhập ổn định, được mọi người trong xã hội tôn trọng. Với những lí do trên, gia đình cũng có mong muốn tôi theo đuổi ngành Bác sĩ Răng Hàm Mặt và 1 phần là do tại thời điểm đó, ngành này đang hot. Tôi bắt đầu học tại Trường Đại học Y Dược Cần Thơ vào cuối năm 2015 và tốt nghiệp vào tháng 7/2021. 

Sau khi tốt nghiệp, thông qua sự giới thiệu của bạn bè và tìm kiếm trên các nền tảng mạng xã hội, đến tháng 9/2021, tôi bắt đầu học việc tại một phòng khám nha khoa ở Quận 1, TP.HCM. Tuy nhiên, sau khoảng 2–3 tháng, tôi nhận thấy môi trường làm việc tại đây chưa thực sự phù hợp với bản thân: lượng khách hàng ít, mô hình bệnh tật khá bình thường, không mang lại nhiều cơ hội để phát triển chuyên môn. Vì vậy, tôi quyết định chuyển sang học việc tại một chi nhánh khác cùng hệ thống ở Biên Hòa, Đồng Nai, với mong muốn có thêm cơ hội rèn luyện. Trong khoảng 4–5 tháng làm việc tại Biên Hòa, tôi đã cải thiện đáng kể tay nghề và kỹ năng chuyên môn nhờ lượng khách hàng đông hơn và mô hình bệnh tật đa dạng hơn.

Đến tháng 4/2022, tôi quyết định về lại Cần Thơ. Ban đầu, tôi muốn học việc tại một bệnh viện nào đó ở Sài Gòn để được cấp Chứng chỉ hành nghề (viết tắt: CCHN) vì khi có CCHN thì tôi mới chính thức hành nghề theo Luật lao động, nhưng do khoảng thời gian đó, dịch bệnh vẫn còn nên đa số các bệnh viện ở Sài Gòn không nhận đào tạo CCHN, chỉ có 1 vài bệnh viện ở Cần Thơ vẫn nhận nên tôi đã chọn về Cần Thơ. Một lý do nữa là tôi cũng có kế hoạch lập gia đình nhỏ và muốn ở gần gia đình lớn một chút. Vì quê tôi ở Cà Mau, nên khoảng cách từ Cần Thơ về quê vẫn thuận tiện và gần hơn so với từ TP.HCM. Trong thời gian công tác tại Cần Thơ, tôi vừa đăng ký học để lấy CCHN tại bệnh viện trong giờ hành chính, vừa tiếp tục học việc tại một Nha Khoa tư nhân để trang trải cuộc sống. 

Nếu để chọn lại, tôi vẫn sẽ tiếp tục chọn nghề này, vì sau 1 thời gian đi làm và trải nghiệm cho tôi cảm thấy yêu nghề hơn, không còn những câu hỏi trừu tượng rằng “liệu sau này ra trường thì tôi làm những công việc cụ thể gì ta” trước khi đi làm nữa – thời đó vẫn còn là học sinh, sinh viên nên thắc mắc lắm mà không có ai để hỏi.

4. Một ngày làm việc tiêu biểu của anh/chị như thế nào?

5. Anh/chị thích nhất những điều gì ở công việc của mình? Vì sao?

Mỗi khi giúp bệnh nhân có lại nụ cười tự tin và cảm thấy vui vẻ hơn, tôi đều thấy công việc của mình thật sự ý nghĩa vì mang lại giá trị cho xã hội. Bên cạnh đó, tôi luôn đề cao y đức trong quá trình hành nghề, nhờ vậy cũng nhận được sự tin tưởng và yêu mến từ nhiều bệnh nhân. 

Tôi yêu thích công việc này vì mang lại thu nhập khá ổn định. Hiện tại, gia đình cũng rất tự hào khi thấy tôi có được cuộc sống và nghề nghiệp vững vàng như mong muốn ban đầu.

6. Anh/chị không thích nhất những điều gì? Vì sao?

Trước đây, khi yếu tố chăm sóc khách hàng chưa được chú trọng, việc điều trị bệnh luôn được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao, bệnh nhân có điều kiện kinh tế tốt hơn nên không chỉ mong muốn điều trị hiệu quả mà còn yêu cầu chất lượng dịch vụ cao, chẳng hạn như điều trị ít đau hoặc không đau.

Do làm việc trong môi trường tư nhân thay vì bệnh viện nhà nước, tôi cần chú trọng hơn đến việc làm hài lòng khách hàng, kéo theo áp lực công việc cũng tăng lên. Vào những thời điểm đông khách, lịch hẹn thường dày và sát nhau; việc gặp các bệnh nhân không hợp tác, đặc biệt là trẻ nhỏ, có thể làm kéo dài thời gian điều trị, ảnh hưởng đến các lịch hẹn tiếp theo và khiến khách hàng phải chờ đợi lâu, từ đó dễ cảm thấy không thoải mái.

Một số dịch vụ như lấy cao răng hoặc điều trị cho trẻ em không hợp tác không thực sự phù hợp với sở thích của tôi, cũng là những thách thức trong công việc. 

Hơn nữa, khi làm nghề này, khả năng bị phơi nhiễm cao do tiếp xúc với nước bọt, hơi thở của bệnh nhân. Vì đây là phòng khám Nha khoa tư nhân theo kiểu hộ gia đình, chỉ có những xét nghiệm chuyên sâu về răng hàm mặt và một số xét nghiệm tổng quát thường quy, không phải là 1 bệnh viện nên trang thiết bị không đủ để tầm soát cả những bệnh liên quan về hô hấp, dạ dày…Việc tầm soát bệnh truyền nhiễm chủ yếu dựa vào khai thác bệnh sử và các xét nghiệm cơ bản tại phòng khám, vốn còn hạn chế so với bệnh viện. 

Với một phòng khám Nha khoa tư nhân nên trang thiết bị chưa thực sự đa dạng và đầy đủ, nhiều khi mình phải tự tìm cách sử dụng linh hoạt dụng cụ và thiết bị khác thay thế, do đó làm mất thời gian điều trị. Nếu có đầy đủ thiết bị hơn thì sẽ giảm thời gian điều trị, hiệu quả cao hơn, có nhiều khách hàng hơn.

Nghề nào cũng sẽ có bệnh nghề nghiệp, làm việc lâu do ngồi 1 tư thế sẽ dễ mắc các bệnh về cột sống, cổ vai gáy, hội chứng ống cổ tay.

7. Những điều kiện cần có để hoàn thành tốt công việc này (kiến thức, kỹ năng, thái độ, v.v…)? Nếu em muốn thăng tiến trong công việc thì em nên trau dồi những gì ạ?

Kiến thức:

– Nắm vững kiến thức giải phẫu răng, sinh lý bệnh (chữa răng nội nha), giải phẫu hàm mặt, phục hình răng miệng, nhổ răng và tiểu phẫu… để có thể lập kế hoạch điều trị hợp lý và để hạn chế gây ra những tai biến cho bệnh nhân trong lúc điều trị. 

– Những kiến thức này trải dài từ giữa năm thứ 4 đến hết năm thứ 6 của ngành Bác sĩ Răng Hàm Mặt.

Kỹ năng:

– Hỏi bệnh

– Chẩn đoán bệnh

– Thủ thuật điều trị

– Giao tiếp với bệnh nhân

Thái độ: 

– Ân cần, điềm tĩnh, tỉ mỉ, ham học hỏi, cầu tiến, làm hài lòng khách hàng, vui vẻ, hòa nhã

Nếu muốn thăng tiến trong công việc, bạn nên đầu tư thời gian học các kỹ thuật điều trị chuyên sâu như cấy ghép implant, chỉnh nha, hoặc tiếp tục theo học các chương trình sau đại học như chuyên khoa sâu hay Thạc sĩ tại các trường đại học.

Bên cạnh đó, việc trau dồi tiếng Anh chuyên ngành sẽ giúp bạn củng cố kiến thức nền tảng, cập nhật những tiến bộ mới và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường lao động.

8. Những điều mà mọi người hay hiểu lầm về công việc này là gì? Tại sao họ lại hiểu sai như vậy?

Trước đây, khi chưa bước vào nghề, nhiều người thường nghĩ công việc này chỉ xoay quanh trám răng, lấy cao răng, nhổ răng và làm răng sứ. Tuy nhiên, thực tế lĩnh vực này gồm nhiều mảng chuyên sâu (được học vào những năm cuối đại học) như: phục hình răng, phẫu thuật miệng, phẫu thuật hàm mặt, nha chu…

Mỗi chuyên ngành lại bao gồm nhiều kỹ thuật và công việc cụ thể khác nhau. Những công việc như trám răng, lấy cao răng, nhổ răng hay làm răng sứ thực chất chỉ là một phần nhỏ trong tổng thể các lĩnh vực chuyên môn đó.

Nhiều người cho rằng thu nhập của ngành này rất cao và dễ trở nên giàu có. Điều này có thể xuất phát từ việc tham khảo những người đã thành công, có nhiều năm kinh nghiệm, hoặc từ các thông tin trên mạng xã hội. Tuy nhiên, đó có thể là “bức tranh của tương lai”.

Thực tế, sinh viên mới ra trường dễ cảm thấy hụt hẫng về mức thu nhập, do chưa có chứng chỉ hành nghề (CCHN) và kinh nghiệm thực tế còn hạn chế, nên mức lương ban đầu thường chưa như kỳ vọng. Đặc biệt, nếu bắt đầu làm việc tại các bệnh viện nhà nước, thu nhập thường khá thấp do hệ số lương và lương cơ bản thấp, khi chưa phải là nhân viên chính thức và chưa có CCHN, cũng chưa được hưởng các khoản phụ cấp như những người có thâm niên. Đây là tình trạng chung của ngành Y Dược trong hệ thống công lập, không riêng lĩnh vực nha khoa.

Vì vậy, trong giai đoạn đầu, một số bạn lựa chọn làm việc tại các phòng khám nha khoa tư nhân để có thu nhập ổn định hơn; số khác ưu tiên làm việc tại bệnh viện nhà nước để tích lũy kinh nghiệm và lấy CCHN. Ngoài ra, nếu chịu được áp lực cao, bạn cũng có thể kết hợp cả hai: vừa làm tại bệnh viện để đủ điều kiện cấp CCHN, vừa học việc tại phòng khám tư nhân.

Nhìn chung, để đạt được mức thu nhập cao trong ngành Y Dược thường cần một quá trình tích lũy từ 5–10 năm sau khi tốt nghiệp, và mức thu nhập cụ thể còn phụ thuộc vào nơi làm việc cũng như địa phương bạn công tác.

Đến hiện tại, nhiều người vẫn quen gọi chúng tôi là “nha sĩ” vì đây là cách gọi đơn giản, phổ biến từ trước đến nay. Điều này không hẳn sai, nhất là khi đa số cơ sở hiện nay vẫn sử dụng tên gọi “nha khoa”. Tuy nhiên, thuật ngữ chính xác khi nói về nghề là “Bác sĩ Răng Hàm Mặt”.

9. Công việc này có giúp em tự nuôi mình khi mới ra trường không?

Nhìn chung, điều này còn phụ thuộc vào định hướng công việc, nhu cầu sống và môi trường làm việc mà mỗi người lựa chọn. Riêng với tôi, công việc này hoàn toàn có thể đáp ứng nhu cầu cá nhân và giúp tôi tự chủ tài chính từ khi mới ra trường đến hiện tại, do mức chi tiêu của tôi không quá cao.

10. Nhìn lại con đường phát triển sự nghiệp cũng như quá trình tìm việc của mình, anh/chị có lời khuyên nào cho em nếu em muốn theo nghề này?

– Nếu có thể, bạn nên cân nhắc kỹ thời điểm lập gia đình, vì điều này có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển sự nghiệp, đặc biệt là các vấn đề về địa lý và chi phí di chuyển khi nơi học tập hoặc làm việc xa gia đình. Bên cạnh đó, nếu có định hướng học lên, tôi khuyến khích bạn lựa chọn học tại TP.HCM, vì môi trường này giúp bạn dễ tiếp cận với các kỹ thuật và phương pháp điều trị tiên tiến hơn, từ đó mở rộng cơ hội phát triển chuyên môn.

– Các bạn mới ra trường không nên quá đặt nặng vấn đề thu nhập. Hãy tập trung rèn luyện tay nghề, nâng cao chất lượng điều trị và mang lại sự hài lòng cho bệnh nhân. Khi chuyên môn vững vàng, có thái độ và y đức tốt, cùng với chứng chỉ hành nghề (CCHN), thu nhập sẽ dần cải thiện theo thời gian.

– Một con đường mà tôi luôn đánh giá cao đối với sinh viên ngành Y, không chỉ riêng lĩnh vực của mình, là định hướng thi Bác sĩ Nội trú (BSNT) ngay sau khi tốt nghiệp. Theo tôi biết, mỗi sinh viên Y chỉ có một cơ hội duy nhất để thi BSNT ngay khi vừa ra trường. Đây là con đường giúp bạn tiến nhanh và đi xa hơn so với nhiều lựa chọn khác. Vì là con đường ngắn nhất nên nó là con đường khó nhất, do không phải ai cũng có thể thi đậu BSNT. Ngày nay, con đường BSNT có vẻ “dễ thở” hơn cho những bạn lựa chọn thi tại các trường không thuộc TP.HCM, nhưng đối với đầu vào BSNT tại các trường ở TP.HCM vẫn luôn giữ được mức độ khó nhất từ trước đến nay. Với tấm bằng BSNT, các bạn sẽ có nhiều lựa chọn công việc và mức thu nhập tương xứng với những nỗ lực đã bỏ ra. Bên cạnh trở thành BSNT, bạn vẫn có thể cân nhắc các con đường khác tùy vào tình hình gia đình và mong muốn của bản thân bạn. Tôi khuyến khích các bạn tham khảo thêm các hướng đi khi bắt đầu học ngành. 

– Đừng sợ thất bại vì sau những lần thất bại, bạn sẽ có nhiều kinh nghiệm để làm tốt hơn. Bạn sẽ có khoảng thời gian được thực hành trên bệnh nhân từ năm 3 đến khi tốt nghiệp Đại học. Nếu thực tập trên bệnh nhân thì bạn cần phải có người giám sát hoặc bạn phải đảm bảo rằng mình đã được thực hành – huấn luyện kỹ về kỹ năng này trước đó, và khi đi làm thực tế, hãy “cân nhắc thật kỹ” khi thực hành trên bệnh nhân một kỹ năng/liệu pháp mình vừa được học. Để đảm bảo an toàn, hãy nhờ anh/chị cấp trên giám sát để hỗ trợ mình, nếu không, hậu quả khó lường. 

– Khi mới ra trường, bạn nên tập trung rèn luyện vững các kỹ năng điều trị tổng quát trong những năm đầu. Đừng vội theo đuổi các kỹ thuật chuyên sâu như implant hay chỉnh nha mà bỏ qua nền tảng kiến thức và những thủ thuật cơ bản. Nếu thiếu nền tảng vững chắc, bạn sẽ dễ gặp khó khăn khi tiếp cận các kỹ thuật nâng cao vốn đòi hỏi trình độ và kỹ năng nền thật chắc.

– Đừng bất chấp việc lương cao khi mới ra trường mà quên đi Y đức hành nghề của người bác sĩ. 

– Nếu muốn phát triển/cải thiện kiến thức và kỹ năng tốt hơn trong ngành thì nên học tốt ngoại ngữ như tôi đã chia sẻ để có thể đọc được tài liệu chuyên ngành. Điều này sẽ giúp ích rất nhiều trong công việc về sau. Khi có tiếng anh chuyên ngành tốt, bạn sẽ là ứng viên sáng giá hơn khi ứng tuyển so với những người khác.