Các nhà đào tạo chuyên viên tham vấn hướng nghiệp đang chứng kiến một sự thay đổi đáng kể trong cách bản sắc nghề nghiệp được hình thành và thể hiện. Các chuyên viên tham vấn hướng nghiệp ngày càng hiện diện nhiều hơn trên không gian trực tuyến thông qua video ngắn, podcast và nhiều hình thức nội dung khác. Sự xuất hiện của hình mẫu “người ảnh hưởng trong lĩnh vực sức khỏe tinh thần” đã mở ra những cơ hội mới cho học tập, vận động xã hội và phát triển sự nghiệp. Đối với các nhà đào tạo chuyên viên tham vấn, hiện tượng này vừa đem đến cơ hội lẫn trách nhiệm: chuẩn bị cho thế hệ tham vấn viên tương lai biết cách sử dụng công nghệ một cách có đạo đức. Mạng xã hội có thể trở thành một công cụ giảng dạy hiệu quả, giúp giảng viên làm mẫu cho hoạt động giáo dục tâm lý và vận động chính sách/xã hội, nhưng đồng thời cũng đặt ra những thách thức về đạo đức phức tạp cần được cân nhắc cẩn trọng.

Các vấn đề đạo đức liên quan đến “người ảnh hưởng trong lĩnh vực sức khỏe tinh thần”

Bộ Quy tắc Đạo đức của Hiệp hội Tham vấn Hoa Kỳ (American Counseling Association – ACA) về các nguyên tắc liên quan đến ranh giới trong mối quan hệ tham vấn đã được mở rộng, đặc biệt là những quy định mới về việc sử dụng mạng xã hội trong thực hành nghề nghiệp. Các nội dung này được trình bày cụ thể trong những mục riêng biệt, như Mục H.1 và H.6, trong đó nhấn mạnh yêu cầu các chuyên viên tham vấn phải xem xét nghiêm túc các quy định đạo đức liên quan đến việc duy trì ranh giới nghề nghiệp rõ ràng khi hiện diện trên không gian trực tuyến. Khi đã cân nhắc đầy đủ các quy tắc đạo đức, những nguyên tắc này vẫn cần được xem xét và rà soát thường xuyên trong suốt thời gian chuyên viên tham vấn duy trì sự hiện diện trên mạng xã hội.

Khi xây dựng và duy trì sự hiện diện trên mạng xã hội, khả năng thân chủ tìm thấy chuyên viên tham vấn của mình trên các nền tảng này sẽ tăng lên đáng kể, song song với mức độ phát triển của tài khoản cá nhân của chuyên viên tham vấn. Điều này có thể vô tình cho phép thân chủ tiếp cận những khía cạnh mang tính cá nhân trong đời sống của chuyên viên tham vấn, từ đó làm mờ ranh giới giữa mối quan hệ nghề nghiệp và mối quan hệ cá nhân, đồng thời tạo ra sự mất cân bằng quyền lực (Hanley, 2022). Khi chuyên viên tham vấn trao cho thân chủ quyền tiếp cận như vậy, nguy cơ đánh mất mối quan hệ chuyên nghiệp là điều khó tránh khỏi. Việc “mở cửa” cho một mối quan hệ kép, trong đó một mối quan hệ chuyên nghiệp và mối quan hệ xã hội một chiều (parasocial), tiềm ẩn nguy cơ phá hủy các ranh giới đạo đức trong thực hành nghề. Điều này có thể đe dọa công cụ hiệu quả nhất của nhà trị liệu: mối quan hệ giữa thân chủ và chuyên viên tham vấn.

Một vấn đề khác là sự lan truyền của thông tin sai lệch. Chỉ trong vài giây, bất kỳ thông tin nào – đúng, sai, hoặc nằm đâu đó ở giữa – đều có thể được tìm thấy bởi bất kỳ ai có quyền truy cập Internet. Ở khía cạnh tích cực, khi có những thông tin và can thiệp trực tuyến chính xác, hữu ích, công chúng có thể tiếp cận được các nguồn lực về sức khỏe tinh thần mà trước đây họ không được tiếp cận. Tuy nhiên, thông tin không chính xác hoặc các chẩn đoán bị áp dụng sai có thể nhanh chóng được một bộ phận người xem tiếp nhận như sự thật chỉ sau một thời gian rất ngắn. Thậm chí còn tồn tại những lo ngại về việc những cá nhân mạo danh chuyên gia lâm sàng, phát tán thông tin và lợi dụng những người đang ở trạng thái dễ tổn thương về mặt cảm xúc. Chính vì trách nhiệm đạo đức trong vai trò “gác cổng” – kiểm soát và sàng lọc thông tin chuyên môn của nghề tham vấn nhằm bảo vệ an toàn cho cộng đồng, các chuyên viên tham vấn có sự hiện diện trên mạng xã hội cần có chủ đích trong việc chia sẻ thông tin chính xác.

Cơ hội cho một sự hiện diện trực tuyến có đạo đức

Sự phát triển của công nghệ vừa mở ra những cơ hội lớn cho các nhà đào tạo chuyên viên tham vấn hướng nghiệp trong việc học hỏi và giảng dạy, vừa đặt ra những thách thức không nhỏ, khi tốc độ tăng trưởng và đổi mới liên tục vượt xa quá trình xây dựng các khung hướng dẫn và quy chuẩn đạo đức (Drude, 2020; White & Hanley, 2023). Sự xuất hiện của các nền tảng cho phép chuyên viên tham vấn chia sẻ các câu chuyện nghề nghiệp mang tính chuyên môn và cung cấp giáo dục tâm lý (psychoeducation) cho những chuyên viên tham vấn mới vào nghề vừa mang lại sự hào hứng, vừa tiềm ẩn nhiều mối lo ngại (White & Hanley, 2024). Thay vì hoàn toàn ngăn cản việc sử dụng mạng xã hội, các nhà đào tạo chuyên viên tham vấn nên được khuyến khích nhìn nhận không gian trực tuyến như một môi trường tạo điều kiện cho sự phát triển sự nghiệp một cách có đạo đức và cho những hợp tác mang tính chuyên môn. Những bước được trình bày dưới đây cung cấp nền tảng để các nhà đào tạo chuyên viên tham vấn hướng nghiệp có thể xây dựng một sự hiện diện trực tuyến có chủ đích, phù hợp và có năng lực, đồng thời định hướng và đồng hành cùng học viên của mình trong tiến trình đó.

Bước 1: Nhận diện sự hiện diện của bản thân (Smith và cộng sự, 2020)

1. Sự hiện diện mang tính cá nhân: Cách bạn thể hiện bản sắc cá nhân của mình – cho phép việc tự bộc lộ có chủ đích lẫn không chủ đích.
2. Sự hiện diện mang tính kinh doanh: Hoạt động truyền thông và tiếp thị dịch vụ hoặc hình ảnh cá nhân nhằm làm nổi bật thực hành chuyên môn và năng lực nghề – giúp mở rộng phạm vi tiếp cận và tối đa hóa các cơ hội.
3. Sự hiện diện với vai trò người ảnh hưởng/nhà sáng tạo nội dung: Việc chia sẻ những trải nghiệm cá nhân chân thực nhằm lan tỏa kiến thức về lĩnh vực chuyên môn – qua đó xây dựng cảm giác kết nối với công chúng.

Bước 2: Thiết lập kỳ vọng rõ ràng cho tài khoản trực tuyến

Theo Bộ Quy tắc Đạo đức của Hiệp hội Tham vấn Hoa Kỳ (ACA, 2014), các chuyên viên tham vấn không được phép “tham gia vào mối quan hệ trực tuyến mang tính cá nhân” với những người mà họ đang có mối quan hệ trị liệu hiện tại. Vì vậy, các nhà đào tạo chuyên viên tham vấn nghề nghiệp cần hỗ trợ học viên chuyển hóa nguyên tắc đạo đức này thành thực hành cụ thể trong bối cảnh thực tế, khi họ xây dựng hình thức hiện diện trên mạng xã hội mà mình lựa chọn, đồng thời vẫn duy trì các chuẩn mực nghề nghiệp, thông qua việc:

1. Làm quen và nắm vững Bộ Quy tắc Đạo đức của Hiệp hội Tham vấn Hoa Kỳ (ACA Code of Ethics).
2. Duy trì sự tách biệt giữa tài khoản cá nhân (ví dụ: dành cho gia đình, bạn bè) và tài khoản nghề nghiệp (hướng đến công chúng nói chung).
3. Xác định rõ mục đích của tài khoản – bạn đang hướng tới việc chia sẻ điều gì?
4. Hiểu rõ đối tượng người theo dõi của tài khoản – ai là nhóm khán giả mục tiêu cho nội dung của bạn?
5. Nắm vững các công cụ bảo mật trên từng nền tảng mạng xã hội khác nhau và áp dụng chúng khi cần thiết.
6. Minh bạch về trình độ chuyên môn, bao gồm bằng cấp, chứng chỉ và nền tảng đào tạo.
7. Xây dựng kế hoạch (hoặc phản hồi tự động) để xử lý các trường hợp người theo dõi tìm kiếm hỗ trợ lâm sàng thông qua mạng xã hội – những yêu cầu này có thể xuất hiện ở phần bình luận hoặc qua tin nhắn riêng.

Bước 3: Theo dõi mức độ tương tác trên mạng xã hội

Khi học viên ngày càng có mức độ hiện diện cao hơn trên không gian trực tuyến, các nhà đào tạo cần khuyến khích việc theo dõi và phản tư một cách có ý thức về hành vi trực tuyến của họ. Một số điểm cần đặc biệt lưu ý bao gồm:

1. Những bài đăng bạn “thích” hoặc các bình luận bạn để lại thường có thể được công chúng nhìn thấy.
   
2. Các xung đột nên được giải quyết ngoài không gian công khai, hoặc thông qua tin nhắn riêng, thay vì xử lý trực tiếp trên các nền tảng công cộng.
   
3. Tránh đưa ra chẩn đoán đối với người theo dõi dựa trên thông tin họ chia sẻ trong phần bình luận hoặc qua tin nhắn riêng.
   
4. Thận trọng hơn nữa khi chia sẻ các câu chuyện cá nhân, nhằm đảm bảo tính bảo mật và quyền riêng tư của thân chủ.
   
5. Theo dõi mức độ mà sự hiện diện trực tuyến của bản thân phù hợp (hoặc chưa phù hợp) với Bộ Quy tắc Đạo đức của Hiệp hội Tham vấn Hoa Kỳ (ACA Code of Ethics).

Một ranh giới mới

Việc sử dụng internet như một nguồn cung cấp thông tin sẽ tiếp tục gia tăng trong tương lai (White & Hanley, 2024; Wu & Sonne, 2021). Đối với các nhà đào tạo chuyên viên tham vấn hướng nghiệp, xu hướng này mở ra cơ hội quan trọng để định hướng cho thế hệ chuyên viên tham vấn tiếp theo tham gia vào không gian số một cách có đạo đức và có hiểu biết. Mạng xã hội mang đến cho các chuyên viên tham vấn một kênh để tiếp cận thân chủ mới và cung cấp giáo dục tâm lý, song các nền tảng trực tuyến này không phải không đi kèm rủi ro. Việc nhận diện rõ hình thức hiện diện mong muốn trên mạng xã hội, thiết lập các kỳ vọng minh bạch, và theo dõi mức độ tương tác thông qua sự giám sát thận trọng có thể giúp chuyên viên tham vấn điều hướng tốt hơn sự phức tạp nằm giữa thực hành lâm sàng và sáng tạo nội dung.

Tham khảo 

American Counseling Association. (2014). 2014 ACA code of ethics. https://www.counseling.org/docs/default-source/default-document-library/ethics/2014-aca-code-of-ethics.pdf 

Drude, K., & Messer-Engel, K. (2021). The development of social media guidelines for psychologists and for regulatory use. Journal of technology in behavioral science, 6(2), 388–396. https://doi.org/10.1007/s41347-020-00176-1 

Smith, K. M., Jones, A., & Hunter, E. A. (2021). Navigating the multidimensionality of social media presence: Ethical considerations and recommendations for psychologists. Ethics & Behavior, 33(1), 18–36. https://doi.org/10.1080/10508422.2021.1977935 

White, E., & Hanley, T. (2023). Therapist + social media = mental health influencer? Considering the research focusing upon key ethical issues around the use of social media by therapists. Counselling and Psychotherapy Research, 23(1), 1-5. https://doi.org/10.1002/capr.12577 

White, E., & Hanley, T. (2024). Current ethical dilemmas experienced by therapists who use social media: A systematic review. Counselling and Psychotherapy Research, 24(2), 396-418. https://doi.org/10.1002/capr.12678 

Wu, K. S., & Sonne, J. L. (2021). Therapist boundary crossings in the digital age: Psychologists’ practice frequencies and perceptions of ethicality. Professional Psychology: Research and Practice, 52(5), 419–428. https://doi.org/10.1037/pro0000406 

Thông tin tác giả

Alanni Brown hiện là sinh viên cao học năm hai chương trình Thạc sĩ Tham vấn Sức khỏe Tâm thần Lâm sàng tại Đại học Jacksonville. Lĩnh vực lâm sàng cô quan tâm bao gồm làm việc với trẻ em/thanh thiếu niên và thanh thiếu niên có liên quan đến hệ thống tư pháp, với mục đích hỗ trợ họ xử lý và hồi phục sau các trải nghiệm sang chấn. Cô cũng là tác giả đã có hai công trình được xuất bản, đồng thời đang tiếp tục phát triển mối quan tâm nghiên cứu của mình về những cơ hội mới nổi dành cho các chuyên viên tham vấn trong kỷ nguyên số. Bạn đọc có thể liên hệ với Alanni qua email lbrown60@jacksonville.edu hoặc thông qua LinkedIn.

Giovanna Ford hiện là sinh viên cao học năm hai chương trình Thạc sĩ Tham vấn Sức khỏe Tâm thần Lâm sàng tại Đại học Jacksonville. Cô hoàn thành chương trình Cử nhân tại Đại học Georgia, với chuyên ngành Tâm lý học và chuyên ngành phụ Ngôn ngữ Ký hiệu Hoa Kỳ. Giovanna mong muốn theo đuổi sự nghiệp tham vấn cho nhóm vị thành niên, đặc biệt quan tâm đến những cá nhân gặp các rối loạn lo âu. Bạn đọc có thể liên hệ với Giovanna qua email gford3@jacksonville.edu 

Isabelle Essa hiện là sinh viên cao học năm hai tại Đại học Jacksonville, đang theo học chương trình Thạc sĩ Khoa học (M.S.) chuyên ngành Tham vấn Sức khỏe Tâm thần Lâm sàng. Cô theo đuổi cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm (person-centered approach), dựa trên niềm tin rằng mỗi cá nhân đều có khả năng phát triển và chữa lành khi được trao sự đồng cảm, tôn trọng và thấu hiểu. Isabelle đặc biệt quan tâm đến việc làm việc với các cá nhân đang đối mặt với sang chấn, ADHD ở người trưởng thành, lo âu và trầm cảm. Bạn đọc có thể liên hệ với Isabelle qua email iessa@jacksonville.edu.

Chantel Smoots hiện đang theo học chương trình Thạc sĩ Tham vấn Sức khỏe Tâm thần Lâm sàng tại Đại học Jacksonville, đồng thời giữ vai trò Phó Chủ tịch của chi hội Chi Sigma Iota (CSI) Eta Upsilon tại trường. Là cựu quân nhân Hải quân Hoa Kỳ, Chantel dành nhiều tâm huyết cho trị liệu sang chấn, với mong muốn hỗ trợ các cá nhân khôi phục cảm giác toàn vẹn của bản thân sau những trải nghiệm sang chấn. Mối quan tâm nghiên cứu của cô tập trung vào mối liên hệ giữa công nghệ và thực hành sức khỏe tinh thần, đặc biệt là hiện tượng “người ảnh hưởng trong lĩnh vực sức khỏe tinh thần” và những trách nhiệm nghề nghiệp đi kèm với sự hiện diện trực tuyến. Bạn đọc có thể liên hệ với Chantel qua email csmoots@jacksonville.edu.

Paige Stabile-Dunnigan hiện là sinh viên cao học năm hai chương trình Thạc sĩ Tham vấn Sức khỏe Tâm thần Lâm sàng tại Đại học Jacksonville. Cô đang đảm nhiệm vai trò Chủ tịch chi hội Chi Sigma Iota (CSI) Eta Upsilon, đồng thời là Thành viên Ủy ban Đạo đức và Cố vấn đồng đẳng (Peer Mentor). Lĩnh vực lâm sàng cô quan tâm bao gồm làm việc với các cá nhân được chẩn đoán rối loạn nhân cách và rối loạn tâm trạng, thông qua Liệu pháp Hành vi Biện chứng (Dialectical Behavior Therapy – DBT). Cô đặc biệt tâm huyết với việc tích hợp các phương pháp tiếp cận dựa trên hiểu biết về sang chấn và dựa trên bằng chứng khoa học, nhằm thúc đẩy quá trình chữa lành cảm xúc và tăng cường khả năng phục hồi tâm lý. Bạn đọc có thể liên hệ với Paige qua email pstabil@jacksonville.edu hoặc thông qua LinkedIn.

Người dịch: Cẩm Thanh

Biên tập: My Vu

Nguồn bài viết: Link

Photo by Vitaly Gariev on Unsplash

Bài viết Thực hành lâm sàng và sáng tạo nội dung: Một ranh giới mới trong phát triển nghề nghiệp của chuyên viên tham vấn hướng nghiệp đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

Việc chuyển đổi nghề nghiệp ngày càng trở nên phổ biến ở mọi lĩnh vực và giai đoạn của cuộc đời (Akkermans et al., 2024; Mussagulova et al., 2023). Đối với nhiều thân chủ, những sự thay đổi này được thúc đẩy bởi những động lực nội tại, ví dụ như mong muốn có sự linh hoạt hơn, tiềm năng thu nhập cao hơn hoặc những thử thách mới. Một số sự chuyển đổi là tự nguyện; số khác là do hoàn cảnh bắt buộc.

Khi các tổ chức ở nhiều ngành nghề khác nhau áp dụng tự động hóa và các giải pháp nâng cao hiệu suất dựa trên AI, tình trạng mất việc làm đang gia tăng, đặc biệt là ở các vị trí khởi điểm và cấp trung (Leopold, 2025; Murray, 2024). Trong năm 2024, hơn 150.000 công việc trong lĩnh vực công nghệ đã bị cắt giảm tại hơn 500 công ty, và dự kiến xu hướng này sẽ không có dấu hiệu chững lại trong năm 2025 (Corrall et al., 2025). Dù nguyên nhân là do làn sóng sa thải của ngành công nghệ, giáo viên rời bục giảng, người đi làm ở bậc trung cấp quay lại ghế nhà trường để nâng cấp năng lực, hay sinh viên chuyển hướng sang một lĩnh vực mới, rất nhiều người hiện đang đứng trước ngã rẽ sự nghiệp.

Mặc dù mang lại cơ hội, sự chuyển đổi cũng đi kèm với tính bất định, căng thẳng, sự thay đổi về bản sắc cá nhân và những quyết định khó khăn (Coppola & Young, 2022). Dù được lên kế hoạch trước hay bất ngờ xảy đến, những thay đổi này đòi hỏi nhiều hơn là một bản sơ yếu lý lịch được trau chuốt kỹ lưỡng; chúng đòi hỏi sự suy ngẫm, khả năng thích ứng và chiến lược. Các chuyên viên hướng nghiệp có vị thế đặc biệt trong việc dẫn dắt thân chủ vượt qua những thay đổi này với sự rõ ràng và tự tin. Đúc kết từ kinh nghiệm làm việc với người học trưởng thành và những người chuyển đổi nghề nghiệp, bài viết này chia sẻ các chiến lược cốt lõi đã giúp thân chủ lấy lại đà tiến lên trong những thời điểm bấp bênh.

1. Hiểu rõ loại hình chuyển đổi và làm rõ lý do 

Chuyển đổi nghề nghiệp không có một khuôn mẫu chung cho tất cả. Trước khi cung cấp các công cụ hoặc chiến lược, trước tiên hãy xác định loại hình chuyển đổi mà khách hàng đang phải đối mặt. Họ đang đổi ngành, tái gia nhập thị trường lao động hay đang đối mặt với việc bị sa thải? Là tự nguyện hay không tự nguyện? Việc làm rõ điều này giúp bạn nhận diện bối cảnh cảm xúc, điều chỉnh phương pháp tiếp cận và đảm bảo bạn đang có chung góc nhìn với thân chủ. Việc này cũng giúp thân chủ tìm được ngôn từ để diễn đạt những gì họ đang trải qua, giúp giảm bớt sự lo âu và bình thường hóa tính phức tạp của vấn đề.

Khi đã rõ loại hình chuyển đổi, hãy tìm hiểu lý do tại sao thân chủ thực hiện bước chuyển này. Hiểu được động lực của mình sẽ giúp họ xây dựng động lực nội tại, đưa ra các quyết định có chủ đích và giữ được sự vững vàng khi hành trình có vẻ chông chênh. Khuyến khích thân chủ suy ngẫm về những gì họ muốn hướng tới và những gì họ hy vọng sẽ bỏ lại phía sau. Ngay cả trong hoàn cảnh thay đổi bắt buộc, việc biết bản thân muốn gì trong chương tiếp theo của cuộc đời vẫn rất quan trọng. Họ đang tìm kiếm sự đồng nhất hơn về giá trị, công việc ý nghĩa, những thử thách lớn hơn, cơ hội nâng cao kỹ năng, sự linh hoạt hay một môi trường lành mạnh hơn? Một câu trả lời rõ ràng, mang tính cá nhân cho câu hỏi “tại sao” sẽ là mỏ neo để khách hàng có thể bám vào trong những thăng trầm của quá trình chuyển đổi.

2. Củng cố sự tự tin của thân chủ về kinh nghiệm trước đây và kỹ năng chuyển đổi

Sau khi làm rõ lý do, thân chủ có thể bắt đầu xây dựng chiến lược cho bước đi tiếp theo trong sự nghiệp. Thân chủ thường có niềm tin sai lệch rằng chuyển đổi nghề nghiệp đồng nghĩa với “nhấn nút khởi động lại”, yêu cầu họ phải bắt đầu lại từ đầu với một vị trí khởi điểm. Mặc dù điều này có thể đúng trong một vài trường hợp, các nhà tuyển dụng vẫn đánh giá cao kinh nghiệm trước đây, ngay cả khi nó không tương thích trực tiếp. Việc tận dụng các kỹ năng có thể chuyển đổi và chia sẻ chúng một cách tự tin sẽ cải thiện cơ hội giúp thân chủ đạt được vị trí mong muốn.

Khuyến khích thân chủ nhìn lại những kỹ năng họ đã thành thạo trong suốt sự nghiệp của mình. Ví dụ, một giáo viên muốn rời bục giảng rất có thể có kỹ năng giao tiếp xuất sắc, biết cân bằng nhiều mối ưu tiên và có khả năng ứng biến với một kế hoạch mới ngay tức khắc – đây là những lợi thế có giá trị trong nhiều vị trí và ngành nghề. Khi thân chủ nhận ra kỹ năng và giá trị của mình, hãy giúp họ kết nối những yếu tố đó với các bước đi mong muốn tiếp theo. Tư duy mới này tiếp sức mạnh cho thân chủ tự tin trình bày về kinh nghiệm và những thế mạnh có thể chuyển đổi của mình, giúp họ trở nên nổi bật trong một lĩnh vực mới.

3. Thương hiệu Cá nhân và Kỹ năng Kể chuyện (Storytelling) là vô cùng quan trọng

Những thân chủ đang trong giai đoạn chuyển đổi nghề nghiệp sẽ hưởng lợi khi nhìn nhận quá trình tìm việc dưới góc độ marketing, nơi họ là “sản phẩm” và nhà tuyển dụng là “khách hàng”. Các chiến dịch tiếp thị hiệu quả nhất đều kể một câu chuyện hấp dẫn thu hút sự chú ý của khán giả, lay động cảm xúc và để lại ấn tượng. Kỹ năng kể chuyện cho phép thân chủ định hình quá trình chuyển đổi của mình như một giá trị gia tăng đối với nhà tuyển dụng.

Một câu chuyện hấp dẫn có phần mở đầu, thân bài và phần kết; đồng thời bao gồm một hình thức xung đột và cách giải quyết cho nhân vật chính (chính là thân chủ!). Kỹ năng kể chuyện mang lại cơ hội để thân chủ đưa các yếu tố cốt lõi của thương hiệu cá nhân của họ vào đời thực. Hiểu được câu chuyện của chính mình giúp thân chủ làm chủ được câu chuyện đó, thay vì để người khác tự diễn giải. Do đó, hãy khuyên thân chủ suy ngẫm và chuẩn bị một câu chuyện ngắn gọn mô tả những điểm mạnh mà họ có được từ những trải nghiệm trong quá khứ (mở đầu), những gì họ đã làm để chuẩn bị cho vai trò tiếp theo (thân bài) và lý do tại sao họ hào hứng với cơ hội mới này (kết luận). Việc luyện tập kể những câu chuyện này sẽ củng cố sự tự tin và giúp thân chủ thể hiện bản thân một cách nhất quán và chân thực.

4. Tận dụng Vốn Xã hội (Social Capital) để tái định hình sự nghiệp

Khi thương hiệu cá nhân đã được làm rõ và những câu chuyện hấp dẫn đã sẵn sàng, lúc này thân chủ cần xây dựng và tận dụng các mối quan hệ cũng như “tệp khán giả” để mở ra cánh cửa cho chương tiếp theo. Mặc dù xây dựng mạng lưới quan hệ (networking) từ lâu đã là một trong những cách hiệu quả nhất để tìm kiếm cơ hội mới và thăng tiến sự nghiệp (Wolff & Moser, 2009; Campero & Kacperczyk, 2023), nó thậm chí còn mang tính sống còn hơn trong giai đoạn chuyển đổi, đặc biệt là trong một thị trường việc làm cạnh tranh. Thêm vào đó, với sự gia tăng của các hồ sơ ứng tuyển do AI tạo ra, nhà tuyển dụng ngày càng đánh giá cao những kết nối chân thực, minh chứng qua việc xu hướng hội chợ việc làm trực tiếp và sự gắn kết dựa trên các mối quan hệ đang quay trở lại mạnh mẽ hơn (Gary, 2025).

Hãy khuyến khích thân chủ dành ít nhất 50% thời gian tìm việc cho việc networking, dù là qua các buổi cà phê trò chuyện, hội nghị hay trên LinkedIn. Chuyển trọng tâm từ “số lượng” sang “có chủ đích” bằng cách giúp thân chủ thiết lập các mục tiêu khả thi gắn liền với động lực cá nhân của họ, nằm trong (hoặc vượt ra một chút) vùng an toàn của họ. Một vài ví dụ bao gồm việc xác định các vị trí mà họ có thể mang lại giá trị, xây dựng mối quan hệ ở các tổ chức trọng điểm, hoặc thu thập những thông tin chuyên sâu phù hợp với động lực và câu chuyện sự nghiệp của họ.

Hãy bắt đầu với những mục tiêu nhỏ, cụ thể, chẳng hạn như gửi ba email tiếp cận hoặc lời mời LinkedIn mỗi tuần, hoặc xác định và tham dự một hội thảo trực tuyến hay buổi gặp mặt chuyên môn mỗi tháng để tìm hiểu các xu hướng hiện tại và tạo ra ít nhất một kết nối chuyên môn mới. Những bước đi có chủ đích này cho phép thân chủ tạo đà và duy trì động lực mà không cảm thấy bị ngợp. Đối với những thân chủ e ngại việc kết nối, hãy coi networking như một bài tập về sự tò mò và tìm hiểu thực tế. Đặt những câu hỏi sâu sắc và chủ động lắng nghe có thể mang lại những hiểu biết quý giá, những ấn tượng mạnh mẽ và duy trì đà tiến vững chắc hướng tới mục tiêu nghề nghiệp của họ.

Từ Ngã rẽ đến Sự tự tin

Khi bản chất công việc tiếp tục được phát triển và thúc đẩy bởi những tiến bộ nhanh chóng của AI và tự động hóa dẫn đến việc vừa thay thế vừa tạo ra việc làm (Leopold, 2025), quá trình chuyển đổi và tái định hướng sự nghiệp đang dần không còn là ngoại lệ và trở thành một thực tế diễn ra suốt đời. Sự dịch chuyển này đặt ra thách thức cho các chuyên viên hướng nghiệp: phải vượt khỏi những hỗ trợ thụ động, mang tính giao dịch đơn thuần để nắm bắt một phương pháp tiếp cận chủ động, lấy con người làm trung tâm trong phát triển sự nghiệp. Việc đồng hành cùng thân chủ tại những ngã rẽ sự nghiệp này không chỉ là giúp họ có được một công việc, mà còn là đồng hành để họ đưa ra những quyết định sáng suốt, phù hợp với hệ giá trị khi phải đối mặt với sự bất định. Khi thân chủ được các chuyên viên hướng nghiệp hướng dẫn để suy ngẫm sâu sắc, giao tiếp rõ ràng và kết nối có chủ đích, họ được định vị không chỉ để chuyển đổi mà còn để chuyển mình và vươn lên mạnh mẽ.

Tham khảo 

Akkermans, J., da Motta Veiga, S. P., Hirschi, A., & Marciniak, J. (2024). Career transitions across the lifespan: A review and research agenda. Journal of Vocational Behavior, 148, Article 103957. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2023.103957 

Campero, S., & Kacperczyk, A. (2023). Network referrals and self-presentation in the high-tech labor market. Organization Science, 35(4), 1342-1362. https://doi.org/10.1287/orsc.2022.16674 

Coppola, P. J., & Young, A. F. (2022). Making the difficult career transition: Writing the next chapter during the great resignation or in the future. Frontiers in Psychology, 13:905813. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.905813 

Corrall, C., Stringer, A., & Park, K. (2025, July 16). A comprehensive list of 2025 tech layoffs. TechCrunch. https://techcrunch.com/2025/07/16/tech-layoffs-2025-list/

Gray, K. (2025, March 10). Employers, students favor in-person career fairs. National Association of Colleges and Employers (NACE). https://www.naceweb.org/career-development/trends-and-predictions/employers-students-favor-in-person-career-fairs/

Leopold, T. (2025, April 30). How AI is reshaping the career ladder, and other trends in jobs and skills on Labour Day. World Economic Forum. https://www.weforum.org/stories/2025/04/ai-jobs-international-workers-day/

Murray, S. (2024, August 20). The impact of automation on corporate decision‑making. Knowledge at Wharton. https://knowledge.wharton.upenn.edu/article/the-impact-of-automation-on-corporate-decision-making/

Mussagulova, A., Chng, S., Goh, Z. A. G., Tang, C. J., & Jayasekara, D. N. (2023). When is a career transition successful? A systematic literature review and outlook (1980-2022). Frontiers in Psychology, 14, 1141202. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1141202

Wolff, H., & Moser, K. (2009). Effects of networking on career success: A longitudinal study. Journal of Applied Psychology, 94(1), 196–206. https://doi.org/10.1037/a0013350

Thông tin tác giả

Gaeun (Gwenn) Seo, Ph.D., là Giám đốc Phát triển Nghề nghiệp cho học viên cao học và Chuyên gia Học thuật (Giảng viên không biên chế) thuộc Văn phòng Phó Hiệu trưởng phụ trách Giáo dục cao học & Sau Tiến sĩ và Trung tâm Nghề nghiệp tại Georgia Tech. Từ năm 2023, cô đã dẫn dắt Đội ngũ Phát triển Nghề nghiệp Sau đại học, đồng thời lãnh đạo và hỗ trợ chiến lược cho Chương trình Thực tập cho sinh viên cao học. Trước khi gia nhập Georgia Tech, Seo đã làm việc tại Đại học Princeton, Weill Cornell Medicine, Đại học Cornell và Đại học Illinois tại Urbana-Champaign, nơi cô hỗ trợ phát triển nghề nghiệp và chuyên môn cho sinh viên cao học cũng như sinh viên quốc tế. Nghiên cứu và các bài báo của cô tập trung vào việc hỗ trợ sinh viên cao học ra quyết định nghề nghiệp, nâng cao năng lực nghề nghiệp, cũng như phát triển và nâng cấp kỹ năng lãnh đạo. Hiện cô là Biên tập viên Chuyên mục của Career Convergence. Seo nhận bằng Tiến sĩ về Chính sách Giáo dục, Tổ chức & Lãnh đạo (chuyên ngành: Phát triển Nguồn Nhân lực) tại Đại học Illinois ở Urbana–Champaign cùng bằng Thạc sĩ và Cử nhân Quản trị Văn phòng Quốc tế tại Đại học Nữ sinh Ewha ở Hàn Quốc. Có thể liên hệ với cô qua email gwenn.seo@gatech.edu.

Megan R. Elrath là Quản lý Dịch vụ Nghề nghiệp Trực tuyến tại Trung tâm Nghề nghiệp và Trường Học tập Trọn đời Georgia Tech, làm việc với các sinh viên Thạc sĩ Khoa học trực tuyến (OMS) và học viên trong ngành giáo dục trong quá trình họ khởi đầu sự nghiệp, chuẩn bị chuyển đổi nghề nghiệp và/hoặc thăng tiến lên các vị trí lãnh đạo. Megan là Chuyên gia Khai vấn Nghề nghiệp Chuyên nghiệp và Tư vấn viết Sơ yếu lý lịch Chuyên nghiệp được Chứng nhận, với chuyên môn tư vấn cho người đi làm ở mọi giai đoạn trong sự nghiệp của họ. Với hơn 15 năm kinh nghiệm trong các dịch vụ nghề nghiệp, Megan đã cung cấp dịch vụ khai vấn nghề nghiệp cho sinh viên tại Đại học Drexel và Đại học Georgia, đồng thời làm việc với tư cách là người viết sơ yếu lý lịch hợp đồng cho một số công ty tư vấn nghề nghiệp. Cô có bằng Thạc sĩ Giáo dục về Dịch vụ Tâm lý học từ Đại học Pennsylvania và Cử nhân ngành Tâm lý học từ TCU. Megan thích nướng bánh, đọc sách, tập thể dục và xem lại chương trình truyền hình giải trí yêu thích của cô, The Office. Có thể liên hệ với cô qua email melrath3@gatech.edu.

Người dịch: My Vu

Biên tập: Cẩm Thanh

Nguồn bài viết: Link

Photo by Vitaly Gariev on Unsplash

Bài viết Ngã rẽ sự nghiệp: Hướng dẫn thân chủ vượt qua giai đoạn chuyển đổi và tái định hướng sự nghiệp đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

Nhận diện những vai trò thầm lặng

Các vị trí hỗ trợ vận hành, như kế toán, công nghệ thông tin và hành chính, thường được giao nhiệm vụ “giữ cho hệ thống luôn sáng đèn” (tức là bảo đảm doanh nghiệp có thể mở cửa và vận hành liên tục). Những chức năng này đóng góp trực tiếp vào kết quả chung bằng cách hỗ trợ, cải thiện và duy trì hoạt động của tổ chức. Điều này trái ngược với các đội nhóm làm việc ở tuyến đầu, như bán hàng hay phát triển kinh doanh, vốn có những nỗ lực dễ dàng thể hiện qua doanh thu tăng lên hoặc các tác động rõ ràng, dễ đo lường. Một số ví dụ về các vai trò hỗ trợ vận hành bao gồm:

• Nhân sự phụ trách tiền lương bảo đảm tiền lương chuyển khoản của mỗi nhân viên được thanh toán đầy đủ và đúng hạn. Điều này nghe có vẻ đơn giản cho đến khi các quy mô và cấu trúc chi trả đa dạng của một doanh nghiệp được tính đến.
  
• Bộ phận Nhân sự không chỉ quản lý phúc lợi, tuyển dụng nhân tài và chế độ đãi ngộ, mà còn được xem là những người gìn giữ văn hóa cốt lõi của doanh nghiệp và dẫn dắt quá trình giải quyết xung đột giữa nhân viên.
  
• Bộ phận hỗ trợ Công Nghệ Thông Tin và quản trị hệ thống làm việc 24/7, đôi khi trên phạm vi toàn cầu, để duy trì phần mềm, bảo vệ dữ liệu và bảo đảm các hoạt động kỹ thuật diễn ra trơn tru. Việc sửa một bàn phím hỏng có thể chỉ là một phần rất nhỏ trong vai trò toàn diện của họ.
  
• Các vị trí hỗ trợ hành chính hoặc quản lý dự án giúp thúc đẩy các sáng kiến lớn thông qua việc kết nối liên phòng ban, quản lý công việc và duy trì cường độ giao tiếp cao. Những lợi ích vô hình mà các chuyên viên này mang lại là điều dễ nhận thấy, nhưng lại rất khó để định lượng chính xác.

Một chuyên viên hướng nghiệp có thể hỗ trợ những thân chủ đang làm các vai trò hỗ trợ vận hành diễn đạt được những chỉ số cụ thể, cho thấy công việc của họ đã góp phần gia tăng hoặc bảo vệ kết quả đầu ra của tổ chức như thế nào.

Cái giá của sự mơ hồ

Trong thị trường nhân lực ngày nay, một chương trình ghi nhận thành tích mang tính chiến lược vừa là chiến lược giữ chân nhân sự, vừa là đòn bẩy xây dựng văn hóa tổ chức. Việc xem nhẹ hoạt động ghi nhận có thể dẫn đến sự thờ ơ, thiếu gắn kết của nhân viên và nguy cơ nghỉ việc.

• Trong một nghiên cứu của Gallup năm 2024 đối với những nhân viên đã tự nguyện rời bỏ công việc trong năm trước, có đến 45% cho biết họ không hề có bất kỳ cuộc trao đổi nào với lãnh đạo về mức độ hài lòng công việc, hiệu suất làm việc hay tương lai của họ tại tổ chức trong ba tháng trước khi nghỉ việc (Tatel & Wigert, 2024).
  
• Chi phí thay thế nhân sự có thể dao động từ 40% mức lương của một nhân viên tuyến đầu đến 200% mức lương của một vị trí quản lý (Yi, 2024).
  
• Ngược lại, những nhân viên được ghi nhận và đánh giá cao một cách nhất quán trong nghiên cứu của Gallup có khả năng nghỉ việc thấp hơn 45% sau hai năm (Tatel & Wigert, 2024).

Cuộc vật lộn trong việc định lượng giá trị

Mặc dù vai trò của những người làm công việc hỗ trợ là không thể phủ nhận, vẫn có nhiều yếu tố khiến họ khó được ghi nhận một cách xứng đáng:

• Sự điềm tĩnh của họ che giấu mức độ phức tạp của công việc. Khi một hệ thống mang tính sống còn đối với doanh nghiệp gặp sự cố, quy mô vấn đề thường được nhìn nhận và tôn trọng, dù không phải lúc nào cũng được hiểu trọn vẹn. Tuy nhiên, với nhiều vai trò hỗ trợ, ngay cả những nhiệm vụ thường ngày cũng đòi hỏi khối lượng giao tiếp lớn và quy trình kéo dài — Những điều mà họ thường xử lý một cách bình tĩnh và chuyên nghiệp.
  
• Công việc của họ không xoay quanh số lượng. “Giữ cho hệ thống luôn sáng đèn” không phải là việc tôn vinh số lượng vấn đề đã được giải quyết, mà nằm ở khả năng ngăn chặn vấn đề xảy ra ngay từ đầu. Việc quy đổi thành tiền bạc những rủi ro đã không xảy ra là điều vô cùng khó khăn.
  
• Tiêu chuẩn đánh giá dành cho họ ở mức cực kỳ cao. Một kế toán sẽ không xứng đáng với thù lao của mình,  thậm chí còn có thể khiến khách hàng phải gánh chịu chi phí lớn nếu các phép tính chỉ đúng 80 hoặc 90%. Trong những ngành nghề mà thành công đòi hỏi độ chính xác gần như tuyệt đối, việc xác định thế nào là “vượt trên mức kỳ vọng” hay “làm hơn cả yêu cầu” trở nên rất khó khăn.

Vai trò của chuyên viên hướng nghiệp

Những yếu tố nêu trên, cùng với các thách thức cá nhân trong đời sống hằng ngày, có thể khiến thân chủ cảm thấy mất kết nối với các hệ thống hỗ trợ của mình cả trong công việc lẫn ngoài công việc. Với vai trò là chuyên viên hướng nghiệp, bước đầu tiên và cần thiết là giúp thân chủ làm rõ và tháo gỡ những thành tố đang góp phần tạo nên sự mất kết nối đó.

Mỗi chuyên viên có những phương pháp riêng để phác họa và nhận diện những căng thẳng về mặt cảm xúc và nghề nghiệp. Trong bài viết “Why Talented People Disengage Quietly” (Vì sao những người tài lặng lẽ rút lui), chuyên gia khai vấn điều hành và lãnh đạo Sunitha Narayanan đã chia sẻ một kỹ thuật mạnh mẽ nhằm tạo ra một không gian an toàn, hướng đến hành động cho thân chủ. Phương pháp này bao gồm việc xếp hạng mức độ hài lòng ở nhiều khía cạnh khác nhau của cuộc sống (được gọi là Bài tập Bánh xe Cuộc sống – Wheel of Life Exercise), đồng thời thiết lập sự cho phép để nhận diện và làm việc với những cảm xúc khó khăn. Thân chủ được dẫn dắt qua các bài tập nhằm đánh giá lại mô tả công việc của mình dựa trên giá trị, sở thích và kỹ năng, thay vì chỉ nhìn công việc như một danh sách nhiệm vụ do người sử dụng lao động đưa ra (Narayanan, 2017).

Từ nền tảng an toàn và sự rõ ràng đó, thân chủ có thể bắt đầu lượng hóa những giá trị mà họ mang lại cho đội nhóm, bổ sung các chỉ số cụ thể cho những đóng góp mang tính chất định tính trong công việc của mình.

Bí quyết xác định giá trị công việc

Thật may là các chuyên viên hướng nghiệp có thể đề xuất một số phương pháp giúp định lượng và làm nổi bật những thành quả vốn tưởng chừng như không thể đong đếm được (vô hình).

• Thiết lập Dấu vết Kỹ thuật số (e-trail): Đội ngũ nhân viên hỗ trợ hàng ngày đều phải giải quyết và ngăn chặn vô số vấn đề ở các quy mô khác nhau. Sẽ rất khó để có thể trình bày bằng lời toàn bộ những đóng góp này trong kỳ đánh giá hiệu suất hàng năm. Giải pháp ở đây là duy trì một hệ thống ghi chép kỹ thuật số để theo dõi các sự cố được ngăn chặn kịp thời, các yêu cầu hỗ trợ khẩn cấp, cũng như những email công việc phát sinh mà họ phải xử lý mỗi ngày.

• Tham chiếu từ Mạng lưới Phối hợp: Khi cần đo lường mức độ đóng góp, các bộ phận hỗ trợ không cần tìm đâu xa mà hãy nhìn thẳng vào những thành tựu của các phòng ban do họ trực tiếp hỗ trợ. Lấy vị trí Quản lý Dự án làm ví dụ. Với những người không trực tiếp theo sát khâu vận hành, việc nghiệm thu thành công năm dự án trong một năm có vẻ không mấy ấn tượng. Nhưng nếu những dự án đó giúp đội ngũ Vận hành tiết kiệm được lượng lớn giờ công lao động, hoặc giúp bộ phận Tuân thủ giảm thiểu đáng kể các rủi ro tài chính, thì giá trị thực tiễn mà họ mang lại cho doanh nghiệp là điều không thể phủ nhận.

• Tập trung vào Cải tiến Quy trình: Chất lượng sẽ luôn quan trọng hơn số lượng, đặc biệt đối với những công việc mang tính chất vận hành theo quy trình. Những sáng kiến giúp tinh gọn sự phức tạp, rút ngắn thời gian xử lý công việc hoặc tối ưu hóa quy trình chính là một trong những giá trị gia tăng lớn nhất mà một nhân viên hỗ trợ có thể mang lại.

• Chủ động Trao đổi: Cách tốt nhất để đảm bảo đóng góp của bản thân được nhận diện là thông qua giao tiếp. Nếu quản lý trực tiếp không chủ động sắp xếp thời gian cho các buổi trao đổi cá nhân 1:1, nhân viên nên chủ động đề xuất một buổi họp riêng tối thiểu mỗi tháng một lần. Trong các buổi họp này, họ cần tập trung thảo luận về các mục tiêu phát triển, những thành tựu vừa đạt được, và đề xuất những cách họ có thể hỗ trợ lãnh đạo của mình vượt ra khỏi phạm vi công việc thường nhật.

Giúp những người “giữ cho hệ thống luôn sáng đèn” tỏa sáng

Không phải vai trò nào trong tổ chức cũng có độ nhận diện cao. Sự phát triển đòi hỏi quá trình trao đổi phản hồi liên tục và nhất quán giữa đội ngũ lãnh đạo và các “khách hàng nội bộ”. Trong tiến trình này, chuyên viên hướng nghiệp đóng vai trò then chốt trong việc đồng hành và định hướng cho thân chủ. Việc khai vấn để cá nhân chủ động thu thập phản hồi một cách có hệ thống, lượng hóa những đóng góp của mình, và xây dựng những câu chuyện nghề nghiệp thuyết phục sẽ giúp chuyển hóa các tác động thầm lặng thành cơ hội thăng tiến và sự thỏa mãn nghề nghiệp.

Tham khảo  

Narayanan, S. (2017, March 1). Why talented people disengage quietly. Career Convergence. https://www.ncda.org/aws/NCDA/pt/sd/news_article/135123/_self/CC_layout_        details/true  

Tatel, C., & Wigert, B. (2024, July 9). 42% of employee turnover is preventable but often ignored. Gallup. https://www.gallup.com/workplace/646538/employee-turnover-preventable-often-ignored.aspx 

Yi, R. (2024, September 18). Employee retention depends on getting recognition right. Gallup.     https://www.gallup.com/workplace/650174/employee-retention-depends-getting-recognition-right.aspx 

Thông tin tác giả

Arissa Freeman là chuyên gia khai vấn nghề nghiệp và viết hồ sơ tìm việc (CV/Resume) được chứng nhận, hiện đang làm việc tại Atlanta, bang Georgia (Hoa Kỳ). Trước khi thành lập đơn vị khai vấn riêng mang tên Triumphant Coaching Services, LLC, cô đã có 15 năm kinh nghiệm hỗ trợ các nhà lãnh đạo trong nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm Nhân sự, Công nghệ Thông tin và Quản lý Dự án. Bạn đọc có thể kết nối với Arissa thông qua website www.triumphantcs.com hoặc trang LinkedIn www.linkedin.com/in/arissafreeman.

Người dịch: Cẩm Thanh

Biên tập:  My Vu

Nguồn bài viết: Link

Photo by BaljkanN 4 on Unsplash

Bài viết Giữ cho hệ thống luôn sáng đèn: Giá trị của một công việc thầm lặng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

Các hoạt động phát triển nghề nghiệp rất cần thiết trong trường học, tuy nhiên các thầy cô cho biết họ dành rất ít thời gian cho những hoạt động này (Saunders và cộng sự, 2017). Bài viết này giới thiệu bộ sưu tập cập nhật gồm 26 chiến lược phát triển nghề nghiệp dành cho học sinh K-12 (Chú thích của người dịch: K-12 là viết tắt của hệ thống giáo dục phổ thông từ mẫu giáo, lớp 1 – lớp 12), được phát triển dựa trên ấn phẩm trước đó “21 Strategies for K-12 Career Development” (Osborn, 2005). Các thầy cô có thể sử dụng những chiến lược này để hỗ trợ phát triển các năng lực nghề nghiệp được nêu trong Bộ Hướng dẫn Phát triển Nghề nghiệp Quốc Gia của Mỹ (NCDA, 2024).

Nhiều chiến lược trong danh sách ban đầu vẫn được giữ nguyên hoặc gần như không thay đổi, bởi đây là những thực hành đã được kiểm chứng hiệu quả và vẫn tiếp tục tạo được sự cộng hưởng với học sinh và các nhà giáo dục ngày nay. Việc tái công bố các chiến lược này nhằm khẳng định giá trị bền vững của chúng và thu hút sự chú ý trở lại đối với tính hữu ích của chúng, đặc biệt trong bối cảnh các trường học đang chịu áp lực ngày càng lớn trong việc chuẩn bị cho học sinh bước vào một thị trường lao động thay đổi nhanh chóng.

Một số chiến lược mới được bổ sung sau khi xem xét các nguồn tài nguyên phát triển nghề nghiệp của các bang. Các thầy cô được khuyến khích tìm hiểu và áp dụng càng nhiều chiến lược dưới đây càng tốt, miễn là phù hợp với nhu cầu của học sinh và bối cảnh của trường học.

 Dành cho học sinh tiểu học:

• Tranh cắt dán nghề nghiệp: Học sinh sử dụng tạp chí để cắt dán các từ ngữ và hình ảnh thể hiện bản thân mình và nghề nghiệp mà các em quan tâm.
• Trò chơi “Đoán nghề”: Các đội chơi đoán nghề nghiệp dựa trên các gợi ý được đưa ra. (Thông tin về các nghề nghiệp có thể tham khảo tại Cẩm nang Triển vọng Nghề nghiệp của Bộ Lao động Hoa Kỳ: The U.S. Dept. of Labor’s Occupational Outlook Handbook).
• Nghề nghiệp theo bảng chữ cái: Theo hình thức lần lượt theo nhóm hoặc từng bạn, học sinh nêu ra càng nhiều nghề nghiệp càng tốt bắt đầu bằng mỗi chữ cái trong bảng chữ cái.
• Khách mời chia sẻ về nghề nghiệp: Mời những “người hùng địa phương” (ví dụ: lính cứu hỏa, bác sĩ, cảnh sát) đến chia sẻ về công việc, công cụ làm việc và các câu chuyện trong nghề. Có thể mời cả phụ huynh hoặc người thân của học sinh làm diễn giả khách mời.
• Chuyến thực địa nghề nghiệp: Tổ chức các chuyến tham quan nơi làm việc để giúp học sinh tiếp xúc với môi trường làm việc thực tế.
• Ngày hội nghề nghiệp tưởng tượng: Khuyến khích học sinh tưởng tượng về nghề nghiệp thông qua việc hóa trang hoặc đóng vai.
• Các trạm khám phá nghề nghiệp: Hỗ trợ thầy cô thiết lập các “trạm nghề nghiệp” theo chủ đề trong lớp học để học sinh luân phiên tham gia.
• Poster về kỹ năng làm việc: Liên hệ các hoạt động trong lớp với những kỹ năng cần thiết trong công việc (đúng giờ, gọn gàng, làm việc nhóm…). Học sinh làm việc theo nhóm nhỏ để thiết kế poster về các kỹ năng này.
• Hoạt động đọc sách và sáng tạo: Sau khi cùng đọc cuốn When I Grow Up (Tạm dịch: Khi tôi lớn lên) của Al Yankovic, khuyến khích học sinh sáng tạo ra một nghề nghiệp tưởng tượng bằng cách sử dụng các vật liệu mỹ thuật.

Dành cho học sinh Trung Học Cơ Sở:

• Chương trình hướng nghiệp hỗ trợ bằng máy tính: Sử dụng các công cụ như CIS 360 Junior để giúp học sinh xác định sở thích và các nghề nghiệp liên quan.
• Nguồn thông tin nghề nghiệp: Giới thiệu các trang web như America’s Career InfoNet và Cẩm nang Triển vọng Nghề nghiệp (Occupational Outlook Handbook).
• Hoạt động “Chiếc túi bên trong – bên ngoài”: Sử dụng túi giấy và tạp chí; khuyến khích học sinh thể hiện bản thân bên ngoài/xã hội bằng cách cắt dán tranh ghép ở mặt ngoài của túi và thể hiện bản thân bên trong/riêng tư bằng cách đặt các vật tượng trưng vào bên trong túi.
• Bài nghiên cứu về nghề nghiệp: Phối hợp với giáo viên môn Ngữ văn để học sinh viết một bài nghiên cứu về nghề nghiệp mà mình quan tâm. Cung cấp danh sách sách và các đường link tham khảo, phối hợp với thủ thư để bổ sung các nguồn tài liệu này lên trang web hướng nghiệp của trường.
• Trò chơi từ vựng nghề nghiệp: Tạo các trò chơi tìm từ hoặc ô chữ với các thuật ngữ liên quan đến nghề nghiệp. (Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ có một số tài nguyên sẵn có cho học sinh K-12: K-12 Games).
• Tái kết nối thông qua khám phá: Tổ chức các chuyến tham quan trường đại học, hội chợ nghề nghiệp và các workshop nhằm giúp học sinh thấy được sự liên kết giữa việc học và mục tiêu nghề nghiệp.
• Cơ hội tình nguyện: Khuyến khích học sinh tham gia hoạt động tình nguyện bằng cách cung cấp danh sách các tổ chức/địa điểm tình nguyện và các vai trò thường gặp.
• Lập kế hoạch cho bậc Trung Học Phổ Thông: Hướng dẫn học sinh xây dựng kế hoạch các môn học ở trung học phổ thông phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mình. 
• Mỗi tuần một nghề nghiệp: Mỗi tuần giới thiệu một chuyên gia/nhân vật nghề nghiệp khác nhau để mở rộng hiểu biết của học sinh về các lựa chọn nghề nghiệp đa dạng.

Dành cho học sinh Trung Học Phổ Thông:

• Trò chơi hướng nghiệp:  Sử dụng các trò chơi như Jeopardy, Family Feud hoặc Kahoot để giúp học sinh tìm hiểu về thông tin nghề nghiệp, các lựa chọn đào tạo, chiến lược tìm việc, cách viết CV, kỹ năng phỏng vấn, v.v.
• Trò chơi Truy tìm kho báu trực tuyến: Cho học sinh làm việc theo cặp để hoàn thành một hoạt động “truy tìm kho báu” trực tuyến về thông tin nghề nghiệp bằng cách sử dụng Cẩm nang Triển vọng Nghề nghiệp Online Occupational Handbook hoặc O*NET.
• Mô phỏng lập ngân sách: Học sinh chọn một nghề nghiệp, một loại nhà ở và phương tiện đi lại, sau đó tính toán ngân sách cá nhân dựa trên dữ liệu chi phí sinh hoạt địa phương.
• Tài liệu liên hệ Môn học – Nghề nghiệp: Cung cấp cho giáo viên các tài liệu giúp liên kết môn học với các nghề nghiệp tương ứng. Bao gồm các công cụ trực tuyến, nguồn tài nguyên tại thư viện/trung tâm học liệu và thông tin về các doanh nghiệp địa phương. Ví dụ về Bảng liên hệ ngành học – nghề nghiệp (match major sheet) có thể tham khảo các tài liệu do Trung tâm Hướng nghiệp – Đại học Bang Florida (FSU Career Center) phát triển.
• Liên kết tài nguyên hướng nghiệp: Cân nhắc mua các công cụ như Career Key để tích hợp vào website của bộ phận tư vấn học đường và trung tâm học liệu của trường.
• Bản tin dành cho phụ huynh: Nội dung có thể bao gồm: hướng dẫn viết CV (Xem: Hướng dẫn viết CV của Đại học Bang Florida – FSU writing a resume guide), mẹo phỏng vấn và tìm việc, thông tin về học bổng, các bài kiểm tra hướng nghiệp sắp tới, ngày hội nghề nghiệp và ngày hội đại học, cũng như các gợi ý giúp phụ huynh hỗ trợ con đưa ra lựa chọn nghề nghiệp phù hợp.
• Ngày hội/ Triển lãm các trường đại học: Mời các trường đại học đến giới thiệu cơ hội học tập. Có thể tổ chức thêm một “ngày chuẩn bị trước triển lãm” để học sinh luyện tập nghi thức giao tiếp và kỹ năng trao đổi. Đồng thời giới thiệu thêm các lựa chọn sau trung học khác như chương trình học nghề (apprenticeship), quân đội hoặc các chứng chỉ nghề.
• Các công cụ tự đánh giá bản thân: Khuyến khích học sinh chủ động lập kế hoạch nghề nghiệp thông qua các công cụ như:
  • 16Personalities: Khám phá loại hình tính cách.
  • MAPP: Kết nối sở thích/cách làm việc với các nhóm nghề phù hợp.
  • ASVAB: Đánh giá năng lực phù hợp với các lĩnh vực quân đội và dự đoán nghề nghiệp.
  • CareerOneStop Self-Assessments (Cổng thông tin nghề nghiệp CareerOneStop của Bộ Lao động Hoa Kỳ): các bài đánh giá miễn phí về giá trị, sở thích và kỹ năng.

Nguồn tài nguyên bổ sung dành cho thầy cô/chuyên viên tham vấn học đường:

• Occupational Outlook Handbook – Cung cấp thông tin cập nhật về hàng trăm nghề nghiệp.
• O*NET Resource Center – Các công cụ khám phá nghề nghiệp, bảng liên kết giá trị và kỹ năng với các nghề nghiệp, cùng nhiều tài nguyên khác.
• Design Your Career – Hướng dẫn trực tuyến dựa trên lý thuyết hướng nghiệp, giúp người học đi qua các bước: hiểu bản thân, khám phá lựa chọn nghề nghiệp, ra quyết định và tự phản tư.
• Connect the Work – Bộ 48 hoạt động thúc đẩy các cuộc trò chuyện về nghề nghiệp, xây dựng thói quen học tập và phát triển bản sắc nghề nghiệp.
• Career and College Planning Resources – Trang web tổng hợp hàng trăm đường link tới các bài trắc nghiệm nghề nghiệp, đánh giá kỹ năng, hoạt động WebQuest về nghề nghiệp, công cụ lập kế hoạch nghề nghiệp và chuẩn bị cho đại học.
• Holland’s Code Assessment – Bài đánh giá sử dụng O*NET Interest Profiler để kết nối sở thích của học sinh với các lựa chọn nghề nghiệp phù hợp.
• ASCA Career Development Resources – Các tài nguyên phát triển nghề nghiệp miễn phí dành cho học sinh K-12.
• Career Resource Store – Cửa hàng tài nguyên trực tuyến của NCDA, cung cấp nhiều hoạt động và tài liệu về phát triển nghề nghiệp.
• NCDA’s Yearly Poetry and Art Contest – Cuộc thi thơ và nghệ thuật hằng năm dành cho học sinh K-12; xem website để biết các mốc thời gian và chủ đề từng năm.

Hiệp hội Phát triển Nghề nghiệp Quốc gia Hoa Kỳ (NCDA) cung cấp nhiều nguồn tài nguyên giá trị nhằm tăng cường các hoạt động phát triển nghề nghiệp trong trường học. Các thầy cô có thể tham gia Chương trình Đào tạo và Chứng nhận Cố vấn Phát triển Nghề nghiệp trong Trường học (School Career Development Advisor Training and Certification Program) để mở rộng chuyên môn, kết nối với cộng đồng các thầy cô hướng nghiệp tại trường học School Career Counselors constituency, cũng như khám phá kho lưu trữ Career Convergence K-12 archives để tìm các chiến lược thực tiễn. Những công cụ này giúp các thầy cô tích hợp hoạt động phát triển nghề nghiệp một cách hiệu quả hơn trong suốt các cấp lớp. Chúng tôi cũng mời bạn chia sẻ ý tưởng của mình bằng cách viết bài cho Career Convergence hoặc để lại bình luận ở cuối bài viết này.

Nguồn tham khảo

Osborn, D. S. (2005). 21 Strategies for K-12 career development. Career Convergence. https://www.ncda.org/aws/NCDA/pt/sd/news_article/5026/_self/CC_layout_details/false

Sanders, C., Welfare, L. E., & Culver, S. (2017). Career counseling in middle schools: A study of school counselor self-efficacy. The Professional Counselor, 7(3). 238-250. https://www.doi.org/10.15241/cs.7.3.238   

Thông tin tác giả

Jillian Schiller, M.S. / Ed.S., hiện là nghiên cứu sinh Tiến sĩ trong chương trình kết hợp Tham vấn và Tâm lý Học đường tại Đại học Bang Florida (Florida State University – FSU). Cô tốt nghiệp Thạc sĩ ngành Tư vấn Sức khỏe Tâm thần Lâm sàng tại FSU, nơi cô xây dựng nền tảng vững chắc về tư vấn học đường và phát triển nghề nghiệp. Các mối quan tâm trong nghiên cứu và thực hành lâm sàng của Jillian tập trung vào việc thúc đẩy khám phá nghề nghiệp, ra quyết định và phát triển bản sắc cá nhân cho học sinh K-12, với sự chú trọng đặc biệt đến các thực hành tôn trọng và thúc đẩy sự hòa nhập dành cho học sinh LGBTQIAP+. Cô rất tâm huyết trong việc xây dựng những môi trường hỗ trợ, nơi mọi học sinh đều được trao quyền để phát triển toàn diện về học thuật, cá nhân và xã hội. Xin vui lòng liên hệ với Jillian qua email: jschiller@fsu.edu.

Deb Osborn, Ph.D., là Giáo sư và đồng Giám đốc chương trình tiến sĩ kết hợp về Tham vấn và Tâm lý học đường tại Đại học Bang Florida (Florida State University – FSU). Bà cũng đồng lãnh đạo Center of Career Research tại FSU và là Nhà tham vấn được chứng nhận quốc gia. Bà là Thành viên danh dự đồng thời từng giữ chức Chủ tịch của Hiệp hội Phát triển Nghề nghiệp Quốc gia Hoa Kỳ (NCDA). Các mối quan tâm nghiên cứu của bà bao gồm: Ứng dụng các lý thuyết liên quan đến phát triển nghề nghiệp (đặc biệt là Cognitive Information Processing) trong nghiên cứu và thực hành; thiết kế và sử dụng các công cụ đánh giá và can thiệp trong dịch vụ hướng nghiệp, đặc biệt là những phương pháp sáng tạo; và khám phá cách công nghệ có thể nâng cao và mở rộng các dịch vụ hướng nghiệp. Ngoài công việc chuyên môn, bà yêu thích may chăn ghép, nấu ăn, đức tin và gia đình. Xin vui lòng liên hệ với Giáo sư qua email: dosborn@fsu.edu. 

Người dịch: My Vu

Biên tập:  Hồ Lan

Nguồn bài viết: Link

Photo by Vitaly Gariev on Unsplash

Bài viết 26 Chiến lược Phát triển Nghề nghiệp dành cho Học sinh đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

• 70% nhà tuyển dụng hiện ưu tiên kỹ năng hơn bằng cấp

• Đến năm 2030, trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ định hình lại hầu hết chức năng công việc

• Những vai trò công việc dành cho người mới bắt đầu (entry-level) mà chúng ta vẫn biết đang dần biến mất

Lộ trình phát triển nghề nghiệp ngày nay không chỉ  dựa trên chứng chỉ nữa. Nó được định hình bởi khả năng thích ứng, kinh nghiệm, và sự hiểu biết sâu về các công cụ và yêu cầu công việc mới.

Trong bối cảnh chức danh công việc đang thay đổi và các công việc dành cho người mới bắt đầu đang được định nghĩa lại, việc bắt kịp thay đổi không chỉ cần sự nhận thức mà cần phải đi kèm với hành động. 

Tháng này, chúng tôi sẽ tổng hợp những góc nhìn quan trọng để giúp bạn định hướng công việc trong thế giới việc làm mới. 

Những góc nhìn để bứt phá trong quý này

• Cách Đại học Charles Darwin tích hợp các kỳ thực tập để tạo ra tác động thực sự

• Kỹ năng là tín hiệu mới: Vì sao nhà tuyển dụng đang cân nhắc lại các yêu cầu tuyển dụng?

• Khung năng lực cho tuyển dụng hướng tới tương lai

• Gen Z và AI: Điều gì đang kìm hãm lực lượng lao động kế tiếp?

• Tuyển dụng ngành Công nghệ đang thay đổi, nhưng mô tả công việc có theo kịp không? 

Từ tín chỉ đến sự nghiệp – Cách Đại học Charles Darwin tích hợp các kỳ thực tập để tạo tác động  thực sự

Điều gì sẽ xảy ra nếu như thực tập không còn là tùy chọn mà trở thành bắt buộc?

Tại Trường Đại học Charles Darwin (CDU), thực tập không phải là phần đính kèm bổ sung ở cuối, mà được tích hợp ngay trong chương trình học. Thông qua việc đưa các kỳ thực tập trực tuyến có tín chỉ vào chương trình chính khóa, CDU đang định nghĩa lại cách chuẩn bị cho người học sẵn sàng cho một lực lượng lao động đang không ngừng thay đổi. 

“Tôi cảm thấy tự tin hơn bao giờ hết. Tôi học được cách quản lý thời gian, thuyết trình công việc của mình cho một công ty thật, và áp dụng các kỹ năng của mình một cách chuyên nghiệp. Giờ đây, tôi đã sẵn sàng để tìm việc trong lĩnh vực phát triển web và dữ liệu.” — Một thực tập sinh CDU chia sẻ.

Sau đây là những điểm nổi bật:

• 200+ sinh viên đã hoàn thành thực tập phù hợp với ngành học
• 250+ sinh viên khác đang chờ để tham gia thực tập, minh chứng cho nhu cầu đi thực tập và đà tăng trưởng của chương trình thực tập 
• Các thực tập sinh báo cáo rằng họ có được sự tự tin, rõ ràng về định hướng và sẵn sàng cho sự nghiệp thông qua trải nghiệm thực tiễn

Cách tiếp cận của CDU thu hẹp khoảng cách giữa giáo dục và khả năng có việc làm, không phải bằng lý thuyết, mà bằng những trải nghiệm toàn cầu và dựa trên kỹ năng. 

Vì sao điều này quan trọng?

Những trường xây dựng được các  trải nghiệm thực tiễn như vậy sẽ nổi bật hơn trong mắt cả sinh viên tiềm năng và nhà tuyển dụng đang tìm kiếm nhân sự sẵn sàng đáp ứng nhu cầu tuyển dụng.

Bài đọc tham khảo: Tích hợp trải nghiệm học tập dựa trên làm việc là như thế nào 

Kỹ năng là tín hiệu mới: Vì sao nhà tuyển dụng đang cân nhắc lại các yêu cầu tuyển dụng?

AI và tự động hóa đang đảm nhận những công việc dành cho người mới bắt đầu. Đồng thời, những tiêu chí tuyển dụng lỗi thời, chẳng hạn như yêu cầu bằng cấp cứng nhắc, đang loại bỏ những ứng viên có năng lực ra khỏi quy trình tuyển dụng. 

Những gì chúng ta đang thấy:

• 70% các nhà tuyển dụng hiện đang ưu tiên kỹ năng hơn bằng cấp
• Các công ty ưu tiên kỹ năng trong quy trình tuyển dụng có tỷ lệ tìm được nhân sự tài năng cao hơn 60% 
• Và các lãnh đạo doanh nghiệp đã đang dần viết lại định nghĩa về “sự sẵn sàng” của một ứng viên

Vì sao điều này quan trọng:

• Hội nhập nhanh hơn với doanh nghiệp: Ứng viên được tuyển dựa trên kỹ năng phù hợp sẽ đóng góp cho công ty sớm hơn
• Gắn bó lâu hơn: Họ ở lại vì công việc phù hợp hơn
• Công bằng hơn: Điều này mở ra cơ hội cho những nhân tài có năng lực nhưng thường bị bỏ qua

Trong khi những nhà tuyển dụng khác đang thích nghi, liệu bạn vẫn sẽ sàng lọc dựa trên bằng cấp?

Sự chuyển dịch này đang thúc đẩy một cái nhìn sâu sắc hơn về cách thiết kế quy trình tuyển dụng và lộ trình học tập, cũng như điều gì thực sự dự báo sự thành công trong công việc. 

Bài đọc tham khảo: Điều gì xảy ra khi các công ty ngừng tuyển dụng dựa theo bằng cấp?

51% các lãnh đạo doanh nghiệp quan ngại sâu sắc về tình trạng thiếu hụt nhân tài sắp tới

Khung quy trình tuyển dụng hướng tới tương lai

Tuyển dụng dựa trên kỹ năng thực sự hiệu quả. Và việc thực hiện nó dễ dàng hơn ta nghĩ. Bạn không cần thiết kế lại toàn bộ quy trình tuyển dụng hay mô hình học thuật của mình. Điều bạn cần làm là đặt ra những câu hỏi tốt hơn. 

3 cách hiệu quả từ hướng dẫn tuyển dụng của chúng tôi:

• Kiểm tra lại vị trí đang tuyển: bỏ các yêu cầu bằng cấp lỗi thời
• Xác định 3 năng lực cốt lõi cần thiết để thực sự thành công trong công việc 
• Ưu tiên khả năng thích nghi và kết quả công việc thay vì chức danh

Các tổ chức xem xét lại những yếu tố này sẽ tuyển dụng được nhân sự chất lượng hơn và phù hợp hơn với nhu cầu luôn thay đổi.

Bài đọc tham khảo: Muốn có trọn bộ khung này? → Đây là cách các đội ngũ hàng đầu tuyển dụng thông minh hơn và nhanh hơn

Các công ty với đội ngũ nhân lực đa dạng có khả năng vượt trội hơn đối thủ cạnh tranh tới 33%

Gen Z và AI: Điều gì đang kìm hãm lực lượng lao động kế tiếp?

Với việc AI đang định hình lại cách chúng ta làm việc, học tập và giao tiếp, thế hệ mới gia nhập thị trường lao động phải đối mặt với chuyển dịch cùng sự bất định.

• 40% sinh viên cảm thấy không thoải mái khi sử dụng AI 
• Gần một nửa số sinh viên tránh sử dụng AI trong bài vở để tránh bị hiểu nhầm hoặc bị phạt 

Sự e ngại này không phải do thiếu hứng thú, mà do thiếu sự hướng dẫn. 

Trong khi AI đang trở nên thiết yếu trong phần lớn các công việc, nhiều người học  lại thiếu khung hướng dẫn để sử dụng AI một cách có trách nhiệm, có phản biện và tự tin. Nhu cầu về sự hỗ trợ có hệ thống cùng khoảng cách giữa kỳ vọng và sự chuẩn bị đang ngày càng lớn. Những trường có thể cung cấp sự hỗ trợ đó sẽ tạo ra những sinh viên mới tốt nghiệp và nhân sự sẵn sàng nhất. 

Bài đọc tham khảo: Đây là điều đang cản trở lực lượng lao động tương lai

Tuyển dụng ngành Công nghệ đang thay đổi, nhưng liệu mô tả công việc có theo kịp? 

Nhu cầu về nhân lực trong lĩnh vực AI, an ninh mạng và điện toán đám mây đang tăng vọt, nhưng các hệ thống tuyển dụng vẫn chưa bắt kịp. Quá nhiều bản mô tả công việc vẫn bám vào những tiêu chí lỗi thời, bỏ qua các kỹ năng thực sự cần thiết để thích ứng trong bối cảnh công nghệ ngày nay. 

Sự thiếu đồng bộ này không chỉ kém hiệu quả mà còn tốn kém. Khi các vị trí được xây dựng dựa trên những kỳ vọng cũ thay vì năng lực thực tiễn, các công ty có nguy cơ bỏ lỡ chính những nhân tài có thể giúp đội ngũ của họ sẵn sàng cho tương lai. 

Những tổ chức thích nghi nhanh hơn, dù là trong cách đào tạo hay tuyển dụng, đều đã thấy sự khác biệt về chất lượng nhân sự. 

Giải pháp không phải là thêm yêu cầu, mà là tăng tính phù hợp. Tuyển dụng trong lĩnh vực công nghệ hiện nay cần đòi hỏi sự linh hoạt: Tập trung rõ ràng hơn vào kết quả, sự thích nghi và các kỹ năng đã được chứng minh. 

Bài đọc tham khảo: Chiến lược tuyển dụng mang lại lợi thế cạnh tranh về nhân tài cho các công ty

Sự thay đổi đã bắt đầu. 

Bạn sẽ dẫn đầu, hay bị bỏ lại phía sau?

Người dịch: My Vũ

Biên tập: Ph.Uyên

Nguồn bài viết: https://www.linkedin.com/pulse/hiring-shift-one-can-ignore-skills-ai-new-mandate-r3bxc/

Photo by Christian Lendl on Unsplash

Bài viết Tại sao 70% nhà tuyển dụng đang bỏ yêu cầu bằng cấp (và điều các trường Đại học cần làm tiếp theo) đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

Abir (tên đã được thay đổi) chia sẻ rằng việc là sinh viên quốc tế chuyên ngành kỹ sư hàng không vũ trụ khá là thử thách, vì hầu hết các công việc ở Mỹ đều yêu cầu phải có giấy phép an ninh*. Tình huống này khiến anh cảm thấy lo lắng, chính vì vậy anh đã tìm đến dịch vụ hướng nghiệp trong trường để được hỗ trợ định hướng bước tiếp theo.

Dhruv (tên đã được thay đổi), một sinh viên quốc tế đến từ Ấn Độ, cảm thấy ngày càng thất vọng với việc thiếu cơ hội việc làm từ các nhà tuyển dụng ở Mỹ. Anh đã tham gia một ngày hội việc làm tại trường và rời đi với tâm trạng rất chán nản sau khi trò chuyện với các nhà tuyển dụng trong suốt hai ngày. Dhruv giải thích với các chuyên viên hướng nghiệp trong trường rằng ở Ấn Độ, mọi người thường rời hội chợ việc làm với những lời mời làm việc.

Sinh viên quốc tế tại Mỹ phải đối mặt với nỗi lo về nghề nghiệp do thị trường việc làm cạnh tranh (Miller et al., 2016) hoặc do sự khác biệt giữa cách tuyển dụng ở Mỹ và tại quê nhà (Sangganjanavanich et al., 2011). Việc tích hợp Lý thuyết Ngẫu Nhiên Có Kế hoạch vào các dịch vụ hướng nghiệp sẽ thúc đẩy và khuyến khích các nhân tài quốc tế hình thành tư duy cởi mở, chủ động khám phá nghề nghiệp và xây dựng tinh thần làm chủ (Mitchell et al., 1999). Các chuyên viên hướng nghiệp có thể xây dựng một môi trường mà trong đó các nhân tài quốc tế không chỉ được khuyến khích mà còn được trang bị để nắm bắt các cơ hội nghề nghiệp ở một đất nước xa lạ thông qua việc sử dụng các câu hỏi mạnh mẽ được hình thành từ góc nhìn của Lý thuyết Ngẫu Nhiên Có Kế hoạch.

Lý thuyết Ngẫu Nhiên Có Kế Hoạch

Lý thuyết Ngẫu Nhiên Có Kế hoạch nhấn mạnh rằng việc phát triển sự nghiệp không chỉ là tập trung vào việc lập kế hoạch tổng thể mà còn luôn cởi mở và chuẩn bị cho những cơ hội bất ngờ trong cuộc đời mỗi người. Xuất phát từ công trình nghiên cứu của Krumboltz (2009), lý thuyết này đóng vai trò như một khung tham chiếu để thúc đẩy sự làm chủ cơ hội nghề nghiệp của bản thân bằng cách hiểu các sự kiện tình cờ có thể định hình và mở rộng các con đường nghề nghiệp. Lý thuyết Ngẫu nhiên Có Kế hoạch khuyến khích các chuyên viên hướng nghiệp trao quyền cho thân chủ nhận ra, kiến tạo và tận dụng các sự kiện xảy ra không có kế hoạch, từ đó chấp nhận sự tình cờ như một thành phần quan trọng của sự phát triển nghề nghiệp của thân chủ (Krumboltz, 2009). Lý thuyết Ngẫu nhiên Có Kế hoạch cung cấp cho chuyên viên hướng nghiệp các hướng dẫn trong bối cảnh công việc đang thay đổi, để từ đó hỗ trợ thân chủ xây dựng các kế hoạch hành động nhằm tạo ra sự tự tin trong công việc khi đối diện với những sự bất định và biến động (Sangganjanavanich et al., 2011) trong suốt hành trình nghề nghiệp của họ. Việc sử dụng kỹ năng xây dựng mạng lưới chuyên nghiệp và tối đa hóa cơ hội thể hiện một tư duy kết hợp giữa sự lý trí và tính linh hoạt, điều này rất quan trọng trong quá trình tìm việc.

Các câu hỏi quyền năng dành cho Chuyên viên Hướng nghiệp

Một phần thiết yếu trong quá trình cung cấp dịch vụ tư vấn hướng nghiệp đó là việc đặt câu hỏi (Janicki, 2024). Các câu hỏi quyền năng sẽ khuyến khích sự phản tư và đối thoại giữa chuyên viên hướng nghiệp và thân chủ theo những cách bất ngờ và đầy thú vị, đóng vai trò như “chìa khóa mở ra những cánh cửa đóng chặt”  (Panas & Sobel, 2012, tr. 12). Các chuyên viên hướng nghiệp có thể hỗ trợ thân chủ bằng cách xem xét các câu hỏi quyền năng được hình thành từ góc nhìn của Lý thuyết Ngẫu nhiên Có Kế hoạch. Những câu hỏi này nhằm khuyến khích thân chủ đón nhận sự bất định, nhận ra tiềm năng từ những sự kiện ngoài kế hoạch, và chủ động phát triển các chiến lược cho sự chuyển đổi và phát triển nghề nghiệp.

Các câu hỏi khơi gợi sự tò mò sau đây nên được các chuyên viên hướng nghiệp cân nhắc, đặc biệt là khi tư vấn cho các sinh viên quốc tế đang đối mặt với nhiều nhu cầu nghề nghiệp khác nhau.

Khám Phá Nghề Nghiệp

Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, chẳng hạn như việc ngừng tuyển dụng trong các ngành công nghệ cao, sinh viên quốc tế có thể nhìn nhận và tận dụng tối đa các cơ hội nghề nghiệp như thế nào?

Sinh viên quốc tế có thể chuẩn bị khám phá các ngành nghề và lĩnh vực chuyên môn khác nhau bằng cách nào, chẳng hạn như thông qua việc tiếp thu kiến thức mới và nâng cao kỹ năng hành nghề?

Chuyển Đổi Nghề Nghiệp

Làm thế nào để sinh viên quốc tế có thể tận dụng các sự kiện hoặc cuộc gặp gỡ ngẫu nhiên như thế nào để xác định và theo đuổi những cơ hội nghề nghiệp mới, cũng như mở rộng mạng lưới chuyên nghiệp của họ?

Sinh viên quốc tế có thể sử dụng những trải nghiệm và nền tảng kiến thức riêng của họ để chuyển đổi sang các ngành nghề khác hoặc các vị trí công việc khác như thế nào?

Những chiến lược nào sinh viên quốc tế có thể sử dụng để điều chỉnh kỹ năng hiện có của họ nhằm đáp ứng nhu cầu của một lĩnh vực nghề nghiệp mới thịnh hành?

Làm thế nào để sinh viên quốc tế có thể xây dựng khả năng phục hồi và tính thích nghi để điều hướng hành trình chuyển đổi nghề nghiệp trong thị trường lao động quốc tế?

Phát Triển Nghề Nghiệp

Sinh viên quốc tế có thể thực hiện những bước nào để liên tục phát triển kỹ năng và kiến thức của mình theo hướng phù hợp với giá trị cá nhân, xu hướng và cơ hội mới thịnh hành?

Sinh viên quốc tế có thể xác định và nắm bắt những cơ hội phát triển trong chính vai trò công việc hoặc ngành nghề hiện tại của họ bằng cách nào?

Bằng cách nào các sinh viên quốc tế có thể chủ động tìm kiếm sự cố vấn từ người có kinh nghiệm và xây dựng mạng lưới chuyên nghiệp để hỗ trợ sự thăng tiến trong sự nghiệp?

Làm thế nào để sinh viên quốc tế có thể tạo ra một kế hoạch phát triển cá nhân tích hợp các nguyên tắc của Lý thuyết Ngẫu Nhiên Có Kế hoạch để thúc đẩy sự phát triển nghề nghiệp bền vững và lâu dài?

Những câu chuyện của thân chủ

Chuyên viên hướng nghiệp đã khuyến khích Abir tham gia vào việc thực hiện các cuộc phỏng vấn tìm hiểu thông tin nghề nghiệp với những cựu sinh viên quốc tế mà anh theo dõi trên LinkedIn. Ngoài ra, anh cũng tham gia nhiều sự kiện xây dựng mạng lưới chuyên nghiệp để có được những góc nhìn khác nhau. Những cuộc gặp gỡ tình cờ thông qua các sự kiện này đã cung cấp cho anh thông tin để bước tiếp trong hành trình nghề nghiệp của mình. Do vậy, Abir đã quyết định trau dồi kinh nghiệm nghề nghiệp và nghiên cứu đa dạng để chuyển hướng nghề nghiệp sang các vai trò liên quan đến quản lý dự án công nghệ. Chẳng hạn như anh đã nộp đơn xin vào một vị trí trợ lý tại trường để phát triển kỹ năng quản lý dự án, và sau đó đã nhận được tài trợ toàn phần để theo học tiến sĩ ngành kỹ thuật cơ khí,  và cuối cùng, quyết định này đã mang đến cho Abir cơ hội chuyển hướng nghề nghiệp.

Dhruv đã thảo luận về mạng lưới chuyên nghiệp và các mối quan hệ gia đình của mình trong các buổi tư vấn nghề nghiệp. Sau khi thảo luận về cách tận dụng mạng lưới này trong hành trình sự nghiệp của mình, anh ấy đã mở rộng nó và nhờ vậy, cảm thấy có thêm hy vọng. Việc tận dụng các cơ hội đến bất ngờ này đã giúp anh ấy có những tiến bước trong sự nghiệp của mình.

Thích nghi và phát triển trong tương lai

Bằng cách đón nhận sự linh hoạt để thích nghi với những cơ hội bất ngờ, những cá nhân như Abir và Dhruv là minh chứng cụ thể cho việc nắm bắt các cơ hội này để phát triển con đường sự nghiệp. Các chuyên viên hướng nghiệp đóng vai trò then chốt trong việc nuôi dưỡng tư duy mang tính chuyển hóa này (Mezirow, 1991) thông qua việc khuyến khích thân chủ xem những cuộc gặp gỡ ngẫu nhiên như là những cơ hội quan trọng cho sự phát triển. Thông qua việc sử dụng các câu hỏi quyền năng và sự cởi mở với những sự kiện không được lên kế hoạch trước, các chuyên viên hướng nghiệp nghiệp có thể thúc đẩy các sinh viên quốc tế không chỉ thích nghi tốt với môi trường học tập mới mà còn phát triển mạnh mẽ trong những thị trường nghề nghiệp năng động và đầy thách thức.

*Giấy phép an ninh hay còn gọi là chứng nhận an ninh, là một loại chứng nhận do cơ quan chính phủ hoặc tổ chức liên quan cấp, xác nhận rằng một cá nhân đã được kiểm tra lý lịch và được phép tiếp cận với các thông tin nhạy cảm, bí mật hoặc tài liệu liên quan đến an ninh quốc gia.

Tham khảo

Janicki, C. (2024). Fostering relationships and growth: The role of power questions in career services. Career Convergence. https://careerconvergence.org/aws/NCDA/pt/sd/news_article/564154/_PARENT/CC_layout_details/false  

Krumboltz, J. D. (2009). The happenstance learning theory. Journal of Career Assessment, 17(2), 135-154.

Mezirow, J. (1991). Transformative dimensions of adult learning. Jossey-Bass.

Miller, J., Berkey, B., & Griffin, F. (2016). Preparing international students for a competitive job market: Challenges and opportunities. Campus support services, programs, and policies for international students, 119-142.

Mitchell, K. E., Levin, A. S., & Krumboltz, J. D. (1999). Planned happenstance: Constructing unexpected career opportunities. Journal of Counseling & Development, 77(2), 115-124.

Sangganjanavanich, V. F., Lenz, A. S., & Cavazos Jr, J. (2011). International students’ employment search in the United States: A phenomenological study. Journal of Employment Counseling, 48(1), 17-26.

Sobel, A., & Panas, J. (2012). Power questions: Build relationships, win new business, and influence others. John Wiley & Sons, Inc.

— Thông tin tác giả

Tiến sĩ Shoptorshi Rahman, chuyên gia trong lĩnh vực tư vấn nghề nghiệp và phát triển chuyên môn cho sinh viên, với niềm đam mê trao quyền cho những sinh viên quốc tế, người nhập cư và người tị nạn trong hệ thống giáo dục bậc đại học của Mỹ. Cô đã phát triển các chương trình đào tạo quản lý phù hợp với các môn học ở bậc đại học và đã giảng dạy các môn Phát triển Nguồn nhân lực tại Đại học Illinois Urbana-Champaign (UIUC). Nghiên cứu tiến sĩ của cô đã khảo sát các thách thức các chuyên viên có tay nghề cao gặp phải trong việc thăng tiến nghề nghiệp khi lần đầu tiên trở thành quản lý ở các công ty công nghệ cao, đồng thời cung cấp những hiểu biết về các giải pháp để phát triển đội ngũ quản lý chiến lược. Cô tin rằng kinh nghiệm thực tiễn của mình sẽ tiếp tục hỗ trợ các sáng kiến phát triển nghề nghiệp giúp làm đa dạng thêm các nhóm thân chủ của cô. Bạn có thể liên hệ với cô qua địa chỉ Email: shoptorshi007@hotmail.com hoặc thông qua LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/rahmanshoptorshi/

Amanda Cox, thạc sĩ Giáo dục và có bằng CCC, có 24 năm kinh nghiệm trong tư vấn nghề nghiệp và giáo dục đại học. Hiện tại, cô đảm nhiệm vị trí Phó Giám đốc phòng Tư vấn Nghề nghiệp tại Trường Kinh doanh Gies, Đại học Illinois tại Urbana-Champaign. Trong vai trò của mình, cô tập trung vào việc cung cấp dịch vụ một kèm một và phát triển chuyên môn cho những thân chủ làm việc với sinh viên. Cô có đam mê về nhu cầu phát triển nghề nghiệp của sinh viên, và đào tạo các đối tác trường đại học về giá trị của dịch vụ hướng nghiệp trong giáo dục đại học. Amanda đã báo cáo nghiên cứu tại các hội nghị NCDA, NACE, Midwest ACE và NACADA về các chủ đề liên quan đến sự công bằng trong dịch vụ hướng nghiệp, tư vấn và giáo dục hướng nghiệp. Bạn có thể liên hệ với cô qua địa chỉ email: aacox@illinois.edu hoặc thông qua LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/amandaanncox

Người dịch: Cẩm Thanh

Biên tập: My Vu

Nguồn bài viết: https://associationdatabase.com/aws/NCDA/pt/sd/news_article/573917/_PARENT/CC_layout_details/true?tcs-token=c5d672670ffda7c9af250c94151f65ab7cc8f66578ef1b7f03a4fc33f7a58f82

Photo by ShareYaarNow on Unsplash

Bài viết Vai trò của Lý thuyết Ngẫu Nhiên Có Kế Hoạch đối với sự phát triển nghề nghiệp của sinh viên quốc tế đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

Mục tiêu: Việc viết sơ yếu lý lịch đôi khi khó nhất là khâu bắt đầu. Ngay cả khi không có nhiều kinh nghiệm làm việc, sinh viên vẫn có thể sử dụng Báo cáo Indigo để viết hai câu mô tả bản thân trong sơ yếu lý lịch sau này.

Tài liệu: Báo cáo Indigo

Bước 1: Chia sẻ ví dụ về cách viết đoạn giới thiệu năng lực cá nhân

• Ví dụ 1: “ Với khả năng thích ứng và linh hoạt, Tim giải quyết xung đột bằng cách biến điều tiêu cực thành tích cực.” & “Emma là người có tinh thần đồng đội cao và luôn tạo động lực cho mọi người hướng tới mục tiêu.”

• Ví dụ 2: “Có động lực mạnh mẽ từ việc giúp đỡ người khác.”

Bước 2: Hướng dẫn sinh viên viết lại câu giới thiệu bản thân tương tự như trong ví dụ 1. Sử dụng phần “Người khác có thể đánh giá cao điều gì ở bạn” trong Báo cáo Indigo làm tài liệu tham khảo, sau đó sử dụng một vài câu từ trong Báo cáo để viết câu giới thiệu về, sử dụng tên thay đại từ nhân xưng “Tôi.” Hãy cân nhắc bắt đầu bằng một tính từ và kết thúc bằng một cụm động từ như trong ví dụ.

Bước 3: Hướng dẫn sinh viên viết một câu mô tả giống như câu trong Ví dụ 2. Sử dụng trang “Điều gì tạo động lực cho bạn” từ Báo cáo Indigo làm tài liệu tham khảo – Hãy sử dụng một trong hai Động Lực cao nhất để hoàn thành câu “Được tạo động lực mạnh mẽ bởi ______.”

Bước 4: Hướng dẫn sinh viên mở trang có tiêu đề “Những kỹ năng của bạn”. Sử dụngt hai kỹ năng thành thạo nhất để hoàn thành câu sau: “Có kỹ năng về _______ và _______.” Kết hợp điều này với câu thứ hai, và bây giờ bạn có hai phần cơ bản để bắt đầu viết sơ yếu lý lịch.

Tài liệu tham khảo

https://indigoeducationcompany.com/activities-cc-resumewriting1/ 

Người dịch: Cẩm Thanh

Biên tập: My Vũ

Nguồn bài viết: https://indigoeducationcompany.com/activities-cc-resumewriting1/

Photo by Andrea Piacquadio on Pexels

Bài viết Sử dụng Indigo trong viết Sơ yếu lý lịch (Phần 1) đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

Tôi lớn lên trong một gia đình nghèo khổ tại một thị trấn vô cùng giàu có. Có vẻ như một số người luôn được hưởng mọi điều tốt đẹp, có tất cả các mối quan hệ và tiền bạc. Rất tiếc đó không phải là tôi. Khi còn học trung học, tôi đã luôn nghĩ, “Một số người có cơ hội tốt, còn số khác thì không.” Và dường như đó là điều mà tôi không thể thay đổi. Tôi cảm thấy “bế tắc” với hoàn cảnh sống của mình — dù tôi có cố gắng đến đâu, dường như tôi sẽ không bao giờ có thể mở được các cánh cửa được mở ra cho những người khác.

Điều gì đã khiến một số người nghĩ rằng họ có thể tạo ra cơ hội, trong khi những người khác nghĩ rằng họ không thể? Và tư duy này ảnh hưởng đến cách họ hành động như thế nào?

Trong nghiên cứu gần đây, đồng nghiệp và tôi đã phát hiện rằng những người có tư duy đóng khi nghĩ về cơ hội — họ coi cơ hội như một thứ đã được định sẵn khá tương đối – thường có xu hướng chỉ hy vọng vào điều tốt đẹp nhất, hoặc dễ dàng từ bỏ nếu cảm thấy thành công là điều có vẻ khó khả thi. Trong khi đó,  những người có tư duy cầu tiến — họ coi cơ hội là thứ có thể thay đổi — luôn sẵn sàng lập kế hoạch hành động và kiên trì theo đuổi mục tiêu. Họ có kỳ vọng cao về thành công vì ngay cả khi cơ hội không có sẵn ngay lập tức, họ tin rằng mình có thể tìm thấy hoặc tạo ra cơ hội mới.

Ví dụ như trong một nhóm người thất nghiệp đang tìm việc làm, những người có tư duy cầu tiến mạnh mẽ hơn đã tích cực hơn trong việc tìm việc, từ đó tạo ra nhiều cơ hội tuyển dụng, và có khả năng cao hơn để có việc chỉ sau 5 tháng.

Điều quan trọng là tư duy có ảnh hưởng lớn nhất khi cơ hội trở nên khan hiếm. Khi có nhiều lựa chọn sẵn có, hầu hết mọi người sẽ chủ động hành động và kỳ vọng sẽ thành công. Nhưng khi cơ hội dường như không có sẵn, những người có tư duy đóng sẽ nhìn nhận tình huống theo cách khác và trở nên thụ động hơn trước hoàn cảnh của mình.

Sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông, tôi nhận ra rằng có những người đã làm những điều rất đáng ngưỡng mộ — những người đỗ vào các trường đại học hàng đầu, ký hợp đồng thu âm quốc tế, hoặc chinh phục thành công đỉnh núi Kilimanjaro — lại không phải là những người được sinh ra trong các gia đình giàu có. Họ là những người tích cực chủ động tìm kiếm giải pháp và tạo ra cơ hội cho chính mình. Mọi thứ đã thay đổi sau sự chuyển đổi trong tư duy đó, và nó đã đưa tôi vào một quỹ đạo cuộc sống mới hoàn toàn khác biệt.
Đừng chờ đợi những cơ hội may mắn từ trên trời rơi xuống.

Hãy có tư duy cầu tiến khi nghĩ về cơ hội. Lần tới khi bạn cảm thấy các lựa chọn của mình bị hạn chế, hãy tự hỏi chính mình: “Tôi có thể làm những gì để tìm ra cơ hội mới — hoặc làm thế nào để tạo ra chúng?”. Đồng thời, chúng ta cần thừa nhận rằng cơ hội không được phân bổ công bằng trong xã hội, và nhiều người bị ngăn cản theo đuổi mục tiêu của mình bởi những rào cản bất công mà họ không hề gây ra. Tuy nhiên, ở một mức độ nào đó mà cơ hội có thể tồn tại, tư duy cầu tiến có thể giúp mở ra con đường phía trước.

Thân chào bạn với tinh thần quyết tâm và lòng trắc ẩn.

– Thông tin tác giả

Paul A. O’Keefe là Phó Giáo sư về Hành vi tổ chức tại Trường Đại học Kinh doanh Exeter. Ông cũng là đồng biên tập viên của cuốn sách “The Science of Interest”.

Người dịch: Cẩm Thanh
Biên tập: My Vu
Nguồn bài viết: https://characterlab.org/tips-of-the-week/more-than-luck/
Photo by fauxels on Pexels

Bài viết Đừng trông chờ vào may mắn, hãy tin rằng bạn có thể tự tạo ra cơ hội đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

Từ khóa “kiệt sức” đang lan truyền trong các ngành nghề hiện nay, nhưng đôi khi nó vẫn có vẻ khó hiểu.  Vậy “kiệt sức” trông như thế nào? Nếu nó xảy ra với chuyên viên hướng nghiệp thì sao? Và liệu có phải ai cũng rơi vào tình trạng “kiệt sức” không? Bằng cách làm sáng tỏ thuật ngữ “kiệt sức” và chuẩn bị kỹ càng cho bản thân với vai trò là các chuyên viên hướng nghiệp, chúng ta sẽ không chỉ giảm các triệu chứng của “kiệt sức” cho bản thân mình với vai trò là người cung cấp dịch vụ, mà còn chuẩn bị cho thân chủ của chúng ta đối mặt với thực trạng của hiện tượng này.

Nhận diện các dấu hiệu

Cảm giác kiệt sức biểu hiện khác nhau đối với mỗi người. Đó là trạng thái mà cá nhân bị rơi vào cảm giác căng thẳng cực độ liên quan đến công việc (Nhân viên Mayo Clinic, 2023). Mặc dù tình trạng kiệt sức có thể là tạm thời, nhưng nó có khả năng dẫn đến những hậu quả tiêu cực về cảm xúc, cơ thể và cả các mối quan hệ (Valcour, 2016). Tình trạng kiệt sức sẽ làm giảm năng suất làm việc và dẫn đến tình trạng nghỉ việc không lường trước, đồng thời tăng sự không hài lòng với công việc và đặc biệt là ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần (Muffarih và cộng sự, 2019). Tình trạng kiệt sức cũng biểu hiện theo cách khác nhau đối với các chuyên viên khác nhau, vì vậy khả năng nhận diện các tín hiệu căng thẳng này có thể đến quá muộn (Valcour, 2021).  Chính vì vậy, với vai trò là người cung cấp các dịch vụ hướng nghiệp, việc nhận ra các dấu hiệu và hậu quả của tình trạng kiệt sức để vượt qua nó là điều rất quan trọng, từ đó chúng ta có thể chia sẻ kiến thức này với hi vọng có thể tạo ra một lực lượng lao động khỏe mạnh.

Là một chuyên viên hướng nghiệp, việc chú ý đến các  biểu hiện của tình trạng kiệt sức và chủ động trong việc đối phó với các triệu chứng có thể giảm thiểu bớt các tác động của nó. Bắt đầu với sức khỏe thể chất, chuyên viên hướng nghiệp nên tự hỏi một số câu cụ thể:  Giấc ngủ của bạn có sự thay đổi không? Khẩu vị của bạn như thế nào? Cơ thể thường gửi các dấu hiệu cảnh báo khi gặp căng thẳng, vì vậy hãy cảnh giác với bất kỳ điều gì không bình thường. Ngay cả những cơn đau đầu, vấn đề về dạ dày và cơ bắp đau nhức cũng có thể là biểu hiện ban đầu của sự căng thẳng, một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng  kiệt sức (Therapy InMotion, 2023).

Các triệu chứng quan trọng nhất của tình trạng kiệt sức có thể thể hiện qua sức khỏe tinh thần. Một số câu hỏi hiệu quả để có thể giúp nhận biết các dấu hiệu cảm xúc có thể dẫn đến kiệt sức chẳng hạn như: Bạn có thờ ơ với công việc mà bạn trước đây đam mê không?  Bạn có cảm thấy mệt mỏi, hoài nghi, hoặc cho rằng mình là “người thất bại” ở nơi làm việc? Hoặc bạn có cảm thấy cáu kỉnh nhiều hơn? Không thể tập trung hoặc tập trung không được? Cảm thấy kiệt quệ hoặc vô cảm? Đây là những tín hiệu cảm xúc mà chúng ta cần chú ý để giảm bớt kiệt sức một cách toàn diện, đặc biệt trong lĩnh vực phát triển nghề nghiệp (Therapy InMotion, 2023).

Kết nối với các nguồn lực hỗ trợ của bạn

Sau khi nhận thấy những dấu hiệu, bước tiếp theo là tiến đến giải quyết vấn đề. Đầu tiên, xác định những nguồn lực có sẵn. Các chuyên viên có thể để dành Thời Gian Nghỉ Phép cho những ngày mệt mỏi. Có lẽ mỗi tổ chức nên có các chương trình Hỗ trợ Nhân viên (Employee Assistance Program – EAP) giúp nhân viên tìm kiếm các nguồn hỗ trợ về tâm lý hoặc sức khỏe hành vi. Đồng thời, bạn cũng có thể tham gia vào các hội nhóm và tổ chức chuyên nghiệp mà bạn có cơ hội kết nối với những người khác có cùng trải nghiệm tương tự. Hoặc mỗi chuyên viên nên giữ liên lạc thường xuyên với một người bạn thân hoặc đồng nghiệp. Việc chia sẻ cảm xúc và tìm kiếm kết nối với người khác có thể giúp chuyên viên hướng nghiệp tránh cảm giác bị cô lập và xa lạ, từ đó tránh được tình trạng kiệt sức (Valcour, 2016). Đầu tư vào mối quan hệ ngoài công việc cũng đã được chứng minh là có thể giúp nạp năng lượng và tạo ra sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống (Goodwin University, 2024).

Việc lựa chọn những nguồn lực và giải pháp hiệu quả rất quan trọng. Hãy lên kế hoạch nghỉ phép từ trước, và đảm bảo hoàn toàn ngắt kết nối khi không làm việc. Mặc dù việc đi nghỉ phép không thể “chữa trị” các triệu chứng kiệt sức, nhưng nó có thể giúp bạn nhìn nhận rõ hơn mức độ căng thẳng của môi trường hoặc tình trạng làm việc (Therapy InMotion, 2023). Nhìn chung, việc chia rõ ràng thời gian cá nhân và thời gian dành cho công việc cũng là một yếu tố quan trọng trong việc giảm triệu chứng kiệt sức ở các chuyên viên hướng nghiệp (Goodwin University, 2024).

Xây dựng thói quen

Việc chăm sóc bản thân cần trở thành một thói quen liên tục để giảm căng thẳng và tình trạng kiệt sức cho các chuyên viên hướng nghiệp (Goodwin University, 2024). Việc dành một ngày tại spa chỉ sau khi trải qua giai đoạn cao điểm của kiệt sức sẽ không hiệu quả. Hãy bắt đầu với những thói quen nhỏ, chẳng hạn như  điều gì bạn có thể thực hiện hàng ngày? Hàng tuần? Hàng tháng? Hằng năm? Những thói quen được thực hiện thường xuyên sẽ gắn kết việc chăm sóc bản thân vào cuộc sống của bạn – Đây là một yếu tố quan trọng trong việc hạn chế tình trạng kiệt sức (Goodwin University, 2024).

Các chuyên viên hướng nghiệp cần nhìn nhận việc chăm sóc bản thân một cách toàn diện – Bạn đang chăm sóc sức khỏe thể chất của mình như thế nào? Cảm xúc của bạn ra sao? Mối quan hệ xã hội của bạn như thế nào? Công việc của bạn thì sao? Tạo ra những thói quen nhỏ trong từng khía cạnh của cuộc sống sẽ giúp bạn có một phương pháp chăm sóc bản thân toàn diện hơn.

Những hình mẫu cho sức khỏe tâm thân trí 

Bằng cách tập trung vào sức khỏe tinh thần, tích cực trong việc kết nối với người khác, sử dụng các nguồn lực hỗ trợ sẵn có và thực hành việc chăm sóc bản thân, các chuyên viên hướng  nghiệp sẽ có khả năng giảm thiểu tình trạng kiệt sức trong một môi trường làm việc đầy áp lực. Trong khi hướng dẫn người khác định hướng nghề nghiệp, có lẽ các chuyên viên hướng nghiệp nên trở thành hình mẫu trong việc ứng phó với tình trạng kiệt sức một cách hiệu quả.

Tham khảo 

Goodwin University.(2024, January 25). From surviving to thriving: 7 self-care strategies to prevent burnout at work. ENEWS. https://www.goodwin.edu/enews/from-surviving-to-thriving-7-essential-self-care-strategies-to-beat-professional-burnout/

Mayo Clinic Staff. (2023, November 30). Know the signs of job burnout. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/adult-health/in-depth/burnout/art-20046642

Mufarrih, S. H., Naseer, A., Qureshi, N. Q., Anwar, Z., Zahid, N., Lakdawala, R. H., & Noordin, S. (2019). Burnout, job dissatisfaction, and mental health outcomes among medical students and health care professionals at a tertiary care hospital in Pakistan: Protocol for a multi-center cross-sectional study. Frontiers in Psychology. https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2019.02552/full

Therapy InMotion. (2023, February 15). Career counseling and job burnout. https://therapyinmotion.care/career-job-burnout/

Valcour, M. (2016, November). 4 steps to beating burnout. Harvard Business Review. https://hbr.org/2016/11/beating-burnout 

— Thông tin tác giả

Emily Overholt, MSW, LSW, CCSP, là một Nhà Công tác Xã hội và Chuyên gia Phát triển Dịch vụ Nghề nghiệp có đầy đủ chứng chỉ bằng cấp. Với kinh nghiệm trong lĩnh vực sức khỏe tinh thần lâm sàng và giáo dục đại học, cô đã nhận bằng Thạc sĩ về Công tác Xã hội lâm sàng từ Đại học Pennsylvania. Cô rất đam mê hỗ trợ mọi người từ bất kỳ ngành nghề nào có thể tìm kiếm được các hướng phát triển nghề nghiệp triển vọng và phù hợp. Bạn có thể liên hệ với cô qua email emilyoverholt7@gmail.com hoặc kết nối với cô qua LinkedIn tại www.linkedin.com/in/emily-overholt

Người dịch: Cẩm Thanh

Biên tập: My Vu

Nguồn bài viết: https://www.ncda.org/aws/NCDA/pt/sd/news_article/571590/_PARENT/CC_layout_details/false

Photo by Christian Erfurt on Unsplash

Bài viết Giảm thiểu tình trạng kiệt sức của Chuyên viên hướng nghiệp: Những mẹo hữu ích dành cho người bị kiệt sức đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

Nếu bạn đang tìm kiếm việc làm, điều quan trọng nhất bạn cần làm là duy trì hy vọng. Điều này không phải lúc nào cũng dễ dàng. Ngày qua ngày, bạn gửi đi hàng loạt hồ sơ ứng tuyển việc làm mà không nhận được câu trả lời, ngày ngày tìm kiếm thông tin tuyển dụng, dù là ở bất kỳ đâu hay trên Internet, nhưng không có bất cứ phản hồi nào. Bạn rất dễ cảm thấy nản lòng. Thế nhưng, hy vọng là tất cả. Hy vọng sẽ tạo động lực giúp bạn vững bước, bất chấp mọi khó khăn thách thức. Vì vậy, chúng ta cần hiểu rõ các quy tắc để duy trì hy vọng.

Hơn bốn mươi năm nghiên cứu về sự thành công của người tìm việc, tôi nhận ra rằng bí quyết quan trọng nhất giúp họ giữ hy vọng chính là ngay từ đầu, những người thành công luôn lựa chọn ít nhất hai phương án cho mỗi bước trong quá trình tìm việc:

Những người không giỏi tìm việc thường có xu hướng chỉ tập trung vào một cách làm duy nhất. 

1. Khi họ mô tả về việc họ có thể làm, họ thường đề cập đến chức danh công việc. Chấm hết. (Ví dụ: “Tôi là một kỹ sư.”)
2. Khi nhắc đến nơi mình muốn làm việc, họ sử dụng tên lĩnh vực. Chấm hết. (Ví dụ: “Trong lĩnh vực khoa học máy tính.”) 
3. Khi nói về mục tiêu, họ thường nhắc đến những tổ chức lớn. Chấm hết. (Ví dụ: “Tôi muốn làm việc cho GE, Google hoặc Apple.”)
4. Khi mô tả về cách họ chọn những nơi tìm việc cụ thể, đó luôn là những nơi có thông tin tuyển dụng được nhiều người biết đến. Chấm hết. (Ví dụ: “Tôi đang xem tất cả các tin quảng cáo và tin tuyển dụng trên Internet.”) 
5. Khi mô tả cách họ gia nhập các tổ chức, họ chỉ áp dụng một phương thức duy nhất. Chấm hết. (Ví dụ: “Tôi đang gửi sơ yếu lý lịch của mình cho họ.”)

Ngược lại, những người giỏi trong việc tìm việc thường tìm ra những phương án thay thế cho những cách làm trên. Và luôn chuẩn bị sẵn sàng cho các phương án đó. Bạn có thể gọi đó là “phương án dự phòng” hoặc “Kế hoạch B”. 

1. Thay vì chỉ đơn thuần nêu tên chức danh công việc, họ có thể liệt kê các kỹ năng cá nhân của mình. 
2. Thay vì chỉ đề cập đến tên lĩnh vực, họ có thể mô tả những mối quan tâm ưa thích của mình. 
3. Thay vì chỉ tập trung vào các tổ chức lớn, họ còn nhắm đến các tổ chức nhỏ. 
4. Thay vì chỉ theo đuổi những vị trí trống cần tuyển dụng, họ sẵn sàng tìm kiếm bất kỳ vị trí nào mà họ thấy hứng thú. 
5. Thay vì chỉ tiếp cận các tổ chức qua sơ yếu lý lịch, họ chủ động kết nối thông qua các mối quan hệ cá nhân, mà tôi gọi là “những người kết nối” (những người biết bạn và biết người có thể cần bạn, từ đó họ tạo nên cầu nối giữa bạn và người đó).

Có một sự kỳ diệu trong việc có nhiều phương án thay thế. Lý do rất đơn giản. Nếu bạn chỉ có một con đường duy nhất – một quy trình, một lĩnh vực, một công việc, một mục tiêu, v.v. – mà con đường đó không thành công, bạn sẽ không có chiến lược dự phòng để cứu bạn, và vì vậy, bạn mất hy vọng.”

“Nhưng bạn có thể duy trì hy vọng nếu bạn luôn kiên định với các phương án thay thế – như một kế hoạch và chiến lược dự phòng. Kế hoạch dự phòng — để phòng trường hợp cần thiết! 

Trong giai đoạn kinh tế phát triển, những người giỏi tìm việc (hoặc chuyển đổi nghề nghiệp) có thể chỉ sử dụng những phương pháp tốn ít công sức nhất: sơ yếu lý lịch, các công ty tuyển dụng, và các quảng cáo hoặc thông tin tuyển dụng.”

Nhưng trong những thời kỳ khó khăn, hoặc khi những cách trên không hiệu quả, họ thay đổi chiến lược và sử dụng nhiều phương pháp tìm việc đòi hỏi nhiều nỗ lực hơn. Họ dành nhiều thời gian để tìm hiểu về chính mình, nghiên cứu sâu về các tổ chức, thực hiện phỏng vấn thông tin, xây dựng các mối quan hệ và sử dụng các phương pháp khác đòi hỏi nhiều công sức. Nói cách khác, giống như các loài sinh vật thích nghi tốt nhất trong tự nhiên, những người giỏi tìm việc chủ động thích ứng với sự thay đổi của môi trường.”

Những người không giỏi tìm việc thường không thay đổi cách tiếp cận. Họ có xu hướng giữ nguyên các chiến lược quen thuộc trong thời kỳ khó khăn và thuận lợi, cụ thể là: sơ yếu lý lịch, các công ty tuyển dụng, và các quảng cáo tuyển dụng. Khi các phương pháp này không hiệu quả, họ thường chỉ làm nhiều hơn những gì họ vẫn đang làm. (Đây là định nghĩa phổ biến của mọi người về sự điên rồ.). Do đó, nếu việc tìm kiếm trên các trang tuyển dụng trong 30 ngày không thành công, họ tiếp tục dành thêm 30 ngày nữa để tìm. Họ không nghĩ đến thay đổi hoàn toàn chiến lược của mình, mặc dù điều kiện kinh tế đã thay đổi, đặc biệt là sau cuộc suy thoái nghiêm trọng năm 2008.”  

Các phương án thay thế và hy vọng luôn đồng hành cùng nhau. Tôi có thể đưa ra nhiều ví dụ để minh họa điều này. Nhưng kết quả khảo sát đáng chú ý này cũng đủ sức thuyết phục: Người ta phát hiện rằng tại Mỹ, có tới một phần ba đến một nửa số người tìm việc dễ dàng bỏ cuộc vào tháng tìm việc thứ hai. Ôi chao! 

Vậy, câu hỏi thú vị lúc này là: tại sao lại như vậy?

Hóa ra, lý do “tại sao” liên quan đến số lượng phương pháp tìm việc mà họ sử dụng. Có rất nhiều phương pháp tìm việc để lựa chọn: Trả lời các quảng cáo tuyển dụng (tại đây hoặc trên Internet); gửi sơ yếu lý lịch qua Internet hoặc gửi thư trực tiếp; tìm đến sự giúp đỡ của cơ quan việc làm liên bang hoặc tiểu bang; nhờ gia đình hoặc bạn bè tìm kiếm công việc; hỏi bạn bè về các vị trí đang cần tuyển người tại nơi họ làm việc; đến văn phòng tư vấn việc làm của trường trung học hoặc đại học; đăng tin tìm việc trên Internet hoặc trên báo địa phương, v.v.

Một nghiên cứu cho thấy với 100 người chỉ sử dụng một phương pháp tìm việc, kết quả là 51 người trong số họ đã từ bỏ công cuộc tìm kiếm ngay trong tháng thứ hai. 

Ngược lại, với 100 người sử dụng nhiều phương pháp tìm việc, nghiên cứu cho thấy chỉ có 31 người từ bỏ việc tìm kiếm trong tháng thứ hai.

Tôi nghĩ rằng lý do cho điều này cũng khá dễ hiểu. Như tôi đã đề cập trước đó, nếu bạn chỉ dùng một chiến lược tìm việc duy nhất – chẳng hạn như gửi hồ sơ – và chiến lược đó không mang lại kết quả nhanh chóng, bạn sẽ dễ dàng mất hy vọng. Bạn đã đặt cược tất cả vào một chiến lược duy nhất. Nếu nó không hiệu quả, bạn coi như xong.

Ngược lại, nếu bạn sử dụng hai hoặc nhiều phương pháp khác nhau, bạn vẫn còn hy vọng – bởi vì khi một phương pháp không đem lại kết quả, bạn có thể tự nhủ rằng, chắc chắn một trong những phương pháp khác sẽ giúp bạn đạt được mục tiêu – và như thế, bạn tiếp tục kiên trì. Niềm hy vọng sẽ tiếp tục được duy trì. 

Vậy, bạn nên sử dụng bao nhiêu phương pháp tìm việc để giữ hy vọng? Về mặt logic, có vẻ như câu trả lời là: càng sử dụng nhiều phương pháp, cơ hội thành công trong việc tìm được việc làm của bạn càng cao. Có vẻ như không có giới hạn.

Nhưng, thực ra cuối cùng lại có một giới hạn cho việc này. Một nghiên cứu chỉ ra rằng khả năng tìm việc sẽ tăng dần với mỗi phương pháp bổ sung mà bạn sử dụng, tối đa là bốn phương pháp. Nhưng nếu bạn sử dụng nhiều hơn bốn phương pháp, cơ hội tìm thấy những công việc đó bắt đầu giảm.

Tôi đã suy nghĩ về phát hiện này và nhận ra rằng nếu bạn cố gắng áp dụng nhiều hơn bốn phương pháp, bạn sẽ chỉ làm qua loa cho mỗi phương pháp, thay vì dành nhiều thời gian và công sức cho từng phương pháp để đạt hiệu quả. 

Vì vậy, bằng bất cứ giá nào, hãy thêm một phương án thứ hai (ví dụ như, ngoài việc gửi hồ sơ xin việc) vào chiến lược tìm kiếm việc làm của mình, nhưng hãy làm một cách cẩn thận và kỹ lưỡng. Chỉ sau khi đã dành đủ thời gian cho phương án đó, bạn mới nên cân nhắc đến phương án thứ ba, hoặc – – tối đa – – là phương án thứ tư. 

Khi nào bạn nên chuyển sang một phương pháp khác? Câu trả lời là khi bạn đã thử những phương pháp cũ mà không mang lại kết quả. Chúng ta thường có xu hướng tiếp tục làm nhiều hơn nữa những gì mình đang làm không hiệu quả. Điều này thực sự điên rồ. 

Vì vậy, nếu bạn đang tìm việc trên các quảng cáo trên báo, nộp đơn cho các thông báo tuyển dụng trực tuyến, gửi hồ sơ xin việc khắp nơi, hoặc đăng ký với các công ty tuyển dụng mà không thành công, đừng tiếp tục lặp lại những hành động đó. Và đừng từ bỏ. Hãy thay đổi chiến thuật của bạn. 

Cách tiếp cận này sẽ giúp bạn giữ vững niềm hy vọng. Đối với một người thất nghiệp đang tìm kiếm việc làm, hy vọng là tất cả. Những người tìm việc thông minh hiểu ngay từ đầu rằng họ không chỉ tìm kiếm công việc, mà trước hết là tìm kiếm hy vọng. 

Người dịch: An Chi

Biên tập: My Vũ

Nguồn bài viết: https://www.jobhuntersbible.com/articles/view/how-to-keep-hope-alive

Photo by RDNE Stock project on Pexel

Bài viết Bí quyết giữ hy vọng khi tìm việc đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.