Đây là phần thứ ba và cũng là phần cuối cùng trong loạt bài về công việc của Tim Beck – chuyên gia tiên phong trong lĩnh vực tâm lý trị liệu. Đọc phần đầu tiên tại đây và phần hai tại đây.

Trong một bài báo gần đây của Tim Beck, ông kể câu chuyện về David, một người đàn ông 37 tuổi nhập viện với chẩn đoán mắc bệnh tâm thần phân liệt. Các triệu chứng của David rất nghiêm trọng, và các phương pháp trị liệu truyền thống cho đến nay vẫn không mang lại hiệu quả. Thậm chí trong một số ngày, việc bắt đầu một cuộc trò chuyện là cả một thử thách đối với David.

Một ngày nọ, nhà trị liệu hỏi anh về hoạt động nào anh thích nhất trước đây. Anh trả lời “McDonald’s”. “Tôi luôn thích đến McDonald’s để ăn một cái hamburger”.

Nhà trị liệu đề nghị họ cùng nhau đi bộ đến quán ăn trong bệnh viện. Khi họ đến nơi, đáng ngạc nhiên là một sự biến đổi kỳ diệu đã xảy ra.

Đột nhiên, David trở nên nhạy bén với môi trường xung quanh, anh có thể vui vẻ hoàn thành giao dịch tại quầy tính tiền và thậm chí còn nói đùa với nhân viên thu ngân trước khi lấy đồ ăn.

Nếu bạn đứng xếp hàng sau David, bạn sẽ không bao giờ đoán ra rằng anh đang trải qua chứng tâm thần phân liệt nặng. Tuy nhiên, anh vẫn không thể khỏi bệnh, khi họ rời quán ăn, các triệu chứng tâm thần phân liệt của anh lại quay trở lại.

Chính việc quan sát những mô thức hành vi khác nhau đáng kinh ngạc này – hay nói cách khác là các trạng thái nhân cách cùng tồn tại trong một cá nhân – đã truyền cảm hứng cho Tim phát triển một phương pháp trị liệu tâm lý thay thế cho những bệnh nhân không cải thiện tình trạng bệnh khi áp dụng phương pháp trị liệu nhận thức truyền thống. Tính ứng dụng từ các học thuyết của Tim không chỉ phù hợp cho các bệnh nhận đang chống chọi với chứng bệnh tâm thần mà còn hoàn toàn có thể áp dụng cho tất cả chúng ta.

Thay vì giúp bệnh nhân điều chỉnh những suy nghĩ không thích hợp, cách tiếp cận mới được phát triển gần đây lại hướng đến các thuộc tính vốn có của người bệnh. Tim giải thích rằng nhà trị liệu hướng đến mục đích “tìm ra các giá trị, sở thích, năng lực, kỹ năng của cá nhân, [và] cung cấp những trải nghiệm hợp tác giúp phục vụ cho những đặc tính này và đem đến những trải nghiệm học tập mới”.

Ví dụ cụ thể là vài tháng sau hôm đến nhà hàng nọ, David và nhà trị liệu của anh đã khám phá ra sở thích của anh trong việc chuẩn bị và phục vụ đồ ăn, và họ cùng nhau phát hiện ra rằng đằng sau ý nghĩa của sở thích đặc biệt này là mong muốn sâu xa thể hiện sự quan tâm đến người khác. Sau khi dành thời gian tự luyện tập nấu nướng, David đã học cách nấu ăn cho các bệnh nhân khác trong bệnh viện, và cuối cùng anh đã rời bệnh viện và tự kiếm sống với một công việc toàn thời gian tại một nhà hàng.  

Tim cho rằng mỗi cá nhân đều có nhu cầu sâu sắc là cảm thấy được chấp nhận, tôn trọng, làm việc hiệu quả và kết nối với người khác. “Khi các cá nhân chuyển sang cơ chế thích nghi, những nhu cầu thiết yếu và ý nghĩa trong cuộc sống của họ có thể được đáp ứng”. 

Đừng tập trung vào phiên bản tồi tệ nhất của bạn. Trong mỗi chúng ta cùng lúc tồn tại nhiều cơ chế – một số cơ chế có xu hướng thích nghi cao hơn những cơ chế khác. Các hành vi tiêu cực thường thu hút sự chú ý của chúng ta, nhưng việc tập trung vào điều tích cực thường sẽ có hiệu quả hơn. 

Hãy suy ngẫm và chia sẻ với những người trẻ xung quanh bạn câu chuyện ngụ ngôn được trích dẫn nguyên văn từ bài báo gần đây của Tim:

Một ông già người Cherokee đang dạy cháu trai mình về cuộc sống.

“Một cuộc chiến đang diễn ra bên trong ta” – Ông ta nói với cậu bé

Đó là một cuộc chiến kinh khủng và nó diễn ra giữa hai con sói.

Một con là cái ác – nó luôn giận dữ, đố kỵ, buồn phiền, hối tiếc, tham lam, kiêu ngạo, tủi thân, tội lỗi, oán giận, thấp kém, dối trá, niềm tự hào sai lệch, tự cao và cái tôi lớn.”

Ông nói tiếp “ Con còn lại là cái thiện- nó là niềm vui, sự bình an, tình yêu, hy vọng, sự thanh thản, khiêm tốn, lòng tốt, lòng nhân từ, sự đồng cảm, rộng lượng, sự chân thật, lòng trắc ẩn và đức tin. Cuộc chiến tương tự đang diễn ra bên trong con và bên trong những người khác nữa.”

Người cháu suy nghĩ một lát rồi hỏi ông: “Con sói nào sẽ thắng vậy ông?”

Ông già chỉ trả lời đơn giản: “Con mà cháu nuôi dưỡng.”

Với tất cả sự kiên trì, bền bỉ, đam mê và lòng biết ơn,

Angela

Người dịch: Hạnh Võ

Biên tập: Cẩm Thanh

Nguồn bài viết: https://characterlab.org/tips-of-the-week/you-are-what-you-feed/

Photo by Jennifer Delmarre on Unsplash

“Career break”: Khi nào bạn cần một khoảng nghỉ cho sự nghiệp?

Bạn có đang cần một ngày “snooze”?

Đừng để công việc chỉ là những ngày “chấm công”

Khi nghề nghiệp xác quyết bỗng không còn ý nghĩa

Liều thuốc cho tình trạng kiệt sức: “Mindful Self-Compassion”

Đi làm – không chỉ là câu chuyện thu nhập

Trì hoãn trong công việc – một cách nhìn nhận mới

Bạn có đang bỏ lỡ điều gì đó vì thiếu sự tò mò?

Tầm quan trọng của “micro-break” trong công việc

Bài viết Bạn là những gì bạn nuôi dưỡng. Làm cách nào để trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

Kỹ năng. Đã từng có chủ đề hoặc thuật ngữ nào bị hiểu lầm nhiều hơn như thế?

Từ rất lâu, con người ta hay dùng câu “Họ không có kỹ năng” khi muốn hạ thấp một người khác, và chính bản thân một số người cũng tự nói “Tôi không có kỹ năng” khi không đánh giá cao chính mình.

Hãy thử đứng trước gương, nói thật to và rõ ràng: “Mọi người đều có kỹ năng. Mọi người đều có kỹ năng”. Nói hàng chục, thậm chí hàng trăm lần.

Tôi đã từng tổ chức những chương trình hội thảo dài 2 tuần mỗi mùa hè trong hơn 25 năm qua, với sự tham gia của rất nhiều người từ khắp nơi trên thế giới thuộc đủ mọi tầng lớp giàu, nghèo, trẻ, già, có học thức hoặc không được đào tạo qua trường lớp và không ai, không một ai trong số họ có ít hơn 250 kỹ năng. Câu hỏi duy nhất là loại kỹ năng nào và chúng là gì?

Tất cả chúng ta sinh ra đều có năng khiếu, tất cả chúng ta sinh ra đều có “kỹ năng”. Hãy nhìn cách một đứa trẻ học, tiếp thu thông tin và sử dụng nó. Những kỹ năng mà chúng có đều thật đáng kinh ngạc.

Vậy những kỹ năng đó là gì? Chúng ta có những gì để cống hiến cho thế giới?

Về cơ bản có 3 loại kỹ năng mà bạn và tôi đều có để cống hiến cho thế giới. Sẽ rất hữu ích khi phân loại kỹ năng theo 3 hạng mục: động từ, danh từ và tính từ.

Kỹ năng ở dạng Động từ

Một số kỹ năng ở dạng động từ. Ví dụ: chữa lành, may vá, xây dựng, lái xe, giao tiếp, thuyết phục, động viên, đàm phán, tính toán, tổ chức, lập kế hoạch, ghi nhớ, nghiên cứu, tổng hợp, v.v.

Đây là những kỹ năng có thể chuyển đổi (Transferable Skills) của bạn. Chúng còn được gọi là tài năng, năng khiếu và “kỹ năng thiên bẩm”.

Chúng là những điểm mạnh bạn có, thường là từ lúc mới sinh ra.

Ví dụ một số người sinh ra đã có năng khiếu đàm phán, nhưng nếu không có, bạn có thể học kỹ năng đàm phán khi trưởng thành. Vì vậy, một số kỹ năng này là “được học”. Bạn hiếm khi mất đi những kỹ năng này.

Chúng được gọi là kỹ năng có thể chuyển đổi vì chúng có thể được chuyển từ nghề này sang nghề khác, và được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, bất kể bạn thường xuyên thay đổi nghề nghiệp hay không. Những kỹ năng này là những thứ mà bạn giỏi thực hiện với một trong ba đối tượng: con người, sự vật hoặc dữ liệu/thông tin/ý tưởng.

Hầu hết chúng ta có xu hướng thích công việc chủ yếu liên quan đến một trong những đối tượng: con người, dữ liệu hoặc sự vật. Vì sao vậy? Vì đó là những đối tượng mà chúng ta có các kỹ năng tốt nhất, những kỹ năng mà chúng ta thích sử dụng nhất.

Bạn sinh ra đã có năng khiếu: bạn giỏi làm việc với dữ liệu, sự vật hoặc con người. Đó là điều đầu tiên bạn có thể cống hiến cho thế giới.

Kỹ năng ở dạng Danh từ

Ngoài dạng động từ, một số kỹ năng của bạn ở dạng danh từ. Ví dụ như: máy tính, tiếng Anh, đồ cổ, hoa, màu sắc, thời trang, Microsoft Word, âm nhạc, thiết bị nông nghiệp, dữ liệu, đồ họa, Châu Á, Nhật Bản, thị trường chứng khoán, v.v.

Chúng được gọi là Kỹ năng chủ đề công việc (Work Subject Skills) hoặc Kỹ năng thiên về kiến thức (Knowledge Skills) của bạn. Chúng là những chủ đề mà bạn biết đôi điều và thích sử dụng trong công việc của mình. 

Những kiến thức này được lưu trữ trong não bộ của bạn nơi mà bạn có thể coi như một tủ hồ sơ khổng lồ, sẵn sàng theo lệnh của bạn. Chúng thường được gọi là “kiến thức chuyên môn của bạn”

Bạn đã học những chủ đề này qua nhiều năm. Thông qua học nghề (chính thức hoặc không chính thức), trường học, kinh nghiệm sống, qua sách vở hoặc từ người cố vấn. Việc bạn học những chủ đề này như thế nào không quan trọng, vì bạn đã làm được. Câu hỏi đặt ra là: bạn thực sự thích sử dụng cái nào/ kiến thức nào?

Những kiến thức chuyên môn này là điều thứ hai bạn có để cống hiến cho thế giới.

Kỹ năng ở dạng Tính từ

Cuối cùng, loại kỹ năng ở dạng thứ ba là tính từ hoặc trạng từ. Ví dụ: chính xác, dễ thích nghi, sáng tạo, đáng tin cậy, linh hoạt, có phương pháp, kiên trì, đúng giờ, trách nhiệm, tự chủ, khéo léo, lịch sự, tốt bụng, v.v.

Tất nhiên, như bạn biết, đây là những kỹ năng đặc tính cá nhân (Personal Trait Skills). Đặc tính là cách bạn quản lý bản thân, cách bạn kỷ luật với chính mình. Do đó, chúng trở thành phong cách bạn thực hiện những kỹ năng chuyển đổi của mình. Thường những điều này được tôi luyện qua trải nghiệm.

Chúng ta nói về đặc tính cá nhân của bản thân trong các cuộc trò chuyện hàng ngày, một cách rất tự nhiên như không khí: “Tôi nhanh nhẹn, tôi có phương pháp, tôi rất trực quan. Tôi là phụ nữ, tôi là đàn ông” Nhưng trên thực tế, những đặc tính này luôn gắn liền với các kỹ năng có thể chuyển đổi của bạn dưới dạng tính từ hoặc trạng từ. Ví dụ: nếu kỹ năng có thể chuyển đổi yêu thích của bạn là “nghiên cứu”, thì đặc tính của bạn sẽ mô tả hoặc sửa đổi cách bạn thực hiện “nghiên cứu”. Ví dụ như: một cách có phương pháp, hay bằng trực giác, hoặc là nhanh chóng, v.v.

Những phong cách này, những cách tự kỷ luật này là điều thứ ba bạn có thể cống hiến cho thế giới.

Danh từ. Động từ. Tính từ (hoặc trạng từ). Dù kỹ năng của bạn ở dạng cũng không làm bạn trở nên độc đáo. Chính cách bạn kết hợp ba loại kỹ năng này mới khiến bạn trở nên độc đáo.

Khi đó điều quan trọng là bạn phải tìm ra loại công việc nào cần những kỹ năng có thể chuyển đổi, kiến thức cũng như những đặc tính mà bạn muốn sử dụng nhất. Suy cho cùng, bạn được sinh ra vì thế giới cần những gì mà chỉ có bạn mới có thể mang lại.

Người dịch: Hạnh Võ

Biên tập: Katie Tú Trương

Nguồn bài viết: http://www.jobhuntersbible.com/for-job-hunters/view/what-do-you-have-to-offer-to-the-world

Photo by Brooke Cagle on Unsplash

Bài viết Kỹ năng có nghĩa như thế nào khi là động từ, danh từ hoặc tính từ? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.