Các chuyên viên hướng nghiệp đều biết rằng việc chuyển đổi công việc hiếm khi diễn ra nhanh chóng hoặc dễ dàng, thậm chí quá trình này còn đòi hỏi nhiều thời gian, năng lượng và nguồn lực hơn thân chủ dự đoán. Ngay cả khi thân chủ đã đủ khả năng để chuyển sang vai trò mới thì thị trường việc làm không phải lúc nào cũng được thuận lợi. Theo khảo sát Workforce Confidence do LinkedIn thực hiện vào tháng 2 năm 2025, mức độ tự tin của người tìm việc hiện đang ở mức thấp nhất kể từ đại dịch. Khảo sát cho thấy hơn một nửa số người tìm việc đã tìm kiếm suốt sáu tháng hoặc hơn thế nữa. Điều này khiến họ cảm thấy nghi ngờ về triển vọng tương lai của bản thân (LinkedIn News, 2025). Dù nguyên nhân nằm ở năng lực nội tại hay hoàn cảnh bên ngoài, không phải lúc nào cũng là thời điểm phù hợp để chuyển việc. Điều này làm gia tăng nhu cầu cần có các giải pháp thay thế. Việc tái định hình công việc cung cấp một phương pháp hữu ích cho các chuyên viên hướng nghiệp giúp thân chủ tìm được được niềm vui và sự hài lòng trong công việc hiện tại bằng cách cùng thân chủ xác định những thay đổi nhỏ nhưng tạo ra tác động đáng kể trong công việc hàng ngày của họ. 

Hiện trạng: Tình huống đôi bên cùng bất lợi

Theo “State of the Global Workplace Report” của Gallup, chỉ có 23 phần trăm người lao động trên toàn thế giới cảm thấy gắn kết với công việc của mình. Mặc dù họ có thể tiếp tục duy trì vai trò hiện tại, nhưng có vẻ như sức khỏe của họ bị suy giảm và có nguy cơ bị kiệt sức. (Faragher và cộng sự, 2005). Các doanh nghiệp cũng chịu tổn thất, vì năng suất lao động giảm và chi phí tuyển dụng, đào tạo nhân viên mới tăng khiến biên lợi nhuận bị cắt giảm (Gallup, Inc., 2025). Dựa trên chi phí sức khỏe và lợi nhuận, cả doanh nghiệp và người lao động đều sẽ được hưởng lợi khi tìm hiểu các giải pháp từ việc tái định hình công việc

Trao quyền cho thân chủ trong vai trò hiện tại của họ

Việc tái định hình công việc cung cấp một cách tiếp cận khác. Amy Wrzesniewski, giáo sư tại Đại học Yale, định nghĩa tái định hình công việc là một quá trình khuyến khích người đi làm chủ động tái định hình các nhiệm vụ và mối quan hệ trong công việc để phù hợp hơn với bản thân. Ví dụ, những nhân viên vệ sinh trong bệnh viện khi xem công việc của họ là giúp đỡ người bệnh thay vì chỉ quét dọn và giặt giũ, thì báo cáo cho thấy mức độ hài lòng với công việc của họ cao hơn (Berg và cộng sự, 2007).

Mặc dù quá trình này có thể được thực hiện trong một tổ chức với sự tham gia của người quản lý, nhưng chuyên viên hướng nghiệp cũng có thể làm việc trực tiếp với thân chủ để:

1. Đánh giá trạng thái hài lòng của họ ở vai trò hiện tại
2. Xác định các cơ hội mà họ có thể tạo ra sự thay đổi
3. Thử nghiệm và điều chỉnh

Rob Baker, người sáng lập Tailored Thinking, một công ty tổ chức chương trình thử thách Tái định hình công việc trong 6 tuần, mô tả quá trình này giống như việc cá nhân hóa công việc của một người khiến nó trở nên phù hợp hơn với họ, tương tự như cách người ta may một bộ vest vừa với số đo riêng của khách hàng.

Định hướng cho các chuyên viên hướng nghiệp

Nhiều nhà khoa học xã hội, nhà giáo dục và chuyên viên hướng nghiệp đã nỗ lực xác định những yếu tố cốt lõi mang lại sự thỏa mãn trong sự nghiệp. Các chuyên viên hướng nghiệp có thể sử dụng các mô hình đã được kiểm chứng này để hướng dẫn thân chủ nhận diện những điều mà họ đã bỏ qua trong vai trò hiện tại của họ cũng như những điều họ cần tập trung thay đổi. Sau đây là ba mô hình có thể tham khảo:

• Bill Burnett và Dave Evans – tác giả của cuốn sách bán chạy “Designing Your New Work Life” (tạm dịch “Thiết kế sự nghiệp mới của bạn”) – xác định tiền bạc, sức ảnh hưởng và sự thể hiện bản thân là ba động lực thúc đẩy sự hài lòng trong công việc. Trong cuốn sách, các tác giả khuyến khích người đi làm coi mỗi yếu tố này như những mặt số đồng hồ có thể điều chỉnh được.
• Trong cuốn sách “Drive: The Surprising Truth About What Motivates Us” (tạm dịch: “Động lực: Sự thật bất ngờ về những điều thúc đẩy chúng ta”), tác giả Daniel Pink đã phân tích ba yếu tố của động lực: Sự tự chủ, Sự thành thạo, và Mục đích.
• Tracy Brower, tác giả của cuốn “The Secrets to Happiness at Work” (tạm dich: “Bí quyết hạnh phúc tại nơi làm việc”), xác định bốn nguyên tắc mang đến sự hài lòng trong công việc: Sự tận tâm, Sự say mê (đến quên thời gian), Năng lượng (mức độ của động lực) và Sự quan trọng (điều quan trọng, có ý nghĩa).

Với rất nhiều yếu tố được xác định, thân chủ sẽ dễ cảm thấy choáng ngợp. Để đơn giản hóa quy trình, chuyên viên hướng nghiệp có thể khuyến khích thân chủ tập trung vào ba khía cạnh – nội tại, mối liên hệ và ngoại cảnh – để giúp họ xác định những thay đổi nhỏ nhưng tạo ra tác động lớn. Các chuyên viên hướng nghiệp cũng có thể sử dụng các khía cạnh này để đánh giá những thách thức hiện tại của thân chủ và hướng dẫn họ xác định các mảng nào có thể tạo ra các thay đổi có ý nghĩa.

Sau đây là một số ý tưởng để thảo luận với thân chủ trong từng khía cạnh.

Nội tại

• Điều chỉnh các nhiệm vụ công việc (số lượng, loại hình hoặc mức ưu tiên) để phù hợp hơn với sở thích nghề nghiệp
• Tham gia khóa học hoặc lấy chứng chỉ để mở rộng chuyên môn và nâng cao kỹ năng
• Sử dụng các công cụ đánh giá để xác định điểm mạnh, sở thích và giá trị cá nhân
• Điều chỉnh quy trình làm việc để phát huy thế mạnh tự nhiên, ngay cả khi không thay đổi nhiệm vụ

Mối liên hệ

• Kết nối các nhiệm vụ hàng ngày với sứ mệnh lớn hơn của công ty để giữ vững nhận thức về mục đích của công việc
• Tìm kiếm hoặc trở thành một cố vấn để thúc đẩy các mối quan hệ và sự học hỏi chuyên môn sâu sắc hơn
• Tham gia và tích cực đóng góp vào các hiệp hội ngành nghề để mở rộng mạng lưới chuyên nghiệp
• Xây dựng mối quan hệ bền chặt với đồng nghiệp thông qua các trao đổi cập nhật hoặc hợp tác thường xuyên
• Phát triển các kỹ năng quản lý xung đột để cải thiện giao tiếp và làm việc nhóm

Ngoại cảnh

• Chủ động đề xuất tăng lương hoặc bổ sung thêm phúc lợi dựa trên khả năng đóng góp vào thành công của tổ chức
• Yêu cầu hình thức làm việc kết hợp hoặc linh hoạt để cân bằng tốt hơn giữa công việc và cuộc sống
• Thiết lập và duy trì các ranh giới rõ ràng về thời gian bắt đầu và kết thúc ngày làm việc
• Tận dụng tối đa thời gian nghỉ phép để tái tạo năng lượng và duy trì sức khỏe tinh thần
• Nuôi dưỡng sở thích và các mối quan hệ  ngoài công việc để tạo ra một cuộc sống trọn vẹn ngoài giờ làm việc

Các chuyên viên hướng nghiệp có một cơ hội độc đáo để giúp thân chủ nâng cao sự hài lòng trong công việc bằng cách khuyến khích họ tại định hình và thiết kế lại các vai trò hiện tại của mình. Bằng cách kết hợp Job crafting vào các ca tư vấn, thân chủ chuyển từ vai trò thụ động sang chủ động trong việc định hình sự nghiệp của mình. Thông qua quá trình này, thân chủ không chỉ thay đổi tư duy mà còn phát triển các chiến lược để công việc trở nên ý nghĩa và phù hợp hơn – cho dù họ ở lại với công việc hiện tại hay chuyển sang hướng đi mới.

Nguồn tham khảo 

Berg, J. M., Dutton, J. E., Wrzesniewski, A. (2007). What is job crafting and why does it matter? Center for Positive Organizational Scholarship, & Regents of the University of Michigan.  https://positiveorgs.bus.umich.edu/wp-content/uploads/What-is-Job-Crafting-and-Why-Does-it-Matter1.pdf

Brower, T. (2021). The secrets to happiness at work: How to choose and create purpose and fulfillment in your work. Ignite Reads.

Burnett, B., & Evans, D. (2020). Designing your work life: How to thrive and change and find happiness at work. Knopf.

Dutton, J. E. & Wrzesniewski, A. (2020, March 12). What job crafting looks like. Harvard Business Review. https://hbr.org/2020/03/what-job-crafting-looks-like#

Faragher, E. B., Cass, M., & Cooper, C. L. (2005). The relationship between job satisfaction and health: a meta-analysis. Occupational and Environmental Medicine, 62(2), 105–112. https://doi.org/10.1136/oem.2002.006734

Gallup, Inc. (2025). State of the global workplace report – Gallup. Gallup.com. https://www.gallup.com/workplace/349484/state-of-the-global-workplace.aspx

LinkedIn News’ Post. (2025, February 20). Active job seekers in the U.S. are feeling less confident about their. . . [Online forum post]. LinkedIn. https://www.linkedin.com/posts/linkedin-news_active-job-seekers-in-the-us-are-feeling-activity-7298366330934566913-mqki?utm_source=share&utm_medium=member_desktop&rcm=ACoAAB9lwQgBB_Lvbz-WGL6qg81Z3KYtcKJcmWU

Pink, D. H. (2011). Drive: The surprising truth about what motivates us. Penguin.

— Thông tin tác giả 

Eizabeth Cook là chuyên gia khai vấn được chứng nhận bởi ICF và Chuyên gia tư vấn được chứng nhận Kolbe. Cô là chủ công ty Elizabeth Cook Consulting, LLC, chuyên cung cấp dịch vụ khai vấn 1:1 cho người đi làm trong quá trình chuyển đổi nghề nghiệp, và điều phối các chương trình huấn luyện đội nhóm và phát triển nghề nghiệp cho các tổ chức bằng cách sử dụng các công cụ đánh giá dựa trên điểm mạnh. Bạn có thể tìm hiểu thêm về Elizabeth tại www.ElizabethCookConsulting.com và theo dõi cô trên LinkedIn tại https://www.linkedin.com/in/elizabeth-cook-/

Người dịch: Nhi Mol

Biên tập: Việt Hương

Nguồn bài viết: https://associationdatabase.com/aws/NCDA/pt/sd/news_article/589107/_PARENT/CC_layout_details/false

Photo by ThisisEngineering on Unsplash

Bài viết Tái định hình công việc: Một Giải Pháp Thay Thế Trong Quá trình Chuyển Đổi Nghề Nghiệp đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

Mô hình Tam giác Sản xuất: Một cách tiếp cận tiềm năng trong lập kế hoạch nghề nghiệp

Mô hình Tam giác Sản xuất, còn được gọi là “bộ ba giới hạn” hay “tam giác sắt” (Atkinson, 1999), là một khái niệm thường được sử dụng phổ biến trong các lĩnh vực sản xuất và quản lý dự án (Project Management Institute, 2004). Mô hình này cung cấp một khung tham chiếu để xem xét mối liên hệ tương hỗ giữa ba yếu tố quan trọng để quản lý dự án thành công (thời gian, chi phí và phạm vi công việc) cùng với tác động của chúng đến chất lượng dự án. Mô hình này thường được mô tả bằng câu nói: “tốt, nhanh, hoặc rẻ – hãy chọn hai”, nhằm gợi ý rằng để đạt được hai trong ba yếu tố thì phải hy sinh yếu tố còn lại (Van Wyngaard, 2012). Ví dụ, nếu một dự án được hoàn thành nhanh chóng và với chi phí thấp, chất lượng có thể bị ảnh hưởng. Nếu ưu tiên chất lượng và chi phí hợp lý, thời gian thực hiện có thể cần được kéo dài. Vì nhiều hoạt động trong cuộc sống có thể được xem là “dự án”, nên mô hình này có tính ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Nguyên lý tương tự có thể được áp dụng vào lập kế hoạch nghề nghiệp và học tập, nơi mỗi cá nhân thường phải lựa chọn giữa ba yếu tố: thời gian (tìm việc làm nhanh hoặc chương trình học rút gọn), chi phí (học phí thấp hoặc có thu nhập tức thời), và phạm vi (lựa chọn một cơ sở đào tạo danh tiếng hoặc một chức danh công việc có thanh thế). Nhận thức rõ những đánh đổi giữa ba yếu tố này giúp cá nhân đưa ra các quyết định sáng suốt, phù hợp với mục tiêu nghề nghiệp dài hạn và hệ giá trị cá nhân của họ. Bằng cách áp dụng bộ ba giới hạn này, các chuyên viên hướng nghiệp có thể hỗ trợ thân chủ xây dựng các chiến lược thực tế nhằm cân bằng giữa nhu cầu ngắn hạn và mong muốn trong tương lai, từ đó dẫn đến con đường sự nghiệp bền vững và thỏa mãn hơn.

Ứng dụng của mô hình Tam giác Sản xuất trong Phát triển Nghề nghiệp

1. Quản lý các ưu tiên của thân chủ

Mô hình Tam giác Sản xuất có thể giúp thân chủ và các chuyên viên hướng nghiệp xác định những đánh đổi cần thiết trong quá trình lựa chọn nghề nghiệp và sắp xếp thứ tự ưu tiên. Nhiều thân chủ có thể đến buổi tư vấn với kỳ vọng đạt được kết quả nhanh chóng, chất lượng cao và với chi phí thấp nhất. Ví dụ, một sinh viên mới tốt nghiệp có thể mong muốn tìm được một công việc lương cao, có cơ hội thăng tiến mà không cần đầu tư thêm thời gian cho đào tạo bổ sung. Trong những trường hợp kỳ vọng không thực tế như vậy, chuyên viên có thể giới thiệu mô hình Tam giác Sản xuất để giúp thân chủ nhận thức được mối quan hệ giữa thu nhập, “chất lượng” công việc và thời gian. Cách tiếp cận này có thể giúp thân chủ hiểu rằng việc đạt được cả ba mục tiêu cùng lúc là điều khó xảy ra. Từ đó, chuyên viên có thể chuyển hướng và tìm hiểu hai mục tiêu ưu tiên hàng đầu của thân chủ. Nếu thân chủ muốn tìm việc nhanh chóng, chuyên viên có thể sử dụng Tam giác Sản xuất để chỉ ra rằng họ có thể cần đánh đổi về mức thu nhập hoặc vị trí công việc. Bài tập này có thể định hướng thân chủ đưa ra những lựa chọn phản ánh giá trị cá nhân, nguồn lực hiện có và mục tiêu dài hạn của họ.

2. Theo đuổi con đường học vấn

Thân chủ có thể cần cân nhắc việc theo đuổi con đường học vấn và/hoặc phát triển kỹ năng để đáp ứng yêu cầu của  một số công việc nhất định. Khi đó, mô hình Tam giác Sản xuất có thể giúp họ xác định sự cân bằng giữa học phí, thời gian hoàn thành và bằng cấp hoặc chứng chỉ đạt được. Nhiều người mong muốn tìm được chương trình học vừa có chi phí hợp lý, thời lượng ngắn, vừa được nhà tuyển dụng đánh giá cao. Tuy nhiên, việc đạt được cả ba yếu tố này có thể không khả thi. Một chương trình cấp bằng hoặc chứng chỉ chất lượng cao có thể gây ấn tượng tốt trong hồ sơ ứng tuyển, nhưng lại đòi hỏi chi phí lớn và cam kết thời gian đáng kể. Ngược lại, một khóa học trực tuyến miễn phí có thể dễ dàng tham gia tại nhà và tiết kiệm chi phí, nhưng lại không có giá trị tương đương trong mắt nhà tuyển dụng so với một bằng cấp trình độ cao.

Công việc của chuyên viên hướng nghiệp có thể tập trung vào việc hướng dẫn thân chủ đánh giá các lựa chọn này. Những thân chủ ưu tiên chất lượng và tốc độ có thể xem xét các khóa đào tạo chuyên sâu, tuy chi phí có thể cao hơn nhưng mang lại chứng chỉ trong thời gian ngắn hơn. Khi ngân sách của thân chủ bị hạn chế, họ có thể cần cân nhắc các chương trình học miễn phí, e-learning, không học trực tiếp với giảng viên, vốn có thể mất nhiều thời gian hơn để hoàn thành nhưng lại là cách tiếp cận thực tế hơn để bổ sung kỹ năng giá trị vào hồ sơ ứng tuyển.

3. Ứng dụng trong Tìm kiếm Việc làm/Chuyển đổi Nghề nghiệp

Một thân chủ có thể mong muốn một vị trí công việc danh giá (phạm vi), có mức lương cao (tiền), tìm được trong thời gian ngắn (thời gian) và có thể không sẵn sàng cho chi phí đào tạo hoặc chuyển nơi sinh sống. Việc áp dụng mô hình Tam giác Sản xuất trong trường hợp này có thể giúp thân chủ nhận ra rằng đây chính là tình huống “tốt, nhanh và rẻ” – một tổ hợp khó đạt được. Ngay cả trong thị trường lao động lý tưởng, kỳ vọng có cả ba yếu tố này thường là điều không thể. Mô hình Tam giác Sản xuất sẽ giúp thân chủ xác định và ưu tiên hai trong ba yếu tố đó.

Thân chủ thực sự cần tìm một công việc mới trong thời gian ngắn có thể phải chấp nhận đánh đổi về địa điểm làm việc hoặc mức lương, đặc biệt khi đang chuyển sang một lĩnh vực mới. Trong khi đó, nếu thân chủ có đủ thời gian để theo đuổi mục tiêu nghề nghiệp mơ ước, họ có thể áp dụng một cách tiếp cận chọn lọc hơn và ưu tiên nhiều hơn vào nơi làm việc hoặc mức thu nhập. Chuyên viên hướng nghiệp có thể dựa vào mô hình Tam giác Sản xuất để giúp thân chủ quản lý kỳ vọng một cách thực tế.

4. Thăng Tiến trong Nghề nghiệp

Mô hình Tam giác Sản xuất có thể giúp cung cấp góc nhìn cho việc lập kế hoạch nghề nghiệp dài hạn. Một thân chủ sẵn sàng dành thời gian theo đuổi con đường học vấn hoặc phát triển chuyên môn chuyên sâu có thể tiếp cận được với nhiều cơ hội nghề nghiệp, tuy nhiên khoản đầu tư tài chính có thể rất đáng kể. Tuy vậy, một thân chủ mong muốn trở thành một nhà lãnh đạo cấp cao có thể cần ưu tiên học vấn cao và xây dựng mạng lưới chuyên nghiệp thay vì ngay lập tức bước vào thị trường lao động để có thu nhập.

Ngược lại, những người tìm việc đặt yếu tố chi phí lên hàng đầu có thể cần sử dụng chiến lược phát triển trong chính tổ chức mà họ làm việc ban đầu — điều này đồng nghĩa với một lộ trình thăng tiến chậm hơn nhưng có thể luôn duy trì được mức thu nhập. Bằng cách sử dụng mô hình này, chuyên viên hướng nghiệp sẽ hướng dẫn thân chủ cách đánh giá những sự đánh đổi trong từng lựa chọn. Cách tiếp cận này cho phép thân chủ xây dựng chiến lược phù hợp cả với thực tế hiện tại lẫn các mục tiêu nghề nghiệp dài hạn, dựa trên nguồn lực của chính họ.

5. Thúc đẩy thân chủ lập kế hoạch nghề nghiệp thực tiễn

Thông qua việc sử dụng mô hình Tam giác Sản xuất, các chuyên viên hướng nghiệp giúp thân chủ xác định các ưu tiên cốt lõi, xác định kỳ vọng thực tiễn và đưa ra quyết định sáng suốt liên quan đến việc học tập, quá trình tìm việc và mục tiêu nghề nghiệp của họ. Việc nhận thức được những đánh đổi cần thiết sẽ đem lại cho thân chủ sự tự chủ trong những lựa chọn của mình và biết cách cân bằng giữa khát vọng với những giới hạn thực tế. Cách tiếp cận này giúp thân chủ định hướng hành trình nghề nghiệp của mình một cách tự tin và có mục đích, vì họ biết rằng các lựa chọn đã đưa ra là phù hợp với giá trị cá nhân và giá trị nghề nghiệp của chính họ.

Tham khảo

Atkinson, R., & Department of Information Systems, The Business School, Bournemouth University. (1999). Project management: cost, time and quality, two best guesses and a phenomenon, its time to accept other success criteria. International Journal of Project Management, 17–17(6), 337–342.

Project Management Institute. (2004). A guide to the project management body of knowledge: (PMBOK Guide).

Van Wyngaard, C. J., Pretorius, J. H. C., & Pretorius, L. (2012). Theory of the triple constraint; A conceptual review. IEEE International Conference on Industrial Engineering and Engineering Management. https://doi.org/10.1109/ieem.2012.6838095

— Thông tin tác giả 

Leslie Ferrari, MA, NCC, LAPC (PA), BCC, CFEI, là thạc sĩ  chuyên ngành Tư vấn Sức khỏe Tâm thần Lâm sàng, tốt nghiệp năm 2024 tại Đại học Rider và là người nhận Giải thưởng Tư vấn Nhân văn James P. Murphy của trường. Cô có bằng Cử nhân Nghệ thuật ngành Sân khấu tại Trường Đại học Franklin & Marshall. Trước đây, cô từng làm quản lý sân khấu sản xuất cho các vở diễn trên Broadway và Off-Broadway, đồng thời giảng dạy tại Trường Nghệ thuật Mason Gross – Đại học Rutgers với vai trò trợ lý giáo sư và giám đốc chương trình quản lý sân khấu. Hiện tại, Leslie đang hoàn tất chứng chỉ Certified Career Services Provider (Chuyên viên Cung Cấp Dịch vụ Hướng nghiệp). Bạn có thể liên hệ với cô qua email: leslielferrari@gmail.com

Người dịch: Cẩm Thanh

Biên tập: Việt Hương

Nguồn bài viết: https://associationdatabase.com/aws/NCDA/pt/sd/news_article/586072/_PARENT/CC_layout_details/true?tcs-token=c5d672670ffda7c9af250c94151f65ab7cc8f66578ef1b7f03a4fc33f7a58f82

Photo by RDNE Stock project on Pexels

Bài viết Ứng dụng mô hình Tam giác Sản xuất trong Phát triển nghề nghiệp nhằm hỗ trợ việc ra quyết định sáng suốt đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

Trong những năm gần đây, việc xây dựng và sử dụng các khu vườn trong các trường mẫu giáo và cấp giáo dục phổ thông ngày càng phổ biến (theo Dring và cộng sự, 2020). Có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng vườn trường có thể được sử dụng để cải thiện nhiều mục tiêu học tập khác nhau liên quan đến tâm lý – xã hội. Ví dụ như phát triển hoạt động cộng đồng, tăng cường các hành vi bảo vệ môi trường và cải thiện sức khỏe, hạnh phúc và phát triển cá nhân (Austin, 2022; Parks và cộng sự, 2022; Williams & Brown, 2012). Trong môi trường trường học, các khu vườn học tập thường được sử dụng để tích hợp với các chủ đề trong lớp, chẳng hạn như nghiên cứu xã hội và sinh học, với hoạt động học tập qua trải nghiệm thực tiễn (Diaz và cộng sự, 2018). Với sự hỗ trợ của khoa học công nghệ, có vẻ như đây có thể là cơ hội để các chuyên viên hướng nghiệp tại trường học kết hợp các lợi ích khác nhau của vườn trường vào các chương trình phát triển nghề nghiệp, các biện pháp can thiệp và chương trình học. 

Phát triển nghề nghiệp và việc làm vườn

Trong lý thuyết nền tảng của mình, Super mô tả cột mốc phát triển quan trọng đối với học sinh bậc mẫu giáo và phổ thông là phát triển ý thức về bản thân cũng như phát triển thái độ và kiến thức liên quan đến nghề nghiệp và công việc (Super, 1992). Các chuyên viên hướng nghiệp có thể hỗ trợ học sinh phát triển toàn diện hơn thông qua việc trồng một khu vườn. Bản chất của việc làm vườn mang đến cho học sinh cơ hội thực hành các kỹ năng có thể chuyển đổi quan trọng trong nghề nghiệp. Khu vườn cần nhiều thời gian lên kế hoạch, công sức và nỗ lực, quan trọng hơn nữa là học sinh sẽ học được rằng làm việc nhóm là điều cần thiết để giúp duy trì khu vườn. Ngoài ra, làm vườn còn mang đến những cơ hội học tập có thể sẽ không xảy ra trong lớp học. Khi thiên nhiên được sử dụng làm công cụ học tập, thiên nhiên cũng đóng vai trò như một người thầy, vì học sinh có thể học hỏi rất nhiều điều về thế giới xung quanh và thậm chí cả về chính bản thân mình. Về cơ bản, việc làm vườn mang đến cơ hội thực hành nhiều kỹ năng có thể chuyển đổi và phát triển sự hiểu bản thân của học sinh hơn nữa.

Lập kế hoạch, tầm nhìn và mục tiêu

Nhiều học sinh có thể nắm bắt được mối liên hệ giữa một khu vườn phát triển tươi tốt với nhu cầu về tầm nhìn, kế hoạch và mục tiêu rõ ràng. Điều này tạo cơ hội cho học sinh tham gia vào quá trình lập kế hoạch cũng như phát triển các kỹ năng tổ chức quan trọng có thể được sử dụng trong các khía cạnh khác của cuộc sống. Một hướng phát triển kế hoạch cho khu vườn là yêu cầu học sinh đánh giá tình hình hiện tại của khu vườn, các em muốn khu vườn phát triển như thế nào cũng như những nguồn lực và hoạt động nào cần thiết để biến tầm nhìn của các em thành hiện thực. Các chuyên viên hướng nghiệp có thể hỗ trợ và hướng dẫn cho học sinh trong suốt quá trình thiết lập kế hoạch, tầm nhìn và mục tiêu.

Học bằng giác quan

Việc làm vườn mang lại trải nghiệm giác quan độc đáo. Học sinh có thể ngửi thấy mùi hoa nở, cảm nhận những xúc chạm khác nhau ở lá, thân và quả, nhìn thấy chuyển động nhộn nhịp của các loài thụ phấn vo ve quanh vườn, nghe tiếng hót của nhiều loài chim và nếm hương vị ngọt ngào, đậm đà của một quả cà chua mới hái. Việc kết hợp nhiều trải nghiệm giác quan khác nhau trong lúc học có thể giúp tăng trải nghiệm học tập cũng như nâng cao động lực, niềm tin vào năng lực của bản thân và đạt được thành tựu của học sinh (Cree & Robb, 2021). Việc làm vườn tạo cơ hội đặc biệt cho các chuyên viên hướng nghiệp tận dụng được việc học bằng giác quan.

Tư duy hệ thống

Trong những năm gần đây, nhiều học sinh nhận thấy rõ rằng họ đang sống trong một thế giới đầy biến động (volatile), không chắc chắn (uncertain), phức tạp (complex) và mơ hồ (ambiguous) (viết tắt là VUCA; Bennett & Lemoine, 2014). Mọi người tin rằng để giúp điều hướng thế giới VUCA, việc phát triển hiểu biết về mối liên kết giữa các hệ thống khác nhau là điều quan trọng. Một khu vườn phát triển hiệu quả là kết quả trực tiếp của nhiều hệ thống tương tác với nhau. Do đó, việc làm vườn mang đến cho học sinh trải nghiệm thực tế về học tập và phân tích cơ chế của các hệ thống phức tạp cũng như phát triển các biện pháp can thiệp để giúp tác động đến các hệ thống này. Khi làm vườn, học sinh có thể học được một phần quan trọng của tư duy hệ thống – cho dù các em nghĩ rằng mình hiểu hệ thống và cố gắng kiểm soát hệ thống đến mức nào thì một điều gì đó mới vẫn sẽ xuất hiện (Demssie và cộng sự, 2023). Ví dụ, học sinh có thể rất ngạc nhiên khi có nhiều loại cây mới bắt đầu mọc trong vườn, mặc dù không có ai trồng nó. Suy ngẫm về sự phát triển bất ngờ này, học sinh có thể xem xét các khả năng làm thế nào mà các cây đó xuất hiện ở đây, chẳng hạn như do hạt giống chôn vùi trong đất, bị gió thổi bay hoặc được mang vào vườn bằng đế giày của ai đó. Khám phá những khả năng này với một chuyên viên hướng nghiệp tạo cơ hội cho học sinh thực hành nhiều loại tư duy như tư duy tuyến tính, tư duy phản biện, và tư duy hệ thống, mà sau đó chuyên viên hướng nghiệp có thể chỉ ra mối liên hệ với việc điều hướng trong thế giới mà học sinh đang sinh sống.

Làm việc đội nhóm và xây dựng cộng đồng

Duy trì một khu vườn có thể là một quá trình kéo dài hàng năm và đòi hỏi cần phải bắt tay làm việc thực sự. Ngoài những công việc về thể chất cần thiết, chúng ta còn cần nhiều nguồn lực khác, chẳng hạn như phân hữu cơ, hạt giống, dụng cụ và con người để nấu và ăn thực phẩm được sản xuất. Vì vậy, học sinh sẽ nhanh chóng học được rằng để hoàn thành mục tiêu làm vườn của mình, các em cần phải làm việc đội nhóm. Ngoài ra, học sinh sẽ biết được rằng thông qua quá trình làm việc cùng nhau như một đội nhóm, ý thức cộng đồng sẽ được xây dựng. Để giúp thúc đẩy việc xây dựng đội nhóm và cộng đồng, chuyên viên hướng nghiệp có thể khuyến khích học sinh khám phá các nguồn lực hỗ trợ (ví dụ như từ trường học, địa phương và tỉnh thành), tạo ra các bước hành động để xây dựng và duy trì các mối quan hệ đó. Điều này cũng sẽ giúp học sinh tiếp cận với nhiều con đường sự nghiệp khác nhau, chẳng hạn như các công việc liên quan đến chính sách thực phẩm và môi trường, nông nghiệp, ẩm thực, thiết kế và quản lý.

Đặt tất cả các mảnh ghép lại với nhau

Bản chất của việc làm vườn đem đến cho học sinh cơ hội nhìn thấy kết quả trực tiếp nhờ nỗ lực của các em khi thiết kế, duy trì và chăm sóc khu vườn. Điều này có thể hữu ích cho học sinh từ cấp mẫu giáo tới lớp 12, vì nhiều khi chủ đề nghề nghiệp tạo ra suy nghĩ về một điều gì đó hơi xa vời trong tương lai. Do đó, việc làm vườn có thể được sử dụng như một biện pháp can thiệp về trải nghiệm nghề nghiệp để giúp tạo điều kiện phát triển nhận thức về bản thân và giúp học sinh tiếp xúc với nhiều nghề nghiệp khác nhau. Ngoài ra, làm vườn có thể là một cách độc đáo để thấm nhuần các yếu tố liên quan đến phát triển nghề nghiệp quan trọng, chẳng hạn như xây dựng kỹ năng chuyển giao, nâng cao hiểu biết về bản thân, phát triển mạng lưới và xây dựng mối quan hệ cũng như thúc đẩy hạnh phúc toàn diện của học sinh. Chuyên viên hướng nghiệp áp dụng lý thuyết của Super theo cách thực hành này sẽ nâng cao hiểu biết của học sinh về các quá trình phát triển kéo dài suốt cuộc đời.

Tham khảo

Austin, S. (2022). The school garden in the primary school: meeting the challenges and reaping the benefits. Education 3-13, 50(6), 707–721.

Bennett, N., & Lemoine, J. (2014). What VUCA really means for you. Harvard Business Review, 92(1/2).

Cree, J., & Robb, M. (2021). The essential guide to forest school and nature pedagogy. Routledge.

Demssie, Y. N., Biemans, H. J. A., Wesselink, R., & Mulder, M. (2023). Fostering students’ systems thinking competence for sustainability by using multiple real-world learning approaches. Environmental Education Research, 29(2), 261–286.

Diaz, J. M., Warner, L. A., & Webb, S. T. (2018). Outcome framework for school garden program development and evaluation: A delphi approach. Journal of Agricultural Education, 59(2), 143–165.

Dring, C. C., Lee, S. Y. H., & Rideout, C. A. (2020). Public school teachers’ perceptions of what promotes or hinders their use of outdoor learning spaces. Learning Environments Research, 23(3), 369–378.

Parks, M., Hershey, H. P., Sobzack, S., & Tichenor, M. S. (2022). Dirty hands: Exploring elementary school gardens to develop pro-environmental attitudes. Kappa Delta Pi Record, 58, 87–91.

Super, D. E. (1992). Toward a comprehensive theory of career development. In D. H. Montross & C. J. Shinkman (Eds.), Career development: Theory and practice (pp. 35–64). Charles C. Thomas, Publisher.

Williams, D. R., & Brown, J. D. (2012). Learning gardens and sustainability education: Bringing life to schools and schools to life. Routledge.

— Thông tin tác giả

Josh Mangin là nghiên cứu sinh trong chương trình lãnh đạo tại trường đại học Southern Maine. Mối quan tâm học thuật của Josh tập trung vào cách thiên nhiên có thể thúc đẩy khả năng lãnh đạo và phát triển nghề nghiệp. joshua.mangin@maine.edu 

Người dịch: Việt Hương

Biên tập: Hồ Lan

Nguồn bài viết: https://associationdatabase.com/aws/NCDA/pt/sd/news_article/554322/_PARENT/CC_layout_details/false

Photo by Paige Cody on Unsplash

Bài viết Phát triển nghề nghiệp: Sử dụng Vườn trường để giúp thúc đẩy phát triển nghề nghiệp đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

Mức độ lo âu ngày càng gia tăng

Phần lớn người dân Hoa Kỳ trải qua các mức độ căng thẳng hoặc lo lắng cao trong công việc. Điều này có thể ảnh hưởng đến cuộc sống thường nhật và hiệu suất làm việc. Theo thống kê năm 2022 được chia sẻ bởi The American Institute of Stress (Học viện Lo âu Hoa Kỳ), một con số đáng kinh ngạc là 83% người lao động Hoa Kỳ bị căng thẳng liên quan đến công việc. Khi đại dịch COVID-19 ập đến, cứ 10 người trưởng thành thì có 4 người cho biết họ gặp phải các triệu chứng lo âu (Panchal và cộng sự, 2021).

Lo âu có thể biểu hiện dưới các dạng triệu chứng, như suy nghĩ liên tục khó kiểm soát, đổ mồ hôi nhiều, căng cơ, khó ngủ, mê man, các vấn đề về đường tiêu hóa và khó tập trung (theo Hiệp hội Lo âu và Trầm cảm Hoa Kỳ). Để các chuyên viên khai vấn và tham vấn hướng nghiệp hỗ trợ khách hàng đạt được mục tiêu nghề nghiệp, điều quan trọng là họ phải hiểu và hướng dẫn được cho thân chủ cách giảm thiểu lo lắng tại nơi làm việc.

Đối phó với lo âu

Trong khi các chuyên viên tham vấn tâm lý có thể giúp hiểu các vấn đề cốt lõi và sang chấn tâm lý tạo ra một số tác nhân gây lo lắng nhất định, thì các chuyên viên khai vấn và tham vấn hướng nghiệp có thể giúp thân chủ đối phó với các triệu chứng lo âu. Ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy rằng Liệu pháp hành vi biện chứng (Dialectical Behavioral Therapy, viết tắt là DBT) cũng có thể hữu ích trong việc giảm thiểu các triệu chứng lo âu, đặc biệt khi nó xảy ra cùng với các rối loạn sức khỏe tâm thần khác như trầm cảm (Webb và cộng sự, 2016). Dưới đây là những gợi ý giúp thân chủ hiểu và đối phó với sự lo âu tại nơi làm việc. 

Xác định những tác nhân gây lo âu

Bước đầu tiên để đối phó với cảm xúc lo lắng trong công việc là để ý xem những tình huống công việc nào thường gây ra cảm xúc đó. Liệu pháp hành vi biện chứng DBT khuyến khích thân chủ chú ý đến cảm xúc của họ và những tác nhân với sự không phán xét để giảm bớt sự xấu hổ xoay quanh những cảm xúc này. 

Các tác nhân gây lo lắng phổ biến trong công việc:

• Thuyết trình về tài liệu hoặc nói chuyện trước đám đông
• Đảm nhận một dự án hoặc nhiệm vụ mới vượt quá những yêu cầu thông thường
• Đối mặt với thời hạn hoàn thành công việc đang đến gần
• Làm việc với những thành viên khó tính trong nhóm
• Nhận chỉ dẫn, kỳ vọng hoặc giao tiếp, truyền thông không rõ ràng

Lắng nghe cơ thể

Khi một người nhận thức được những suy nghĩ lo lắng của mình trong công việc, thì khả năng cao là họ cũng đang cảm thấy lo lắng bộc lộ trong cơ thể của mình. Tất cả các cảm xúc đều được cảm nhận trong cơ thể, và mỗi cá nhân có thể nhận biết được các tín hiệu để hiểu rõ hơn và kiểm soát tốt hơn sự xuất hiện của các triệu chứng lo âu (Nummenmaa và cộng sự, 2013). Bằng cách chậm lại và xác định các tín hiệu từ cơ thể, thân chủ có thể giải quyết sự lo lắng sớm hơn và xác định cách phản ứng tốt nhất trong thời điểm đó (Simpson, 2022). Lưu ý rằng các triệu chứng lo âu có nhiều sắc thái khác nhau và có thể thay đổi tùy thuộc vào từng cá nhân. 

Các dấu hiệu cơ thể phổ biến của lo âu:

• Vùng vai căng cứng
• Nghiến răng
• Gõ tay hoặc đập chân
• Nhịp tim tăng cao
• Khó thở

Hướng dẫn các chiến thuật Grounding (ổn định cơ thể) để giảm lo lắng

Thuật ngữ “grounding” đơn giản chỉ là ổn định cơ thể khỏi tình trạng bất ổn hoặc căng thẳng về cảm xúc. Vì lo lắng xảy ra đồng thời qua tâm trí và cơ thể, việc đối phó với các triệu chứng của cơ thể là điều quan trọng để giảm lo lắng hoặc căng thẳng. Grounding giúp cơ thể định tĩnh và tập trung tâm trí để ta có thể đưa ra quyết định hiệu quả để xử lý tình huống khó khăn trong công việc. Các kỹ thuật grounding có thể là về thể chất hoặc tinh thần (Raypole, 2022). 

Các kỹ thuật grounding:

• Đặt cổ tay vào vòi nước lạnh hoặc tạt nước lạnh vào mặt
• Thực hiện Liệu pháp thư giãn căng, chùng cơ để giảm căng cơ
• Vỗ hai vai: bắt chéo cánh tay và vỗ từng bên vai một cách chậm rãi
• Giữ túi đá vào cổ tay hoặc sau gáy
• Đi bộ lên và xuống cầu thang.

Phân tâm để giảm lo âu

Nếu thân chủ của bạn gặp khó khăn trong việc thực hiện các hoạt động grounding tại nơi làm việc, thì việc phân tâm khỏi những suy nghĩ lo âu có thể hữu ích. Khuyến khích thân chủ nhận biết khi họ tập trung vào một điều gì đó đang gây lo lắng hoặc căng thẳng. Hướng dẫn họ chuyển sự tập trung khỏi những suy nghĩ này ít nhất trong 30 phút. Điều này có thể hữu ích vào lúc đó, tuy nhiên đó có thể không phải là một giải pháp lâu dài để đối phó với lo âu.

Những gợi ý giúp phân tâm:

• Đeo tai nghe và nghe nhạc hoặc nghe podcast
• Tham gia vào một hoạt động công việc mang tính kỹ thuật và đòi hỏi sự tập trung cao (ví dụ: bảng tính chi tiết)
• Gọi điện hoặc trò chuyện với ai đó qua tin nhắn 
• Xem một video ngắn.

Xác nhận các cảm xúc lo âu

Một người thường có xu hướng bị lo âu tăng cao khi họ cảm thấy xấu hổ hoặc có lỗi vì cảm thấy lo lắng như vậy. Thường có một lý do sâu xa nào đó khiến họ cảm thấy lo lắng, ngay cả khi lúc ấy lý do đó không rõ ràng. Do vậy, việc xác nhận sự lo lắng của thân chủ là điều cấp thiết để giảm các triệu chứng tổng thể (Harris, 2015).

Các chiến thuật bổ sung mà chuyên viên có thể đề xuất để giảm lo âu trong công việc

Song song với các kỹ thuật mang tính chiến thuật và thể chất nhằm đối phó với những triệu chứng lo âu đã được thảo luận ở trên, dưới đây là một số phương pháp khác bạn có thể áp dụng để giúp thân chủ.

• Xác định xem thân chủ của bạn có dành thời gian nghỉ ngắn trong suốt ngày làm việc không
• Khám phá cùng thân chủ về các cách thiết lập ranh giới làm việc rõ ràng và trao đổi những ranh giới đó với người quản lý của họ
• Đảm bảo thân chủ giao tiếp rõ ràng và họ có các nhiệm vụ công việc được ghi chép bằng văn bản
• Suy ngẫm về cách mà thân chủ có thể tránh các cuộc trò chuyện kéo dài với những đồng nghiệp hay giễu cợt hoặc chỉ trích
• Đánh giá các phương pháp quản lý thời gian và kỹ năng sắp xếp công việc của thân chủ
• Khuyến khích thân chủ hãy thực tế với những mục tiêu của mình và tránh những kỳ vọng quá cầu toàn cho bản thân
• Hỏi thân chủ về những nguồn lực chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần hiện có tại nơi làm việc của họ (Hartnett, 2022) như chính sách về thời gian nghỉ linh hoạt hoặc ứng dụng thiền miễn phí.
• Tìm ra những cơ hội để thân chủ lên tiếng và yêu cầu sự trợ giúp khi cần thiết.

Tại sao sự lo âu tại nơi làm việc lại quan trọng đối với các chuyên viên khai vấn hướng nghiệp

Vì sự lo âu tại nơi làm việc đang ngày càng gia tăng nên các công ty bắt đầu hỗ trợ nhu cầu sức khỏe tinh thần của nhân viên. Nhiều công ty hiện đang cung cấp các khoản trợ cấp cho dịch vụ khai vấn và tham vấn hoặc cấp quyền truy cập vào các nguồn hỗ trợ sức khỏe tinh thần trực tuyến (McLaren, 2020). Khi các công ty nhận ra nhu cầu hỗ trợ thêm cho người lao động, các chuyên viên khai vấn hướng nghiệp cũng sẽ phải nhận thức được những thách thức về sức khỏe tinh thần mà người lao động có thể phải đối mặt. Sự lo âu có thể ảnh hưởng đến khả năng của thân chủ trong việc trở thành một nhà lãnh đạo hiệu quả, theo đuổi công việc mới hoặc vận động để được thăng chức. Việc thực hiện các bước hành động tích cực để giúp thân chủ giảm bớt lo lắng sẽ hỗ trợ họ tập trung tốt hơn vào các mục tiêu khai vấn nghề nghiệp của mình.

Tham khảo

Anxiety & Depression Association of America. (n.d.) Symptoms: Generalized anxiety disorder. https://adaa.org/understanding-anxiety/generalized-anxiety-disorder-gad/symptoms

Harnett, H. (2022, June 14). Any company can support employees’ mental health: Here’s how with some low- and no-cost tools. Fast Company. https://www.fastcompany.com/90760638/any-companycan-support-employees-mental-wellness-heres-how-with-some-low-and-no-cost-tools 

Harris, R. (2015, November 1). The struggle switch [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=rCp1l16GCXI

McLaren, S. (2020, May 20). 5 ways companies are supporting employees’ Mental Health and Preventing Burnout. LinkedIn. Retrieved November 1, 2022, from https://www.linkedin.com/business/talent/blog/talent-engagement/ways-companies-support-mentalhealth-and-prevent-burnout

Nummenmaa, L., Glerean, E., Hari, R., & Hietanen, J. K. (2013). Bodily maps of emotions. Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(2), 646–651. https://doi.org/10.1073/pnas.1321664111

Panchal, N., Kamal, R., Cox, C., & Garfield, R. (2021). The implications of COVID-19 for mental health and substance use. Kaiser Family Foundation. https://www.kff.org/coronavirus-covid-19/issuebrief/the-implications-of-covid-19-for-mental-health-and-substance-use/

Raypole, C. (2022, June 13). 30 grounding techniques to quiet distressing thoughts. Healthline. https://www.healthline.com/health/grounding-techniques

Simpson, S. (2022). Integrating somatics into career coaching. Career Convergence. https://www.careerconvergence.org/aws/NCDA/pt/sd/news_article/471023/_self/CC_layout_details/false

The American Institute of Stress. (n.d.). Workplace stress. Author. https://www.stress.org/workplacestress

Webb, C. A., Beard, C., Kertz, S. J., Hsu, K. J., & Björgvinsson, T. (2016). Differential role of CBT skills, DBT skills and psychological flexibility in predicting depressive versus anxiety symptom improvement. Behaviour Research and Therapy, 81, 12–20. https://doi.org/10.1016/j.brat.2016.03.006

— Thông tin tác giả

Megan Myers, LCMHC-A, là một nhà khai vấn hướng nghiệp và cố vấn sức khỏe tinh thần ở Bắc Carolina. Cô tập trung giúp đỡ những cá nhân đang chuyển đổi nghề nghiệp qua dịch vụ khai vấn và giảm bớt các triệu chứng sang chấn tâm lý để trở thành những nhà lãnh đạo tốt hơn qua dịch vụ tham vấn. Có thể liên hệ với cô tại megan@myerscareercoaching.com hoặc https://www.linkedin.com/in/meganmyers1010/

Người dịch: Việt Hương

Biên tập: Tâm Tình

Nguồn bài viết: https://www.ncda.org/aws/NCDA/pt/sd/news_article/494889/_PARENT/CC_layout_details/false

Photo by Vitaly Gariev on Unsplash

Bài viết Giúp thân chủ giảm triệu chứng lo âu trong công việc đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới (năm 2020), khả năng lãnh đạo và tạo ảnh hưởng xã hội nằm trong số 15 kỹ năng cần thiết hàng đầu cho năm 2025. Điều thiết yếu là những người tìm việc, người lao động đang muốn thăng tiến và các nhà lãnh đạo đang phát triển cần tìm ra tiếng nói của mình, thể hiện và kể câu chuyện của chính họ để xây dựng kỹ năng và định vị bản thân tại nơi làm việc. Việc học cách thể hiện tiếng nói có thể là yếu tố then chốt để thân chủ tiến xa trong sự nghiệp, nhưng điều đó có thể khá thử thách khi họ cảm thấy bị kìm kẹp hoặc bế tắc. 

Những thân chủ gặp khó khăn trong việc thể hiện tiếng nói và khẳng định bản thân tại nơi làm việc có thể bị phớt lờ bởi chính những nhà quản lý và lãnh đạo công ty. Họ có thể cảm thấy như bị vô hình hoặc mất đi quyền lực và tiếng nói của mình. Trên thực tế, họ có thể đang trải qua tình trạng “sa thải trong im lặng”. Trong giai đoạn sa thải trong im lặng, người sử dụng lao động “thực hiện những hành động khiến công việc của nhân viên trở nên khó khăn hoặc không đem lại giá trị để khiến họ tự nghỉ việc” (theo Robinson, 2022, đoạn 2). Điều này có thể bắt đầu bằng những hành động nhỏ như không được phép tham gia một cuộc họp hoặc bị chuyển giao những nhiệm vụ mong muốn sang cho người khác, và có thể mở rộng đến việc bị từ chối tăng lương và thăng chức.

Nhận diện rào cản trong việc thể hiện tiếng nói của bản thân

Bước đầu tiên để giúp thân chủ cải thiện khả năng thể hiện tiếng nói là xác định những rào cản đang cản trở họ, trong đó có thể là những niềm tin giới hạn của bản thân. Có nhiều lý do khiến thân chủ do dự hoặc sợ sệt khi thể hiện tiếng nói, bao gồm:

• Sự thiếu tự tin
• Không muốn người khác phiền lòng hoặc làm xáo trộn tình hình
• Không biết phải nói gì hay nói như thế nào
• Không có hi vọng vì nghĩ việc lên tiếng sẽ không giải quyết được vấn đề
• Sự kính trọng những lãnh đạo có chức danh và quyền hạn cao hơn
• Thiếu tin tưởng hoặc thiếu tự tin rằng việc lên tiếng sẽ tạo nên ảnh hưởng nào đó

Các chuyên viên hướng nghiệp có thể giúp thân chủ gia tăng sự tự nhận thức về các rào cản bằng cách khuyến khích họ xác định và mô tả nỗi sợ và mối lo lắng của mình. Chuyên viên có thể giúp thân chủ hình dung, nhân cách hóa và làm giảm bớt nỗi sợ của họ bằng cách cho họ trả lời những câu hỏi sau: 

• Nếu nỗi sợ là một nhân vật, bạn sẽ đặt tên nó là gì?
• Nhân vật này trông như thế nào trong tâm trí của bạn?
• Nếu cho rằng nỗi sợ sẽ là “vị khách” đầu tiên bạn gặp mỗi khi bạn bước ra khỏi vùng an toàn của mình, thì bạn sẽ nói gì với nó? (Ví dụ: “Chà, xin chào, tôi đang đợi bạn đấy!”)
• Nếu vị khách nỗi sợ này đi cùng bạn trong suốt chuyến đi, bạn muốn nó ở đâu? Điều gì có thể thay đổi nếu bạn chọn là người cầm lái trên hành trình này?

Các chuyên viên cũng có thể khuyến khích thân chủ thực hành điều chỉnh cảm xúc. Ví dụ như chuyên viên có thể giúp thân chủ xác định khi nỗi sợ hãi của họ khiến tâm trí họ quay cuồng trong những suy nghĩ tiêu cực tự động – thì lúc đó hãy đề nghị họ thay thế từng suy nghĩ tiêu cực tự động bằng suy nghĩ tích cực thay thế đã được chuẩn bị trước. Ví dụ: một suy nghĩ tiêu cực tự động “Tôi không thể phát biểu trong cuộc họp. Tôi dở tệ,” có thể được chuyển thành một suy nghĩ tích cực thay thế, “Tôi không thể phát biểu tự tin như tôi muốn, nhưng tôi vẫn đang học.”

Xác định thời điểm và cách thức thể hiện tiếng nói

Thân chủ có thể thực hành hoặc trau dồi kỹ năng thể hiện tiếng nói trong nhiều hoàn cảnh khác nhau, bao gồm khi họ nhận thấy cách ứng xử, hành động hoặc lời nói của người khác gây lo ngại hoặc khi họ cảm thấy có sự thất vọng trong việc hợp tác hoặc làm việc nhóm.

Thân chủ có thể sử dụng đoạn kịch bản sau (Healy, 2019), phỏng theo cuốn Nonviolent Communication: A Language of Life: Life-Changing Tools for Healthy Relationships (Rosenberg, 2015) (tạm dịch là Giao tiếp phi bạo lực: Ngôn ngữ của cuộc sống: Những công cụ thay đổi cuộc sống cho các mối quan hệ lành mạnh) để thực hành việc thể hiện tiếng nói và truyền đạt cảm xúc cũng như nhu cầu của họ tại nơi làm việc. 

1. Khi (hoặc tôi nhận thấy) ______(mô tả hành động mà không dùng tới từ “bạn” để tránh việc đổ lỗi)
2. Tôi cảm thấy _____ (chia sẻ về cảm xúc),
3. Vì tôi có nhu cầu về _____ (nói rõ nhu cầu)
4. Bạn có cân nhắc hoặc bạn có sẵn lòng _____ không? (Đưa ra lời đề nghị, không phải mệnh lệnh)

Một yếu tố quan trọng trong việc thể hiện tiếng nói liên quan đến chủ đích, điều này được Bates Executive Presence Index định nghĩa là “việc làm rõ định hướng và duy trì hành động nhất quán và đúng hướng, mà không bác bỏ sự bất đồng quan điểm hoặc phớt lờ nhu cầu điều chỉnh hướng đi” (theo Bates Communications, n.d., trang 2). Điều quan trọng không kém là sự quyết đoán, được Bates định nghĩa là “sự thể hiện tiếng nói, coi trọng những xung đột mang tính xây dựng, và trình bày vấn đề một cách trực tiếp mà không khiến người khác phải im lặng” (theo Bates Communications, n.d., trang 2). Việc kết hợp các yếu tố này với kịch bản kể trên có thể giúp thân chủ tăng cường khả năng và sự tự tin với việc thể hiện tiếng nói của họ. 

Khuyến khích tập luyện 

Các chuyên viên có thể giúp thân chủ chuẩn bị, tập dượt và lên kế hoạch thể hiện tiếng nói của mình để họ sẵn sàng khi có tình huống xảy ra. Cơ hội thực hành việc thể hiện tiếng nói có thể diễn ra ở nơi làm việc và ở nhà. Có thể ở bối cảnh mang tính riêng tư và cá nhân hoặc trịnh trọng và công khai – từ các cuộc họp và thuyết trình riêng với các lãnh đạo cấp cao, cho đến việc khẳng định bản thân với bạn bè và gia đình.

Hãy thử thách thân chủ tìm cách khẳng định tiếng nói của mình trong những tình huống hàng ngày và yêu cầu họ chú ý tới những thành tựu nhỏ nhất cũng như những thay đổi nhỏ nhất. Mỗi bước nhỏ sẽ dẫn họ đi theo hướng họ muốn tới. Những thân chủ thường cẩn trọng trong sự nghiệp qua việc ít thể hiện bản thân thì cần được động viên sẵn sàng chấp nhận rủi ro, hành động quyết liệt, và thể hiện tiếng nói để phát triển lên một tầm cao mới. Điều này bao gồm việc lên  tiếng trong các cuộc họp, sẵn sàng chia sẻ những ý tưởng kể cả khi chúng chưa được xem xét hoặc chưa hoàn chỉnh, và ít được tôn trọng hơn khi có những ý kiến khác biệt.

Những chuyên viên hướng nghiệp có thể khai vấn cho thân chủ quan sát cách mà các lãnh đạo công ty của họ phát ngôn, trình bày những quan điểm trái chiều, và quản lý các xung đột. Hãy cân nhắc những điều sau:

• Ban lãnh đạo công ty đưa ra góc nhìn của họ như thế nào?
• Trong hoàn cảnh nào bạn thấy ban lãnh đạo mạo hiểm trong phát biểu của mình?
• Ban lãnh đạo đã thể hiện sự dũng cảm trong vai trò quản lý ra sao?
• Bạn đã quan sát được những đồng nghiệp khác trong công ty thể hiện sự không đồng thuận một cách tôn trọng và bạo dạn như thế nào?

Để thân chủ tiến xa trong sự nghiệp, được nhìn nhận là người có đóng góp cho đội nhóm và công ty, và tránh khả năng bị sa thải im lặng, thì việc thể hiện tiếng nói là một kỹ năng cần thiết. Trích lời từ nhà thiết kế thời trang, nữ doanh nhân người Pháp Coco Chanel (1883-1971), “Hành động dũng cảm nhất vẫn là nghĩ cho chính mình. Hãy lên tiếng.”

Tham khảo

Bates Communications. (n.d.). Bates ExPI Executive Presence Index. https://cdn2.hubspot.net/hubfs/25382/Bates%20ExPI%20Assessment%20and%20Process%20Overview.pdf? __hstc=50424118.6b24c77b66c2f4961f2555bb876fd007.1675721786962.1675721786962.1675721786962.1&__hssc=50424118.9.1675721786962

Healy, L. (2019). Enjoy improved relationships by using nonviolent communication, Part VIII. Syncopated Mama blog. Retrieved February 6, 2023.  http://syncopatedmama.blogspot.com/2014/09/enjoy-improved-relationships-by-using_24.html

Robinson, B. (2022, October). 6 signs that “quiet firing” could be trending in your workplace. Forbes.com. https://www.forbes.com/sites/bryanrobinson/2022/10/01/6-signs-that-quiet-firing-could-be-trending-in-your-workplace/?sh=1ac327dd4063

Rosenberg, M. (2015). Nonviolent communication: A language of life: Life-changing tools for healthy relationships. PuddleDancer Press.

World Economic Forum. (2020, October). The future of jobs report 2020. https://www3.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_2020.pdf

— Thông tin tác giả

Barb Girson, PCC,  RCC, là Giám đốc điều hành và Chủ tịch của Beyond Sales Tactics, LLC, một công ty phát triển kỹ năng chuyên nghiệp giúp “các công ty, đội nhóm, và doanh nhân đạt được sự tự tin, bắt tay vào hành động và phát triển” thông qua các chương trình đào tạo, các buổi hội thảo được thiết kế riêng và dịch vụ khai vấn cho lãnh đạo cấp cao. Cô có chứng chỉ Registered Corporate Coach và được chứng nhận về Conversational Intelligence® và NeuroZone, phát triển và nâng cao hiệu suất cho các lãnh đạo và đội nhóm. Cô khai vấn và diễn thuyết về các kỹ năng giao tiếp, trong đó kỹ năng thể hiện tiếng nói và tạo sự ảnh hưởng, cũng như các kỹ năng điều hành/lãnh đạo và phát triển nghề nghiệp. Cô được đăng bài trên các phương tiện truyền thông quốc gia như USA Today và CBS This Morning. Vui lòng liên hệ cô qua địa chỉ email BarbGirson@gmail.com, linkedin.com/in/barbgirson, hoặc website https://beyondsalestactics.com. 

Người dịch: Việt Hương

Biên tập: Ph.Uyên

Nguồn bài viết: https://www.ncda.org/aws/NCDA/pt/sd/news_article/494697/_PARENT/CC_layout_details/false

Photo by charlesdeluvio on Unsplash

Bài viết Kỹ năng quản lý cấp trên: Thể hiện tiếng nói của bản thân đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

Trong năm đầu tiên khi làm trợ lý cho giáo sư, tôi đã chọn đi từ nhà đến trường bằng xe lửa của thành phố. 

Vào mỗi buổi sáng, khi đi bộ từ nhà ga đến văn phòng, tôi lên kế hoạch hàng ngày của mình bằng cách lập một danh sách các việc cần làm trong đầu, như những bài báo cáo khoa học tôi sẽ đọc, những dữ liệu mà tôi cần phân tích, và cấp thiết hơn cả là việc đào sâu tìm hiểu về bản chất con người mà tôi cần khám phá trong công việc của mình. 

Lúc chiều tối, khi tôi lê bước từ văn phòng trở lại nhà ga, một lần nữa tôi rà soát lại những việc làm trong ngày, nhưng lần này là để kiểm tra xem tôi đã làm được gì so với kỳ vọng do chính tôi đặt ra cho bản thân vào buổi sáng. Lần nào cũng vậy, khi tôi so sánh danh sách những việc tôi đề ra và danh sách những việc đã hoàn thành, tôi luôn thấy mình có nhiều thiếu sót.

Nhưng một ngày nọ, một điều rất kỳ lạ đã xảy ra. Khoảng nửa chặng đường đi về nhà, một cách vô thức, suy nghĩ của tôi bắt đầu thay đổi. Thay vì cứ xoáy vào những điểm yếu của mình, tự nhiên tôi lại nghĩ, thậm chí nói ra thành tiếng một cách thật nhẹ nhàng với bản thân rằng: Mình là một người tốt. Mình là một người tốt. Mình là một người tốt.

Khi bước lên ga tàu, tôi ngừng nói câu thần chú nho nhỏ của mình – cho đến ngày hôm sau khi tôi đi bộ về nhà. Một lần nữa, sau khi nhìn nhận lại những sai sót của bản thân, tôi lại thấy mình tự nhủ: Mình là một người tốt. 

Có ai vừa đi bộ lòng vòng vừa tự khen bản thân không? Liệu tôi có phải là người ái kỷ không? Chuyện gì đã xảy ra vậy?

Hoá ra có một thuật ngữ chuyên ngành cho việc làm này, đó là: khẳng định giá trị (values affirmation). Và ý nghĩa cốt lõi của điều này là giúp nhận ra và củng cố những giá trị cá nhân mà bạn trân quý nhất.

Khi bạn khẳng định một giá trị cốt lõi của bản thân, đó là lúc bạn củng cố ý thức về giá trị của chính mình. Bạn mở rộng tầm nhìn của mình: Thay vì chỉ tập trung vào những điểm yếu, bạn đổi sang góc nhìn rộng hơn về những nguồn lực và cơ hội bạn có. Nghiên cứu cũng cho thấy rằng phần lớn những người trưởng thành thực hành một cách ngẫu nhiên một vài hình thức khẳng định giá trị như vậy. Và khi người ta thực hành thói quen này càng nhiều thì họ sẽ càng hạnh phúc, khoẻ mạnh và tràn đầy hy vọng hơn.

Theo thời gian, tôi đã có những bước tiến trong nghiên cứu của mình và học được rất nhiều về những điều khiến những người thành công nhất trở nên đặc biệt, một trong những yếu tố đó là: Sẽ không một ai có đủ đam mê hay sự kiên trì, trừ khi những điều họ làm tương thích với giá trị của họ.

Hãy thử thực hành khẳng định giá trị cho bản thân bạn. Dành ra một lúc để nghĩ về một giá trị mà bạn trân quý nhất, cho dù đó là sự tử tế, sự sáng tạo, lòng biết ơn hay tính chính trực. Dù là bất kể giá trị gì, hãy gọi tên nó. Và sau đó nói với bản thân bạn rằng: Bất kể điều gì xảy đến, tôi luôn biết tôi là ai. Những giá trị sẽ là nền móng và cũng là la bàn của bạn. Hãy tin tưởng vào những giá trị đó, để chúng dẫn lối bạn về nhà. 

Với tất cả sự kiên trì, bền bỉ, đam mê và lòng biết ơn.

Angela

Người dịch: Katie Tú Trương

Biên tập: Việt Hương

Nguồn bài viết: https://characterlab.org/tips-of-the-week/know-thyself/

Photo by Jamie Street on Unsplash

“Career break”: Khi nào bạn cần một khoảng nghỉ cho sự nghiệp?

Nên nghĩ gì khi có ý định chuyển việc?

Khi nghề nghiệp xác quyết bỗng không còn ý nghĩa

Late bloomers: Thành công muộn không phải là dấu chấm hết

Những thời điểm trong sự nghiệp bạn cần chủ động tìm kiếm sự trợ giúp

Phỏng vấn thành công: 9 câu hỏi khai thác tối đa thông tin từ nhà tuyển dụng

Đi làm – không chỉ là câu chuyện thu nhập

Để chuyển ngành, khi nào bạn biết bạn đã sẵn sàng?

Hiểu rõ bản thân, vượt qua biến cố: Khám phá mô hình 4S của Schlossberg

Bài viết Hiểu Mình – Giá trị của bạn chính là la bàn dẫn lối đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.