Lưu trữ Cha mẹ – Hướng nghiệp Sông An https://huongnghiepsongan.com/chuyen-muc/chame/ Cứ đi để lối thành đường Thu, 12 Sep 2019 07:33:37 +0000 vi hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.4 https://huongnghiepsongan.com/wp-content/uploads/2019/12/cropped-song-an-logo-32x32.jpg Lưu trữ Cha mẹ – Hướng nghiệp Sông An https://huongnghiepsongan.com/chuyen-muc/chame/ 32 32 Cùng con hướng nghiệp – ‘Lo thật đó chị ạ, làm sao mà không lo được.’ https://huongnghiepsongan.com/cung-con-huong-nghiep-lo-that-do-chi-a-lam-sao-ma-khong-lo-duoc/ Thu, 12 Sep 2019 07:33:37 +0000 https://huongnghiep.honviet.com.vn/?p=1895 Thương Khi gặp các anh chị đến chia sẻ về nỗi lo xung quanh quyết định nghề nghiệp của con họ, tôi thương lắm. Thật dễ dàng để một người ngoài nói với họ, ‘Anh/chị đừng lo nhiều. Mọi chuyện sẽ ổn thôi.’ Nhưng làm sao có thể không lo khi các quyết định ấy ...

Bài viết Cùng con hướng nghiệp – ‘Lo thật đó chị ạ, làm sao mà không lo được.’ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

]]>
Thương

Khi gặp các anh chị đến chia sẻ về nỗi lo xung quanh quyết định nghề nghiệp của con họ, tôi thương lắm. Thật dễ dàng để một người ngoài nói với họ, ‘Anh/chị đừng lo nhiều. Mọi chuyện sẽ ổn thôi.’ Nhưng làm sao có thể không lo khi các quyết định ấy có thể ảnh hưởng đến cả đời của con cái họ sau này. Vì vậy, tôi chẳng bao giờ nói câu đừng lo.

Thay vào đó, tôi sẽ nghe họ kể chuyện về nỗi lo của họ, nó đến từ đâu, dựa trên nền tảng nào, có lý hay vô lý. Từ từ, cha mẹ nhẹ nhàng hơn, có khi than thở, ‘Biết là mình căng thẳng quá mà không sao kềm được cô ạ.’ Có khi họ thở phào, ‘Nói ra cho cô nhẹ cả lòng dù biết về nhà rồi sẽ lại lo.’

Lo sợ

Một trong những nguyên tắc hành nghề mà tôi đã chia sẻ trong cuốn sách ‘Cứ đi để lối thành đường’ của mình là giúp cha mẹ bình an khi hỗ trợ hướng nghiệp cho con. Có khi 3, 5 năm nữa cha mẹ sẽ thấy nỗi lo mình không là gì cả, mình chỉ lo ảo thôi. Nhưng ở hiện tại cho đến lúc ấy, nỗi lo không đi mất, và người khổ sở nhất là cha mẹ cùng các con họ. Do đó, quyết định hướng nghiệp nên là quyết định mà người trong cuộc (các em và cha mẹ) đều thấy an lòng khi thực hiện.

Khi tư vấn cho các em và gia đình, tôi giúp họ từ từ nhận ra nguyên do của nỗi lo. Có phải do đến từ sự thiếu hiểu biết bản thân, do đó sợ chọn sai ngành; hay đến từ việc thiếu thông tin về ngành học/trường học/nơi học, do đó sợ khó thành công trong học hành; hay đến từ việc thiếu kiến thức về thị trường tuyển dụng, do đó sợ sẽ không có việc làm.

Có khi, nỗi lo nằm sâu trong tiềm thức, đến từ lịch sử gia đình khi mà cha mẹ bươn chải từ sớm để lo kinh tế nên luôn mong muốn sự ổn định cho con cái, hay do những tấm gương thất bại đã thấy từ gia đình hay người xung quanh trong quá khứ về 1 nghề nghiệp nào đó tạo thành tư duy đóng kín của cha mẹ đối với nghề nghiệp ấy.

Tôi gọi những điều này là lo để sợ. Khi lo sợ thì sẽ chẳng giúp ích được cho các em cũng như cha mẹ trong việc ra quyết định nghề nghiệp. Lo sợ làm cho một người bị đông cứng trong suy nghĩ, thiếu sự sáng tạo và uyển chuyển cần có để tìm ra giải pháp, và nguy hiểm nhất là gây ra hậu quả ‘không hành động.’

Lo liệu

Để giúp cha mẹ, tôi cùng họ chuyển sang trạng thái lo để liệu. ‘Sợ thật đó anh ạ, làm sao không sợ được;’ ‘Lo thật đó chị ạ, làm sao mà không lo được.’ Nhưng sau khi lo, mình hãy cùng nhau liệu sao cho nỗi lo bớt đi. Mình hãy cùng nhau nghĩ ra những kế hoạch phòng ngừa để nỗi lo không thành hiện thức. Và mình cũng hay lên luôn kế hoạch dự phòng khi điều mình lo thật sự xảy ra. Và khi đã nghĩ ra các bước để liệu, thì hãy cho phép mình bớt lo, hay tốt nhất là ngừng lo, cho đến tương lai. Nếu làm được điều này, trạng thái lo của cha mẹ sẽ được tạm dừng cho đến khi có lý do để lo tiếp – và ít ra là họ an lành trong một khoảng thời gian.

Ví dụ, cha mẹ lo con sẽ bị sốc khi thi rớt lúc ở nước ngoài. Kế hoạch phòng ngừa là giúp con tăng kỹ năng học ở môi trường nước ngoài bằng cách học 1-2 năm tại trường quốc tế trong nước trước khi du học. Đồng thời cùng con tìm hiểu các dịch vụ ở nơi sẽ du học để con biết tìm hỗ trợ khi gặp khó khăn trong học tập đúng lúc. Kế hoạch dự phòng là để dành tiền phòng khi con rớt 1-2 môn. Trao đổi với con thường xuyên để hỗ trợ tinh thần đúng lúc. Cùng con đọc các nghiên cứu cho thấy sinh viên du học rớt 1-2 môn là chuyện bình thường vì phải làm quen ngôn ngữ, văn hoá, phong cách học khác.

Lo sợ làm người ta đông cứng và căng thẳng. Lo liệu giúp người ta hành động và lên kế hoạch hiệu quả. Lo sợ làm hại sức khoẻ tinh thần, còn lo liệu giúp cho một người tự tin hơn trong khi thực hiện kế hoạch tương lai của họ.

Kết

Tôi cũng thường chia sẻ với các anh chị cha mẹ rằng thế hệ 6x, 7x là thế hệ trưởng thành trong và sau chiến tranh. Do đó, ‘lo’ là một kỹ năng sinh tồn mà chúng tôi được học từ rất sớm. Vào thời chúng tôi lớn lên, người ta tập ‘lo’ để sống còn và phát triển. Nhưng ở thời mà hoà bình lập lại đã hơn 40 năm, nỗi lo thái quá sẽ trở thành xiềng xích trói đôi cánh con cái chúng ta, không cho phép chúng bay vào bầu trời nhiều cơ hội, hy vọng, ước mơ.

Do đó, hãy hiểu nỗi lo của mình, chấp nhận chúng, sống cùng chúng, rồi biến chúng từ lo sợ sang lo liệu. Điều này thật khó, chính bản thân tôi phải học rất nhiều, tập mỗi ngày mà vẫn thỉnh thoảng bị nó tấn công. Nên cùng nhau tụi mình nhắc nhở nhau lo để liệu nghen cả nhà.

Ngày 3 tháng 9 năm 2019
Sài Gòn – Việt Nam

Tác giả: Phoenix Hồ 

Để giúp cha mẹ bớt đi nỗi lo lắng trong việc định hướng nghề nghiệp cho con, Phoenix tổ chức lớp học Cùng con hướng nghiệp vào 2 ngày cuối tuần tại Sài Gòn và Hà Nội, cha mẹ vào link này để xem lịch học gần nhất nhé: http://bit.ly/Cungcon-huongnghiep

Bài viết Cùng con hướng nghiệp – ‘Lo thật đó chị ạ, làm sao mà không lo được.’ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

]]>
Hãy trao quyền cho con https://huongnghiepsongan.com/hay-trao-quyen-cho-con/ Wed, 21 Aug 2019 08:35:41 +0000 https://huongnghiep.honviet.com.vn/?p=1622 Vào mùa thi tốt nghiệp và đại học, câu hỏi thường xuyên nhất mà tôi nhận được là, ‘Con anh/chị nên học ngành gì đây em ơi?’ Nhưng đó là câu hỏi nổi, câu hỏi chìm mà họ chưa hỏi đó là, ‘Anh/chị phải quyết định như thế nào cho con đây em ơi?’ Bề ...

Bài viết Hãy trao quyền cho con đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

]]>
Vào mùa thi tốt nghiệp và đại học, câu hỏi thường xuyên nhất mà tôi nhận được là, ‘Con anh/chị nên học ngành gì đây em ơi?’ Nhưng đó là câu hỏi nổi, câu hỏi chìm mà họ chưa hỏi đó là, ‘Anh/chị phải quyết định như thế nào cho con đây em ơi?’

Bề ngoài quả thật thế hệ cha mẹ của các em lứa tuổi 18, 19 bây giờ rất thoáng. Họ nói họ sẵn sàng cho con chọn ngành nghề theo ý con, miễn là con thích là được. Họ nói rằng đây là cuộc đời của con, mình can thiệp làm gì. Nhưng các anh chị thật sự làm được như vậy có thể nói đếm trên đầu ngón tay. Sự thực là họ chạy đôn, chạy đáo khắp nơi tìm câu trả lời cho câu hỏi hướng nghiệp của con. Họ thu thập thông tin từ bạn bè, những người đi trước đã có con vào đại học, họ gọi người quen hay người thân đang làm trong lĩnh vực giáo dục hay du học để hỏi thông tin. Kết quả là họ như các nhân vật trong câu chuyện ngụ ngôn thầy bói mù xem voi, không có được bức tranh toàn cảnh. Điều nguy hiểm nhất là họ thay đổi xoành xoạch trong các dự định cho con, có thể nói là từng ngày hay tuỳ vào người vừa trò chuyện với họ trên điện thoại xong.

Sự bối rối, hỗn loạn này chẳng giúp cho các con một chút xíu nào trong giai đoạn cực kỳ quan trọng này – ngưỡng cửa cuộc đời.


 

Tôi thường hay chia sẻ với đồng nghiệp trong ngành tư vấn hướng nghiệp và giáo dục rằng tư vấn hướng nghiệp tại Việt Nam không thể không bắt đầu với cha mẹ học sinh. Vì khi họ vững, các con sẽ vững. Khi họ tĩnh, các con sẽ yên tâm với điều các con chưa biết, và sẵn lòng làm tốt nhất phần các con đã biết. Khi họ hỗ trợ tinh thần, các con sẽ tự tin bước chân đầu tiên trên con đường chưa thấy đoạn cuối. Và với nụ cười và sự an lòng của họ, các con sẽ lớn lên từng ngày như cây con tắm mưa gió dưới gốc cổ thụ để một ngày trưởng thành, tự lập, có cuộc sống riêng một mình.


 

Tôi nghĩ điều quan trọng nhất mà cha mẹ cần làm khi con 18 tuổi là:

  • Thú thật với con rằng họ cũng bối rối như con về chọn lựa ngành học và nghề nghiệp vì thế giới đang thay đổi quá nhanh, và họ không phải là một chuyên gia trong ngành
  • Đồng hành với con trong cuộc hành trình đi tìm câu hỏi, cùng con đọc thông tin, cùng con đi thăm trường, cùng con học hỏi về hướng nghiệp
  • Cho con một câu trả lời rõ rằng về số tiền họ có thể đầu tư cho con sau 18 tuổi. Ví dụ, cha mẹ chỉ có thể hỗ trợ con “… triệu’ mỗi tháng trong vòng “… năm.” Ngoài ra, cha mẹ không thể lo hơn. Đừng mù mờ kiểu, ‘con có sức học, cha mẹ có sức lo.’ Hoặc, ‘Cha mẹ sẽ ráng hết sức, con cũng phải ráng lên.’ Tuyệt đối không mượn tiền ngân hàng cho con đi du học. Đầu tư vào giáo dục là điều tốt, nhưng đầu tư kiểu mượn nợ khi chưa biết rõ con có phù hợp với việc du học hay không là một đầu tư, theo tôi nghĩ, có nguy cơ quá cao. Một giới hạn về tài chính sẽ giúp cho gia đình và cả các con quyết định sáng suốt và phù hợp cho bản thân.
  • Đòi hỏi trách nhiệm từ con, bao gồm, 1. trách nhiệm tìm hiểu về các ngành học và các trường, không cho phép con chỉ lắng nghe mơ hồ từ ai đó mà bắt con phải đọc và ghi tóm tắt những gì con hiểu về các ngành và trường, 2. trách nhiệm ra quyết định vì thật sự đây là cuộc đời con, nếu con không quyết định, con sẽ dễ dàng đổ lỗi cho ‘ai đó’ sau này. Con phải quyết định để chịu trách nhiệm với bản thân về chọn lựa của mình.
  • Khi con đã quyết định, đừng vì một lời nói hay góp ý chủ quan của ai đó mà bắt con suy nghĩ lại hay thay đổi. Không có gì vô lý cho bằng cho người khác quyền làm việc rồi lại tước đoạt quyền ấy chỉ vì một lời góp ý của ai đó. Có thể giới thiệu cho con gặp để nghe trực tiếp, nhưng tuyệt đối không ép con thay đổi.
  • Hỗ trợ con về tinh thần, cho con biết rằng mình hỗ trợ quyết định của con, rằng nếu tương lai có gì xảy ra, mình luôn ở bên con. Đừng cho con cảm thấy, ‘Con cứ quyết định, nhưng nếu sau này sai, kết quả tệ, thì đừng có quay lại nhờ cha mẹ giúp. Vì cha mẹ ơi, ngay cả anh chị cũng làm sao bảo đảm được trong cuộc đời mình sẽ không bao giờ làm sai?
  • Nếu con không quyết định được, thì cho con chọn lựa khoan đi học, để 1 năm đi làm tìm hiểu thực tế cuộc sống. Nhất định là phải đi làm, chứ không phải ở nhà ‘trải nghiệm qua trang mạng.’ Và cho con những điều kiện như không làm việc ở nơi có môi trường không lành mạnh như quán nhậu, vv. Còn lại, lương thấp hay cao, chỗ làm sai hay gần, vv. thì hãy để con tự do chọn lựa.

 

Hướng nghiệp, theo tôi, không chỉ giúp một người tìm ra nghề nghiệp và ngành học phù hợp, mà còn giúp cho một người sống rõ ràng, hiểu rõ bản thân, tìm ra mục tiêu cuộc sống, tìm ra sự bình an trong tâm hồn.

Chúc các bậc cha mẹ và các em học sinh nhẫn nại và can đảm trong quá trình quyết định. Những bước căn bản đã được tôi chia sẻ ở đây: https://huongnghiep.honviet.com.vn/cac-buoc-chon-nganh-va-chon-truong/

Cuối cùng, lối đi nào cũng sẽ dẫn thành đường, miễn là các em chịu khó cất bước, chịu khó sống thật tốt mỗi khoảnh khắc hiện tại, chịu khó suy nghĩ và phản tỉnh, mọi việc rồi sẽ ổn thôi.

 

Tác giả: Phoenix Hồ

Để đăng ký tham gia lớp học Cùng con hướng nghiệp, cha mẹ có thể tham khảo tại đây: https://huongnghiep.honviet.com.vn/cungconhuongnghiep

 

Bài viết Hãy trao quyền cho con đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

]]>
3 câu chuyện hướng nghiệp dành cho cha mẹ https://huongnghiepsongan.com/3-cau-chuyen-huong-nghiep-danh-cho-cha-me/ Mon, 12 Aug 2019 02:12:15 +0000 https://huongnghiep.honviet.com.vn/?p=1569 Trong bài viết lần này, tôi xin kể ba câu chuyện hướng nghiệp của ba trường hợp trường hợp đại diện cho ba thế hệ 8x, 9x, và 0x. Vì đây là quan sát của riêng tôi trong suốt 9 năm qua mà chưa có nghiên cứu nào để minh chứng, mong quý vị cha ...

Bài viết 3 câu chuyện hướng nghiệp dành cho cha mẹ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

]]>
Trong bài viết lần này, tôi xin kể ba câu chuyện hướng nghiệp của ba trường hợp trường hợp đại diện cho ba thế hệ 8x, 9x, và 0x. Vì đây là quan sát của riêng tôi trong suốt 9 năm qua mà chưa có nghiên cứu nào để minh chứng, mong quý vị cha mẹ hãy đọc và xem bài viết này như một nguồn để tham khảo vì không phải người nào trong cùng thế hệ sẽ giống các nhân vật trong ba câu chuyện tôi kể sau.

1. Câu chuyện đầu: Thế hệ 8x – Khủng hoảng tuổi trung niên

V. thuộc thế hệ 8x, đến gặp tôi vì gặp khủng hoảng trong nghề nghiệp. Sau hai lần gặp, V nhận ra sở thích và khả năng mình nằm trong hai nhóm Nghệ thuật và Kỹ thuật, trái hẳn với vị trí công việc hiện tại thuộc về nhóm Quản lý và Nghiệp vụ. V tâm sự, ”Thời ấy làm gì có hướng nghiệp. Nếu được quay trở lại thời trung học, mình sẽ chọn ngành khác, khi ra trường sẽ bắt đầu nghề nghiệp ở vị trí và lĩnh vực khác. Còn bây giờ, có phải đã trễ lắm hay không?”

V. và nhiều bạn khác của thế hệ 8x trưởng thành và tốt nghiệp cấp 3 ở những năm 2000, khi mà kinh tế trong nước sôi động vì sự đầu tư của các tập đoàn đa quốc gia, các công ty nước ngoài, và các công ty tư nhân trong nước. Kinh tế phát triển tốt, nhân lực giỏi sẽ được thu hút bởi lương bổng cao và điều kiện làm việc tốt. Ở thời điểm đó, giáo dục hướng nghiệp gần như chưa xuất hiện hoặc đóng vai trò rất mờ nhạt. Nhiều bạn thuộc thế hệ 8x thường chọn ngành học, chương trình đào tạo và công việc dựa trên tiêu chí bị ảnh hưởng sâu sắc bởi gia đình và cộng đồng xung quanh, ”Làm sao để khi ra trường có công việc lương cao, ổn định, mang hãnh diện về cho cha mẹ.”

Thông thường là sau nhiều năm làm việc, hiểu mình hơn, kinh tế gia đình đầy đủ hơn, họ mới bắt đầu tự hỏi sao mình cảm thấy chán công việc của mình, vì đâu cảm giác thiếu động lực trong công việc, vv. và vv.  Họ từ từ nhận ra hình như mình muốn đổi việc. Lúc ấy, điều họ lo lắng nhất là, ”Có phải quá trễ rồi hay không?”

Thật ra, ở quốc gia nào thì rất nhiều người lao động khoảng 35 trở lên cũng bắt đầu băn khoăn về phát triển nghề nghiệp của bản thân và đối diện với câu hỏi tương tự.  Ở tuổi này, quá trình chuyển nghề để được làm công việc mình yêu thích và giỏi tự nhiên có thể xảy ra nhưng mất thời gian dài và đòi hỏi sự kiên trì của chính người đó cũng như sự hỗ trợ của người bạn đời hay người yêu của họ.  Lý do chính là vì ở tuổi này, họ có những trách nhiệm về tài chính nặng nề hơn trong các vai trò chồng/vợ, cha/mẹ, con/cháu. Họ phải lo cho nhiều người khác bên cạnh bản thân. Vì vậy, để có thể chuyển nghề họ cần sự đồng thuận từ bạn đời, người yêu và phải có kế hoạch chuyển đổi từ từ, theo chiến lược thì mới hiệu quả.

Bài học ta học được từ thế hệ 8x là các bạn trẻ nên được giáo dục hướng nghiệp càng sớm càng tốt. Điều này không đảm bảo các em sẽ tìm được ngành nghề phù hợp 100%, nhưng ít ra các em hiểu hơn về quyết định của mình để trong cuộc hành trình hướng nghiệp tương lai, các em có thể thích nghi với sự thay đổi của bản thân và thị trường một cách hiệu quả.

2. Câu chuyện hai: Thế hệ 9x – Thiếu động lực

H. đến gặp tôi ba năm sau khi em tốt nghiệp đại học, với sáu lần đổi công ty và hai lần nghỉ ”gap time” để khám phá bản thân. Sau nhiều lần trò chuyện, H. và tôi đồng ý rằng vấn đề lớn nhất của em là thiếu động lực trong đời sống hàng ngày. Em thường xuyên tự hỏi mình đi làm vì cái gì, sao chẳng thấy vui vẻ, chẳng có động lực để phát triển lâu dài ở một nơi nào cả.

Những bạn trẻ trong và ngoài trường RMIT sinh vào những năm đầu 90 thường hay gặp phải vấn đề này. Hai điều chung trong những câu chuyện của họ đó là họ mong làm giàu thật nhanh để có tiền sống thoải mái hay đi du lịch, và khi trong công việc có điều gì không như ý, giải pháp đầu tiên họ chọn thường là nghỉ việc.

Theo tôi nhận thấy, các bạn trong nhóm này được tiếp xúc với Yahoo Messenger, MTV Asia, mạng xã hội, và phim ảnh hay youtube khá sớm, trước khi các bậc cha mẹ để ý đến nguy hại của những công cụ trên và kiểm soát thời gian con cái sử dụng chúng. Họ biết về thế giới bên ngoài Việt Nam qua các kênh truyền thông/giải trí, và thường so sánh đời sống hàng ngày của họ với những gì họ nghĩ là đời sống thường ngày ở các nước phát triển. Kiến thức của họ trong lĩnh vực này thiếu thực tế, không được kiểm chứng, và dẫn đến nhiều giả định khá ảo về ”nước ngoài.”  Rất nhiều bạn trong nhóm này được tiếp xúc với các sách làm giàu nhanh, tham gia các lớp học làm giàu nhanh, và vì vậy họ cảm thấy thật khó khăn để nhận số lương ít ỏi, trong vị trí bắt đầu của một công ty.

Bài học ta học được từ thế hệ 9x là việc tương tác, trò chuyện, lắng nghe để thấu hiểu con rất quan trọng. Những buổi ăn tối hay cuối tuần chung, những câu chuyện về thời trẻ của cha mẹ, hai người yêu nhau ra sau, kết hôn thế nào, đã học hành hay được đào tạo nghề ở đâu, công việc đầu tiên là gì, vì sao chọn công việc hiện tại, có yêu thích công việc không, có khả năng gì bên ngoài công việc không. Cũng trong những lần trò chuyện, cha mẹ có thể lắng nghe và hiểu nỗi lo lắng hay suy nghĩ của con theo từng giai đoạn để có thể hướng dẫn kịp thời. Ở đây, không chỉ quan tâm đến điểm số, con học trường nào và thi vào đâu cho tốt, mà còn là sự quan tâm vào con người của con, tâm tư tình cảm, phát triển thể lực và tâm lý, …

Thế hệ này cần sự chia sẻ và ủng hộ tinh thần rất nhiều từ cha mẹ. Điều tôi rút ra được sau chín năm làm việc với họ đó là, ”Khi tình cảm giữa các em và cha mẹ tốt, các em sẽ vượt qua được tất cả trở ngại trong cuộc sống. Khi các em không cảm thấy được thấu hiểu và yêu thương bởi cha mẹ, các em dễ bỏ cuộc và rơi vào các cơn khủng hoảng tâm lý hơn.”

3. Câu chuyện ba: Thế hệ 200x – Phải tìm ra đam mê

L. đến với tôi vào lúc em còn ở lớp 10, với câu hỏi, ”Con chưa biết đam mê của mình là gì. Con sợ con sẽ chọn sai ngành học và sẽ chán lúc vào đại học.” Và L. không phải là người duy nhất trong lớp em có vấn đề tương tự.

Cha mẹ của các bạn trẻ sinh ra trong những năm 2000, tôi gọi là thế hệ 0x, luôn cam đoan với tôi rằng, ”Mình chẳng ép con mình học gì đâu. Chúng nó muốn học gì, làm gì cũng được mà.” Điều họ lo lắng là dù họ bật đèn xanh, tụi nhỏ vẫn chẳng quyết định được vì ”chẳng tìm được đam mê của bản thân.”

Khi tôi hỏi các bạn nhỏ về định nghĩa đam mê, họ thường không trả lời được. Và khi tôi hỏi họ vì sao lại phải tìm ra đam mê thì họ hay nói về những phim youtube của các nhân vật nổi tiếng trên thế giới, với lời chia sẻ và khuyên bảo là phải làm công việc mình đam mê thì mới có hạnh phúc và thành công. Tôi gọi đùa điều này là ”hội chứng đam mê.”

Sự thật là truyền thông đương đại dễ làm các em thế hệ 0x hiểu lầm về đam mê nghề nghiệp. Thứ nhất, để hiểu được bản thân yêu thích điều gì đó một người cần một quá trình dài thăm dò, trải nghiệm, chiêm nghiệm, ra kết luận, rồi lại tiếp tục thăm dò, trải nghiệm, chiêm nghiệm. Do đó, đam mê thường là kết quả của một cuộc hành trình nghề nghiệp chứ không phải là điều kiện tiên quyết cho một quyết định hướng nghiệp.

Thứ hai, không phải ai cũng có điều kiện để kiếm sống bằng đam mê nghề nghiệp. Ví dụ, có người rất mê đánh trống và đánh trống rất tốt, nhưng bạn ấy phải chọn công việc kinh doanh gia đình vì là con trai trưởng nên phải gánh trọng trách, và vì bạn phải có trách nhiệm với gia đình nhỏ của mình. Do đó, bạn chỉ chơi trống vào các buổi tối cuối tuần cho thỏa đam mê của mình mà thôi.

Thứ ba, không phải ai cũng quan tâm đến đam mê nghề nghiệp. Có rất nhiều người chỉ cần một công việc ổn định, môi trường làm việc tốt, đồng nghiệp và cấp trên hợp tính, vì điều quan trọng nhất trong cuộc đời họ là mối quan hệ gia đình, là vai trò làm mẹ hay làm cha, là những trách nhiệm ngoài công việc. Vì vậy, đi tìm cho bằng được đam mê của mình rồi mới chọn ngành học và sau đó chọn công việc làm không phải là một bước nên làm trong quy trình hướng nghiệp.

Từ ba câu chuyện trên, tôi kết luận rằng để giúp các con ra quyết định hướng nghiệp tốt, cha mẹ nên:

— cùng con tìm hiểu về hướng nghiệp để con bắt đầu suy nghĩ về nghề nghiệp và tìm hiểu bản thân sớm (càng sớm càng tốt).

— cùng con tìm hiểu định nghĩa đam mê nghề nghiệp là gì, từ đâu con có ý tưởng đó, rồi kết luận xem có cần phải tìm ra đam mê trước khi chọn ngành và chọn trường hay không.

— giúp con hiểu rằng có thể phải mất thời gian tìm ra ngành học phù hợp nhất. Ở hiện tại, khi chưa biết rõ, các con có thể dùng phương pháp loại trừ để không chọn ngành trái với sở thích và khả năng. Rồi trong thời gian học, các con sẽ tìm hiểu thêm và học thêm qua những hoạt động ngoại khóa hay các lớp bên ngoài.

— giúp con chấp nhận rằng chương trình cử nhân rất tổng quát; do đó, việc con chỉ thích khoảng 70% chương trình là điều bình thường. Con hãy kiên nhẫn trong quá trình đào tạo và lấy động lực bằng cách tham gia những điều mình yêu thích ở bên ngoài lớp học.

— giúp con hiểu rằng quá trình hướng nghiệp cần sự kiên trì và kiên nhẫn. Con nên học cách sống và trân trọng sự phát triển nho nhỏ trong khoảnh khắc hiện tại hơn là luôn đòi hỏi một kết quả tốt thật lớn ngay lập tức.

Phoenix Hồ Phụng Hoàng – Chuyên gia tư vấn hướng nghiệp

Thông tin về lớp học Cùng con hướng nghiệp

Là lớp học dành riêng cho cha mẹ vào 02 ngày cuối tuần (10 tiếng), được hướng dẫn trực tiếp bởi cô Phoenix Hồ. Lớp học giúp cha mẹ trang bị các kiến thức về lý thuyết hướng nghiệp, các bài trắc nghiệm và tìm hiểu thị trường lao động, ngành học từ đó giúp con hạnh phúc hơn trong các quyết định nghề nghiệp. Link đăng ký: https://huongnghiep.honviet.com.vn/cungconhuongnghiep

Thông tin về tác giả Phoenix Hồ Phụng Hoàng

Chị Phoenix Hồ có hơn 10 năm kinh nghiệm trong việc tư vấn hướng nghiệp cho học sinh và phụ huynh. Chị đã tham gia giảng dạy nhiều lớp hướng nghiệp cho giáo viên cấp 2, 3; và là tác giả cuốn sách “Cứ đi để lối thành đường”, với chủ đề về hướng nghiệp cho học sinh sinh viên.

Chị Phoenix có bằng Thạc sĩ Tư vấn và Phát triển Hướng nghiệp của trường Đại học Santa Clara (Mỹ) và bằng Thạc sĩ Quản trị Giáo dục của trường Đại học RMIT. Chị từng giữ vị trí Quản lý tư vấn và hướng nghiệp tại trường Đại học RMIT Việt Nam trong nhiều năm.

Nguồn bài viết: 3 câu chuyện hướng nghiệp và lời khuyên dành cho cha mẹ của RMIT & Cha Mẹ 

Bài viết 3 câu chuyện hướng nghiệp dành cho cha mẹ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp Sông An.

]]>